THAY ĐỔI THÓI QUEN ĂN UỐNG ĐỂ ĐẢM BẢO SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI TRONG DỊP TẾT.

Dịp Tết, các gia đình thường sử dụng các món ăn truyền thống giàu năng lượng như bánh chưng, bánh tét, thịt kho, giò chả, mứt Tết… nếu sử dụng kéo dài, thiếu cân đối có thể ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi, trẻ em và người mắc bệnh mạn tính. Từ góc độ chăm sóc và dự phòng, việc hướng dẫn người dân thực hành ăn uống an toàn, khoa học trong dịp Tết có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong dịp Tết

Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), dịp Tết là thời điểm nguy cơ ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng do việc tích trữ thực phẩm dài ngày, sử dụng lại thức ăn thừa và điều kiện bảo quản chưa phù hợp. Bên cạnh đó, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đường và muối cũng làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa và các bệnh không lây nhiễm.

Chuyên gia Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc ăn chín, uống sôi, không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu, mốc hỏng; thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, vệ sinh dụng cụ chế biến và khu vực bếp.

Lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm theo hướng dẫn chuyên môn. Từ thực tiễn chăm sóc người bệnh, các điều dưỡng cho biết nhiều trường hợp nhập viện trong dịp Tết liên quan đến ngộ độc thực phẩm và rối loạn tiêu hóa. Do đó, Bộ Y tế khuyến nghị người dân lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh.

Các món ăn đã nấu chín chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn, cần bảo quản lạnh đúng cách và đun sôi kỹ trước khi dùng lại. Thực phẩm sống và chín phải được bảo quản, chế biến riêng biệt nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Ăn uống điều độ, cân đối -trọng tâm của chăm sóc dự phòng

Theo các chuyên gia dinh dưỡng Bộ Y tế, chế độ ăn ngày Tết cần đảm bảo cân đối giữa các nhóm chất: đạm, béo, bột đường, vitamin và khoáng chất. Bên cạnh các món ăn truyền thống, cần tăng cường rau xanh, trái cây tươi để bổ sung chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và phòng ngừa táo bón, đầy bụng.

Thực phẩm ngày Tết cần bổ sung nhiều hơn rau, quả. Ảnh: Diên Hồng.

Các điều dưỡng khuyến cáo người dân duy trì bữa ăn đúng giờ, tránh ăn quá no, không bỏ bữa và hạn chế ăn khuya. Đặc biệt, cần giảm tiêu thụ đồ ngọt, đồ chiên rán, thực phẩm nhiều muối nhằm phòng ngừa tăng cân, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa sau Tết. 

Kiểm soát rượu bia - vai trò của giáo dục sức khỏe cộng đồng

Rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu ảnh hưởng đến sức khỏe trong dịp Tết. Bộ Y tế nhấn mạnh, việc sử dụng rượu bia không kiểm soát có thể dẫn đến ngộ độc, tai nạn giao thông, đột quỵ và làm nặng thêm các bệnh nền.

Người cao tuổi là đối tượng cần được quan tâm nhiều hơn trong dịp Tết. Ảnh: Diên Hồng.

Từ góc độ điều dưỡng cộng đồng, việc truyền thông, tư vấn cho người dân thực hiện nguyên tắc “đã uống rượu bia thì không lái xe”, không ép uống rượu bia trong các cuộc gặp mặt ngày Tết là nội dung cần được đẩy mạnh.

Chăm sóc dinh dưỡng cho nhóm đối tượng đặc thù

Đối với người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, gout…, các điều dưỡng khuyến cáo cần duy trì chế độ ăn theo chỉ định chuyên môn, hạn chế muối, đường và chất béo.

Tích cực rèn luyện thể thao trong dịp Tết cũng là cách để giải phóng năng lượng. Ảnh: Diên Hồng.

Gia đình và người chăm sóc cần chủ động theo dõi, hỗ trợ và chuẩn bị các bữa ăn phù hợp, tránh tâm lý “ăn Tết cho vui” làm ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài của người bệnh.

Vai trò của điều dưỡng trong bảo vệ sức khỏe dịp Tết

Trong hệ thống y tế, đội ngũ điều dưỡng giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc, theo dõi và giáo dục sức khỏe cho người bệnh và cộng đồng. Việc tư vấn, hướng dẫn người dân thực hành ăn uống an toàn, khoa học trong dịp Tết là một nội dung thiết thực, góp phần giảm tải cho các cơ sở y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Điều dưỡng viên đang kiểm tra sức khỏe cho người cao tuổi trước dịp nghỉ Tết tại Trung tâm Dưỡng lão Diên Hồng

“Điều dưỡng luôn khuyến khích người bệnh và gia đình duy trì bữa ăn đúng giờ, ăn chậm, nhai kỹ, tránh ăn quá no. Những thói quen nhỏ này có vai trò rất lớn trong phòng ngừa biến chứng, nhất là với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.” Ăn uống hợp lý, kết hợp sinh hoạt điều độ không chỉ giúp phòng tránh bệnh tật trước mắt mà còn tạo nền tảng cho một năm mới khỏe mạnh, an lành và bền vững.

Lê Anh Tuấn