Những ngày cuối năm, khi nhiều gia đình bắt đầu đếm ngược từng ngày cho những chuyến về quê, cho mâm cơm sum họp và khoảnh khắc giao thừa ấm cúng, thì ở không ít bệnh viện, nhịp sống vẫn căng đầy như mọi ngày. Ánh đèn trắng ở khoa Cấp cứu, khoa Hồi sức tích cực không tắt. Tiếng máy monitor vẫn đều đều vang lên trong đêm, xen lẫn tiếng bước chân vội vã của nhân viên y tế. Ở nơi ấy, có những con người quen với việc đón Tết theo một cách rất khác: bên giường bệnh, trong những ca trực kéo dài, giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết. Họ là những điều dưỡng – những bàn tay thầm lặng giữ nhịp sống cho người khác.
Ở khoa Cấp cứu, thời gian hiếm khi được tính bằng giờ. Mỗi ca trực là một chuỗi những tình huống dồn dập, nơi mọi sự chậm trễ đều có thể phải trả giá bằng sinh mạng con người. Điều dưỡng là những người đầu tiên tiếp cận bệnh nhân, nhanh chóng đánh giá, phối hợp cùng bác sĩ phân loại, xử trí, theo dõi sát từng diễn biến. Có những ca bệnh được đưa vào trong tình trạng nguy kịch, người nhà hoảng loạn, tiếng gọi nhau vang lên dồn dập, không gian căng thẳng đến nghẹt thở.
Điều dưỡng Bùi Như Đức, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đã gắn bó với môi trường này nhiều năm. Anh nói rằng ở đây, điều dưỡng gần như không có thời gian để nghĩ cho riêng mình. “Có những ca trực, tôi không nhớ mình đã ăn lúc nào, uống nước ra sao. Chỉ biết là bệnh nhân vào liên tục, ca này chưa xử trí xong đã có ca khác chờ sẵn. Nhưng khi người bệnh qua được cơn nguy kịch, tự thở lại, mở mắt nhìn mình, mọi mệt mỏi gần như tan biến,” anh chia sẻ.
Theo anh Đức, áp lực lớn nhất của khoa Cấp cứu không chỉ là cường độ công việc, mà còn là tâm lý của người nhà bệnh nhân. Trong khoảnh khắc sinh tử, sự lo lắng rất dễ chuyển thành bức xúc, cáu gắt. Điều dưỡng vừa phải tập trung chuyên môn, vừa phải giữ bình tĩnh để trấn an, giải thích. “Có lúc chỉ cần một câu nói nhẹ nhàng đúng lúc cũng giúp người nhà bình tĩnh hơn rất nhiều,” anh nói, rồi lại vội vã quay về vị trí khi có bệnh nhân mới được đưa vào.
Nếu khoa Cấp cứu là nơi giành giật sự sống trong những khoảnh khắc ngắn ngủi, thì khoa Hồi sức tích cực lại là hành trình dài của sự chăm sóc bền bỉ. Ở đây, phần lớn người bệnh hôn mê, bất động, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào điều dưỡng. Công việc không chỉ là theo dõi máy móc, mà là quan sát từng thay đổi rất nhỏ của cơ thể người bệnh: nhịp thở, sắc mặt, phản xạ, những dấu hiệu tưởng như rất mơ hồ nhưng lại mang ý nghĩa sống còn.
Điều dưỡng trưởng Vũ Thị Ánh Nguyệt, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc – Thận nhân tạo, Trung tâm Y tế huyện Tiên Yên, cho rằng làm hồi sức đòi hỏi “bàn tay mềm và cái đầu luôn tỉnh táo”. “Có những ca bệnh nặng, chúng tôi theo sát từng giờ. Chỉ một thay đổi nhỏ cũng có thể báo trước biến cố. Điều dưỡng phải phát hiện sớm, báo bác sĩ kịp thời. Áp lực rất lớn, nhưng nếu lơ là thì người chịu thiệt đầu tiên là bệnh nhân,” chị nói.
Công việc chăm sóc hồi sức không chỉ nặng về kỹ thuật, mà còn nặng về sức chịu đựng. Có những ca trực kéo dài suốt đêm, điều dưỡng gần như không rời khỏi giường bệnh. Khi người bệnh tỉnh lại sau thời gian dài hôn mê, người đầu tiên họ nhìn thấy thường là điều dưỡng. Khi người bệnh đau, mệt, hoảng sợ, điều dưỡng cũng là người ở bên lâu nhất, nói những lời rất khẽ, rất đời thường, để giúp họ yên tâm. Không ít điều dưỡng thừa nhận rằng chính những khoảnh khắc ấy khiến họ gắn bó với nghề, dù biết trước nhiều vất vả.
“Hạnh phúc của người điều dưỡng, đối với tôi đơn giản là những cái bắt tay, là ánh mắt rạng rỡ của người bệnh khi được xuất viện, là những nụ cười của người bệnh mỗi khi tôi bước vào phòng bệnh. Tôi không thể quên ánh mắt cầu cứu của một người bệnh trong lúc nguy kịch. Trong phút giây đó, mắt tôi đã cay cay nhưng lý trí vẫn phải vững vàng, tôi tự nhắc bản thân: phải thật cố gắng, hết sức cố gắng để cùng các bác sĩ cứu em. Nhưng phép màu đã không đến, em ấy đã ra đi mãi mãi… Vẫn biết ngành y là trăm ngàn nỗi vất vả, khó khăn nhưng khi nhiệt huyết với nghề đã luôn chảy trong tim, tôi biết mình phải trở thành một điều dưỡng tận tâm để có thể giúp người bệnh vượt qua đau đớn về thể xác cũng như tinh thần” - Điều dưỡng Vũ Thị Thành Tâm chia sẻ.
Ở các bệnh viện địa phương, nơi điều kiện còn nhiều hạn chế, sự vất vả của điều dưỡng càng hiện rõ. Nhân lực mỏng, trang thiết bị chưa đồng bộ, nhưng số lượng bệnh nhân nặng không hề ít. Điều dưỡng phải kiêm nhiệm nhiều việc hơn, chịu trách nhiệm nhiều hơn. Tại Bệnh viện Bãi Cháy, các điều dưỡng Khoa Hồi sức tích cực đã quen với những ca trực kéo dài xuyên lễ, xuyên Tết. Với họ, giao thừa đôi khi chỉ là khoảnh khắc ngắn ngủi nhìn đồng hồ rồi lại quay về với công việc.
Một điều dưỡng tại đây chia sẻ rằng nhiều năm liền, chị không đón giao thừa cùng gia đình. “Ban đầu cũng chạnh lòng. Nhưng rồi quen dần. Khi thấy bệnh nhân nặng dần ổn định, được chuyển khoa, mình lại thấy Tết đến theo một cách khác,” chị nói. Với chị, niềm vui nghề nghiệp đôi khi đến rất lặng, nhưng đủ để níu giữ người làm nghề ở lại.
Áp lực công việc lớn, nhưng áp lực tâm lý đôi khi còn nặng nề hơn. Không phải lúc nào người nhà bệnh nhân cũng đủ bình tĩnh để cảm thông. Có những lúc, sự lo lắng bị đẩy thành cáu gắt, thậm chí là những lời nói tổn thương. Điều dưỡng, trong nhiều hoàn cảnh, vừa phải làm tốt chuyên môn, vừa phải tự điều chỉnh cảm xúc của mình. Sự nhẫn nại ấy không có trong mô tả công việc, nhưng lại là phần không thể thiếu của nghề.
Giữa những ca trực không ánh hào quang ấy, điều dưỡng vẫn giữ cho mình một ngọn lửa nghề rất lặng. Đó không phải là những lời tuyên ngôn lớn, mà là sự lựa chọn ở lại, gắn bó, tiếp tục công việc dù biết trước nhiều vất vả. Như lời ThS. Nguyễn Thị Minh Nguyệt, điều dưỡng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương: “Nghề y nói chung, điều dưỡng nói riêng luôn phải đối mặt với nhiều tình huống khác nhau, sẵn sàng với những ca trực thức trắng đêm theo sát tình hình người bệnh. Chúng tôi mỗi người một nhiệm vụ, ai cũng xông xáo, tận tụy, làm việc không nề hà, tất cả đều một lòng hướng đến người bệnh. Vất vả là vậy nhưng hạnh phúc là khi có thể cùng đồng nghiệp giành lại sự sống cho người bệnh từ tay tử thần. Hạnh phúc là khi nhận được cái vẫy tay chào cùng nụ cười, lời cảm ơn của người bệnh và người nhà người bệnh khi rời khoa”. Nghề nào đi nữa cũng cần có chữ “Tâm”, nghề điều dưỡng thì lại càng cần hơn nữa khi hàng ngày phải chứng kiến bao cảnh đời bất hạnh, bao căn bệnh hiểm nghèo. Chúng tôi luôn tự hào khi được khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, luôn tận tâm trong công việc để xứng đáng với ba chữ “Điều dưỡng viên”.
Những ngày xuân đến gần, khi ngoài kia phố xá bắt đầu rộn ràng, thì trong bệnh viện, nhịp sống vẫn không đổi. Nhưng chính trong sự lặng lẽ ấy, mùa xuân lại hiện hữu theo một cách khác. Mùa xuân ở nơi đây là nhịp tim hồi sinh, là hơi thở đều dần trở lại, là khoảnh khắc người bệnh được chuyển ra khỏi phòng hồi sức. Và trong mỗi mùa xuân như thế, có dấu ấn không thể thiếu của những điều dưỡng – những bàn tay thầm lặng đã và đang giữ nhịp sống nơi ranh giới sinh – tử.
Thanh Hậu
https://tapchidieuduong.vn/nhung-ban-tay-tham-lang-giu-nhip-song-noi-ranh-gioi-sinh-tu-8006.html
Link bài gốc Lấy link
