Kết quả: Các phát hiện cho thấy phần lớn người chăm sóc chính trải qua mức độ gánh nặng từ trung bình đến nặng. Các biểu hiện chủ yếu bao gồm mệt mỏi mãn tính, căng thẳng tâm lý, cô lập xã hội đáng kể và gánh nặng tài chính trầm trọng hơn. Phân tích thống kê đã xác định các yếu tố liên quan chính đến gánh nặng của người chăm sóc, bao gồm đặc điểm kinh tế xã hội của người chăm sóc, mức độ nghiêm trọng lâm sàng của các triệu chứng bệnh nhân (ví dụ: điểm PANSS) và tính chất mãn tính của bệnh.
Kết luận: Gánh nặng của người chăm sóc trong nhóm đối tượng này là một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng cần được quan tâm khẩn cấp. Việc đánh giá có hệ thống các gánh nặng này đóng vai trò là cơ sở bằng chứng cơ bản để thiết kế các can thiệp tâm lý xã hội có mục tiêu và các chiến lược hỗ trợ đa ngành nhằm nâng cao phúc lợi của cả người chăm sóc
và bệnh nhân.
Từ khóa: Gánh nặng của người chăm sóc; người chăm sóc chính; tâm thần phân liệt; Bệnh viện Tâm thần Nghệ An.
Tâm thần phân liệt là một rối loạn tâm thần mãn tính, tiến triển và có tỷ lệ tái phát cao, khiến bệnh nhân phụ thuộc đáng kể vào sự chăm sóc của gia đình, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống hỗ trợ sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng còn hạn chế ở Việt Nam. Việc chăm sóc lâu dài cho những người mắc bệnh tâm thần phân liệt gây ra gánh nặng đáng kể về mặt tâm lý, thể chất, tài chính và xã hội cho người chăm sóc chính. Tại Việt Nam, tỷ lệ gánh nặng chăm sóc nghiêm trọng được ghi nhận ở mức cao (75–85%), cao hơn đáng kể so với kết quả của một số nghiên cứu quốc tế, chẳng hạn như nghiên cứu của Zahid & Ohaeri (2010); hơn nữa, thời gian chăm sóc vượt quá 10 năm được xác định là yếu tố nguy cơ làm gia tăng căng thẳng tâm lý và làm giảm chất lượng cuộc sống của người chăm sóc [4]. Tình trạng này thường liên quan đến các yếu tố bất lợi như giới tính nữ, trình độ học vấn thấp, thu nhập hạn chế, việc làm không ổn định và thời gian chăm sóc kéo dài.
Trên cơ sở đó, nghiên cứu mang tên "Tình trạng gánh nặng chăm sóc hiện tại của người chăm sóc chính cho bệnh nhân tâm thần phân liệt đang điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An năm 2025" được thực hiện với mục tiêu chính: mô tả mức độ gánh nặng chăm sóc của người chăm sóc chính cho bệnh nhân tâm thần đang điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An năm 2025. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển các biện pháp phù hợp, khả thi và bền vững nhằm giảm thiểu gánh nặng cho người chăm sóc bệnh nhân tâm thần trong tương lai.
Đối tượng nghiên cứu bao gồm người chăm sóc chính của bệnh nhân tâm thần phân liệt đang điều trị nội trú tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An. Người chăm sóc đủ điều kiện là người thân trực hệ đã chăm sóc bệnh nhân tối thiểu 12 tháng, từ 18 tuổi trở lên, có khả năng nhận thức và giao tiếp tốt, biết chữ tiếng Việt và đồng ý tham gia nghiên cứu.
Tiêu chí loại trừ bao gồm các trường hợp bệnh nhân đang trong giai đoạn kích động cấp tính hoặc người chăm sóc không thể hoàn thành cuộc phỏng vấn.
Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An. Việc thu thập dữ liệu diễn ra từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2025.
Nghiên cứu sử dụng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang.
Phương pháp lấy mẫu toàn bộ dân số đã được áp dụng, mời tất cả người chăm sóc chính của bệnh nhân nội trú mắc bệnh tâm thần phân liệt đáp ứng các tiêu chí lựa chọn trong suốt thời gian nghiên cứu. Kích thước mẫu cuối cùng bao gồm 52 người chăm sóc chính.
Gánh nặng của người chăm sóc được đánh giá bằng Phỏng vấn Gánh nặng Zarit (ZBI), bao gồm 22 mục được đánh giá trên thang điểm Likert 5 điểm (0–4), với tổng điểm từ 0 đến 88. Thang điểm ZBI đã được kiểm định tại Việt Nam, cho thấy độ tin cậy cao và tính hợp lệ [2]. Công cụ này bao gồm hai phần: thông tin nhân khẩu học xã hội cho cả bệnh nhân và người chăm sóc, và đánh giá gánh nặng chăm sóc.
Mức độ nghiêm trọng của gánh nặng chăm sóc được phân loại dựa trên tổng điểm
ZBI:
- 0–20 điểm: Gánh nặng ít hoặc không đáng kể.
- 21–40 điểm: Gánh nặng vừa phải.
- 41–60 điểm: Gánh nặng nghiêm trọng.
- 61–88 điểm: Gánh nặng rất nghiêm trọng.
Dữ liệu được thu thập thông qua các cuộc phỏng vấn trực tiếp có cấu trúc do các điều tra viên được đào tạo thực hiện, những người là Cử nhân Điều dưỡng. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện trong các phòng tư vấn riêng tư để đảm bảo sự riêng tư và bảo mật.
Dữ liệu được kiểm tra, làm sạch và phân tích bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Thống kê mô tả đã được sử dụng; Các biến định lượng được trình bày dưới dạng giá trị trung bình và độ lệch chuẩn (SD), trong khi các biến định tính được thể hiện dưới dạng tần số và tỷ lệ phần trăm.
Nghiên cứu có thể bị ảnh hưởng bởi sai lệch lấy mẫu và sai lệch thông tindo tự báo cáo. Các biện pháp kiểm soát bao gồm đào tạo điều tra viên, chuẩn hóa quy trình thu thập dữ liệu, kiểm tra chéo và làm sạch dữ liệu trước khi phân tích.
Nghiên cứu đã được phê duyệt bởi Hội đồng Quản trị Bệnh viện Tâm thần Nghệ An theo Quyết định số 178/QD-BVTT ngày 26 tháng 2 năm 2025. Người tham gia được thông báo đầy đủ về mục tiêu nghiên cứu và tham gia một cách tự nguyện. Tất cả thông tin đã được mã hóa và giữ bí mật, chỉ được sử dụng cho mục đích nghiên cứu.
Bảng 3.1. Đặc điểm kinh tế xã hội của người chăm sóc chính (n=52)
| Đặc điểm | Phân loại | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|---|
| Nhóm tuổi | 18 – 40 | 12 | 23,1 |
| 41 – 60 | 22 | 42,3 | |
| > 60 | 18 | 34,6 | |
| Tuổi trung bình (X̄ ± SD) | 51,62 ± 13,45 | ||
| Giới tính | Nam | 17 | 32,7 |
| Nữ | 35 | 67,3 | |
| Tình trạng hôn nhân | Độc thân | 5 | 9,6 |
| Đã kết hôn | 47 | 90,4 | |
| Tôn giáo | Không | 49 | 94,2 |
| Phật giáo | 3 | 5,8 | |
| Trình độ học vấn | Tiểu học | 17 | 32,7 |
| Trung học cơ sở | 18 | 34,6 | |
| Trung học phổ thông | 8 | 15,4 | |
| Cao đẳng/Đại học | 9 | 17,3 |
Nhận xét: Kết quả cho thấy đa số người chăm sóc chính là nữ (67,3%) và thuộc nhóm tuổi 41-60 (42,3%). Hầu hết đã kết hôn (90,4%) và không theo tôn giáo nào (94,2%). Về trình độ học vấn, người tham gia chủ yếu có trình độ trung học cơ sở (34,6%) hoặc tiểu học (32,7%).
Bảng 3.2. Đặc điểm thu nhập cá nhân của người chăm sóc chính (n=52)
| Thu nhập hàng tháng (VND) | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|
| < 1,5 triệu | 17 | 32,7 |
| 1,5 – < 3 triệu | 8 | 15,4 |
| 3 – < 4,5 triệu | 18 | 34,6 |
| ≥ 4,5 triệu | 9 | 17,3 |
Nhận xét: Kết quả cho thấy, nhóm thu nhập hàng tháng từ 0 đến dưới 1,5 triệu VND và từ 3 đến dưới 4,5 triệu VND chiếm tỷ lệ cao nhất, lần lượt là 32,7% và 34,6%. Tỷ lệ thấp nhất thuộc về nhóm thu nhập từ 1,5 triệu đến dưới 3 triệu VND/tháng, ở mức 15,4%.
Biểu đồ 3.1: Nghề nghiệp của người chăm sóc chính (n=52)
Nhận xét: Biểu đồ 3.1 cho thấy đa số người chăm sóc chính là nông dân (44,2%), tiếp theo là công nhân (25%). Tỷ lệ thấp nhất thuộc về học sinh và sinh viên, chiếm 5,8%.
Bảng 3.3. Mối quan hệ của người chăm sóc chính với bệnh nhân (n=52)
| Biến số | Phân loại | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|---|
| Mối quan hệ với bệnh nhân | Cha/Mẹ | 20 | 38,5 |
| Vợ/Chồng | 11 | 21,2 | |
| Anh/Chị/Em | 10 | 19,2 | |
| Con | 9 | 17,3 | |
| Họ hàng | 2 | 3,8 | |
| Thời gian chăm sóc (năm) | X̄ ± SD | 15,11 ± 8,27 |
Nhận xét: Bảng 3.3 cho thấy phần lớn người chăm sóc chính là vợ/chồng của bệnh nhân (38,5%), tiếp theo là cha mẹ (21,2%). Chỉ có 3,8% người chăm sóc chính là người thân khác. Thời gian chăm sóc trung bình là 15,11 năm (Độ lệch chuẩn: 8,27).
Bảng 3.4. Nhận thức của người chăm sóc chính về gánh nặng khi chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt Theo thang đo ZBI
| Biến số | Không bao giờ (%) | Hiếm khi (%) | Thỉnh thoảng (%) | Thường xuyên (%) | Luôn luôn (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Bệnh nhân yêu cầu bạn giúp đỡ nhiều hơn mức họ thực sự cần | 3,8 | 11,5 | 49,9 | 25,0 | 9,8 |
| Bạn không có đủ thời gian cho bản thân vì thời gian dành cho bệnh nhân | 4,0 | 6,2 | 48,1 | 29,6 | 12,1 |
| Cảm thấy căng thẳng khi phải cân bằng việc chăm sóc bệnh nhân với trách nhiệm gia đình hoặc công việc | 0,8 | 3,6 | 45,0 | 44,3 | 7,1 |
| Cảm thấy bối rối hoặc khó chịu bởi hành vi của bệnh nhân | 2,7 | 8,4 | 61,2 | 20,0 | 7,7 |
| Cảm thấy tức giận hoặc bực bội khi ở bên bệnh nhân | 9,0 | 10,2 | 48,0 | 25,4 | 7,4 |
| Cảm thấy tình trạng hiện tại của bệnh nhân ảnh hưởng đến mối quan hệ của bạn với các thành viên gia đình hoặc bạn bè | 4,2 | 9,7 | 18,1 | 31,6 | 36,4 |
| Cảm thấy lo sợ về những gì tương lai sẽ xảy ra với bệnh nhân | 0,0 | 1,0 | 13,2 | 28,5 | 57,3 |
| Cảm thấy bệnh nhân phụ thuộc vào bạn | 3,4 | 2,1 | 54,0 | 24,1 | 16,4 |
| Cảm thấy căng thẳng khi ở xung quanh bệnh nhân | 1,7 | 6,5 | 46,2 | 33,8 | 11,8 |
| Cảm thấy sức khỏe của bạn bị ảnh hưởng do việc tham gia chăm sóc bệnh nhân | 1,0 | 5,1 | 42,3 | 39,5 | 12,1 |
| Cảm thấy bạn không có nhiều sự riêng tư như mong muốn | 3,0 | 4,6 | 50,3 | 34,2 | 7,9 |
Nhận xét: Kết quả cho thấy người chăm sóc chính thường xuyên trải qua áp lực tâm lý và sức khỏe đáng kể trong quá trình chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt. Các yếu tố như lo lắng về tình trạng của bệnh nhân (85,8%), cảm giác bị phụ thuộc (40,5%) và suy giảm sức khỏe thể chất (51,6%) được ghi nhận ở mức cao trong các nhóm “khá thường xuyên” và “thường xuyên”. Đáng chú ý, không có người tham gia nào chọn tùy chọn “không bao giờ” đối với cảm giác lo lắng và căng thẳng trong vai trò chăm sóc của họ, phản ánh tính chất lan tỏa của gánh nặng tâm lý.
Bảng 3.5. Nhận thức của người chăm sóc chính về gánh nặng khi chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt Theo thang đo ZBI (tiếp theo)
| Biến số | Không bao giờ (%) | Hiếm khi (%) | Thỉnh thoảng (%) | Thường xuyên (%) | Luôn luôn (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Cảm thấy đời sống xã hội của bạn bị ảnh hưởng vì chăm sóc bệnh nhân | 5,8 | 10,6 | 43,3 | 29,8 | 10,5 |
| Cảm thấy không thoải mái khi có bạn bè đến thăm vì bệnh nhân | 25,0 | 40,3 | 20,1 | 10,2 | 4,4 |
| Cảm thấy bệnh nhân dường như chỉ mong đợi bạn chăm sóc họ như thể bạn là người duy nhất họ có thể phụ thuộc | 7,2 | 6,5 | 21,6 | 38,0 | 26,7 |
| Cảm thấy không có đủ tiền để chăm sóc bệnh nhân ngoài các chi phí khác | 4,5 | 5,6 | 13,4 | 31,2 | 45,3 |
| Cảm thấy bạn sẽ không thể chăm sóc bệnh nhân lâu hơn nữa | 5,6 | 8,1 | 26,5 | 36,5 | 23,3 |
| Cảm thấy mất kiểm soát cuộc sống của mình kể từ khi bệnh nhân mắc bệnh | 4,4 | 12,0 | 47,2 | 29,3 | 7,1 |
| Mong muốn có thể giao việc chăm sóc bệnh nhân cho người khác | 13,0 | 11,2 | 25,4 | 32,6 | 17,8 |
| Cảm thấy không chắc chắn nên làm gì cho bệnh nhân | 8,3 | 11,7 | 36,1 | 35,2 | 8,7 |
| Cảm thấy bạn nên làm nhiều hơn cho bệnh nhân | 6,5 | 2,8 | 35,4 | 46,0 | 9,3 |
| Cảm thấy bạn có thể làm tốt hơn trong việc chăm sóc bệnh nhân | 6,9 | 7,1 | 32,4 | 45,0 | 8,6 |
| Nhìn chung, cảm thấy gánh nặng khi chăm sóc bệnh nhân | 0,0 | 4,7 | 30,0 | 42,0 | 23,3 |
Nhận xét: Kết quả cho thấy người chăm sóc chính trải qua nhiều mức độ gánh nặng khác nhau, đáng chú ý nhất là áp lực tài chính (76,5% chọn "khá thường xuyên" hoặc "luôn luôn") và cảm giác bị mắc kẹt trong vai trò chăm sóc (64,7%). Đồng thời, 65,3% người chăm sóc cảm thấy họ nên làm nhiều hơn cho bệnh nhân, cho thấy cảm giác tội lỗi hoặc tự trách móc bản thân. Đáng chú ý, không có người tham gia nào chọn phương án "không bao giờ" cho nhận thức chung về gánh nặng, với tỷ lệ cao nhất (42%) thuộc vào hạng mục "khá thường xuyên".
Biểu đồ 3.2. Phân loại mức độ gánh nặng chăm sóc giữa các người chăm sóc chính theo Thang điểm ZBI (n = 52)
Nhận xét: Kết quả cho thấy phần lớn người chăm sóc chính trải nghiệm mức độ gánh nặng "nghiêm trọng" trở lên (75%), trong đó nhóm "gánh nặng nghiêm trọng" chiếm tỷ lệ cao nhất (46,2%). Chỉ có 5,8% người chăm sóc báo cáo mức độ gánh nặng chăm sóc thấp, không đáng kể hoặc nhẹ. Điểm ZBI trung bình là 52,47 ± 13,65.
Những người chăm sóc chính (PCG) trong nghiên cứu này chủ yếu là nữ, trung niên hoặc cao tuổi, có trình độ học vấn thấp, thu nhập hạn chế, và nghề nghiệp chủ yếu là nông nghiệp hoặc lao động chân tay. Tuổi trung bình của PCG cao hơn so với một số nghiên cứu trong nước, cho thấy nguy cơ gia tăng các vấn đề về sức khỏe thể chất và tinh thần, từ đó làm trầm trọng thêm gánh nặng chăm sóc. Tỷ lệ PCG đã kết hôn ở Nghệ An chiếm 90,4%, tương đương với kết quả ở Thái Nguyên (90,8%), phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa nghĩa vụ gia đình và vai trò chăm sóc trong hôn nhân [1]. Hơn nữa, thực tế là đa số người chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt (PCG) không có tín ngưỡng tôn giáo có thể hạn chế khả năng tiếp cận các nguồn hỗ trợ tinh thần từ cộng đồng. Thu nhập thấp và việc làm không ổn định nổi lên như những yếu tố kinh tế xã hội nổi bật, đã được chứng minh một cách nhất quán là có liên quan chặt chẽ đến mức độ gánh nặng chăm sóc cao trong nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế. Ví dụ, trong nghiên cứu của Vũ Thị Quy và cộng sự (2020) được thực hiện tại Hưng Yên, hơn 60% người chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt có thu nhập dưới mức trung bình (dưới 3 triệu VND/tháng), và thu nhập thấp có tương quan đáng kể với mức độ nghiêm trọng của gánh nặng chăm sóc ($p < 0,01$) [4]. Thời gian chăm sóc kéo dài, trung bình hơn 15 năm, phản ánh bản chất mãn tính của bệnh tâm thần phân liệt và là yếu tố nguy cơ quan trọng gây kiệt sức về thể chất, căng thẳng tâm lý và suy giảm chất lượng cuộc sống của người chăm sóc. Ngoài ra, gần một phần ba số bệnh nhân PCG mắc các bệnh lý đi kèm, làm tăng thêm gánh nặng chăm sóc tổng thể.
Về bệnh nhân, đa số nằm trong độ tuổi lao động, với tỷ lệ nam giới chiếm ưu thế; Đa số vẫn độc thân, và khả năng lao động hoặc học tập của họ bị suy giảm nghiêm trọng. Một phần đáng kể bệnh nhân trước đây từng làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, cho thấy gánh nặng bệnh tật tập trung ở các vùng nông thôn. Các thể bệnh nặng, chẳng hạn như tâm thần phân liệt hoang tưởng và tâm thần phân liệt không phân loại, rất phổ biến, thường đi kèm với ảo tưởng và rối loạn hành vi, làm tăng mức độ phụ thuộc và áp lực chăm sóc dài hạn.
Kết quả cho thấy gánh nặng chăm sóc ở mức cao và rất cao, bao gồm các khía cạnh tâm lý, tài chính, sức khỏe thể chất và mối quan hệ xã hội. Người chăm sóc thường xuyên trải qua lo lắng kéo dài về tình trạng của bệnh nhân, áp lực tài chính nghiêm trọng và sức khỏe của chính họ suy giảm.
Những hạn chế trong đời sống riêng tư và xã hội, kết hợp với nhận thức về sự phụ thuộc quá mức của bệnh nhân, phản ánh xung đột nội tâm và nguy cơ kiệt sức do chăm sóc lâu dài. Điểm ZBI trung bình đạt 52,47 ± 13,65, với 75% người chăm sóc trải qua gánh nặng ở mức độ nghiêm trọng hoặc cao hơn, vượt xa ngưỡng cảnh báo. So với một nghiên cứu quốc tế trên 215 người chăm sóc gia đình của bệnh nhân tâm thần phân liệt, báo cáo rằng 38,2% người chăm sóc trải qua gánh nặng nghiêm trọng [5], rõ ràng là gánh nặng chăm sóc trong bệnh tâm thần phân liệt là một vấn đề phổ biến tuy nhiên, xu hướng này cao hơn ở Việt Nam, đặc biệt là ở vùng nông thôn, do khó khăn kinh tế và hệ thống hỗ trợ cộng đồng hạn chế.
Người chăm sóc chính của bệnh nhân tâm thần phân liệt là một nhóm dễ bị tổn thương, phải chịu đựng gánh nặng chăm sóc nặng nề và kéo dài. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp can thiệp toàn diện và bền vững, bao gồm hỗ trợ tâm lý, đào tạo kỹ năng chăm sóc, hỗ trợ tài chính và phát triển mạng lưới chăm sóc dựa vào cộng đồng, để giảm thiểu gánh nặng cho người chăm sóc và nâng cao kết quả điều trị lâu dài cho bệnh nhân.
Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An năm 2025 trên 52 người chăm sóc chính của bệnh nhân tâm thần phân liệt cho thấy gánh nặng chăm sóc đặc biệt cao. Gánh nặng này chủ yếu được quan sát thấy ở phụ nữ trung niên, trình độ học vấn thấp và thời gian chăm sóc kéo dài. Đáng chú ý, 75% người chăm sóc trải qua gánh nặng từ nặng đến rất nặng, chủ yếu tập trung vào các khía cạnh tâm lý, tài chính và đời sống cá nhân.
Dựa trên những phát hiện này, nghiên cứu đề xuất một số biện pháp can thiệp, bao gồm đào tạo kỹ năng chăm sóc, tư vấn tâm lý xã hội và việc tích hợp hỗ trợ người chăm sóc vào các quy trình chăm sóc điều dưỡng. Hơn nữa, việc thành lập các nhóm hỗ trợ đồng đẳng và cung cấp hỗ trợ tài chính cho gia đình bệnh nhân được khuyến nghị để đạt được sự giảm thiểu bền vững gánh nặng chăm sóc.
1. Nguyễn Bích Ngọc (2013). "Đánh giá nặng của người chăm sóc cho bệnh nhân Alzheimer" Tạp chí Y học dự phòng., trang 88-94., 2013.
2. Triệu Văn Nhật (2022). "Đánh giá kiến thức, thái độ và hành động của người chăm sóc tâm thần phân tích nội tâm trị liệu và một số yếu tố liên quan" Tạp chí Y học lâm sàng 108 và Pharmacy., 2022.
3. Vũ Thị Quý (2020, "Tình trạng nặng chăm sóc của người chăm sóc chính người bệnh tâm thần phân tích tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên năm 2020,” Tạp chí Khoa học Điều dưỡng, trang 20-27, 2020.
4. Zahid MA OJ (2010). “Mối quan hệ gia đình gánh nặng của người chăm sóc với chất lượng chăm sóc và tâm lý học trong một mẫu đối tượng Ả Rập có tâm thần phân liệt". Tâm thần học BMC, trang 1-11, 2010.
5. Rahmani F (2022), “Gánh nặng của người chăm sóc và các yếu tố liên quan đến người chăm sóc gia đình của bệnh nhân với bệnh tâm thần phân liệt". Điều dưỡng Mở. Tháng 7;9(4):1995-2002. doi: 10.1002/nop2.1205. Xuất bản trực tuyến ngày 28 tháng 3 năm 2022
Phan Thi Thu Thuy, Nghe An Psychiatric Hospital
Tel: 0972.160.889 Email: phanthithuthuy1989@gmail.com
https://tapchidieuduong.vn/ganh-nang-cham-soc-cua-nguoi-cham-soc-chinh-cho-benh-nhan-tam-than-phan-liet-mot-nghien-cuu-tai-benh-vien-tam-than-nghe-an-nam-2025-7955.html
Link bài gốc Lấy link
