Nhu cầu, tính khả thi và các yếu tố liên quan đến việc triển khai giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử cho người bệnh tại Bệnh viện Y dược cổ truyền - Phục hồi chức năng Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi năm 2026

Mô tả nhu cầu sử dụng; đánh giá tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận của giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử; đồng thời xác định một số yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng giải pháp tại Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, năm 2026.

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích được thực hiện trên 441 người bệnh hoặc người nhà người bệnh từ tháng 02 đến tháng 10 năm 2026. Đối tượng được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Dữ liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi cấu trúc. Tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận được đánh giá lần lượt bằng ba thang đo AIM, IAM và FIM. Các yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng được khảo sát bằng hồi quy logistic.

Kết quả: Có 431/441 đối tượng (97,7%) mong muốn sử dụng giải pháp; 97,3% đồng ý để bệnh viện lưu số điện thoại và 97,1% đồng ý nhận thông báo. Zalo là hình thức được ưu tiên nhiều nhất (39,2%), tiếp theo là gọi điện thoại (34,9%). Điểm trung bình tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận lần lượt là 4,01 ± 0,44; 4,02 ± 0,40 và 4,01 ± 0,40 trên thang 5 điểm. Trong mô hình hồi quy logistic đa biến, nhận thức cao về tính hữu ích có liên quan với nhu cầu sử dụng (OR = 12,62; KTC 95%: 2,08–76,62; p = 0,006). Tuy nhiên, khoảng tin cậy rộng và số trường hợp không/chưa có nhu cầu ít nên kết quả cần được diễn giải thận trọng.

Kết luận: Nhu cầu sử dụng giải pháp trong nhóm khảo sát ở mức cao. Người tham gia đánh giá tích cực về tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận. Cần thí điểm giải pháp và đánh giá tính khả thi vận hành, mức độ sử dụng và hiệu quả thực tế trước khi xem xét nhân rộng.

Từ khóa: nhắc lịch tái khám điện tử; nhu cầu sử dụng; tính chấp nhận; tính phù hợp; tính khả thi cảm nhận.

ABSTRACT

Objective: To describe demand for use, assess acceptability, appropriateness and perceived feasibility, and identify factors associated with demand for an electronic follow-up appointment reminder solution at Kon Tum Traditional Medicine and Rehabilitation Hospital, Quang Ngai Province, Vietnam, in 2026.

Methods: An analytical cross-sectional study was conducted among 441 patients or their family members from February to October 2026. Participants were recruited using convenience sampling. Data were collected using a structured questionnaire. Acceptability, appropriateness and perceived feasibility were assessed using the Acceptability of Intervention Measure (AIM), Intervention Appropriateness Measure (IAM) and Feasibility of Intervention Measure (FIM), respectively. Factors associated with demand for use were examined using logistic regression.

Results: Overall, 431/441 participants (97.7%) expressed demand for the solution; 97.3% agreed to allow the hospital to retain their telephone numbers, and 97.1% agreed to receive reminders. Zalo was the most preferred channel (39.2%), followed by telephone calls (34.9%). Mean scores for acceptability, appropriateness and perceived feasibility were 4.01 ± 0.44, 4.02 ± 0.40 and 4.01 ± 0.40, respectively, on a 5-point scale. In the multivariable logistic regression model, high perceived usefulness was associated with demand for use (OR = 12.62; 95% CI: 2.08–76.62; p = 0.006). However, the wide confidence interval and the small number of participants without or undecided about demand warrant cautious interpretation.

Conclusion: Demand for the electronic reminder solution was high in this sample. Participants rated its acceptability, appropriateness and perceived feasibility positively. Pilot implementation followed by evaluation of operational feasibility, actual use and effectiveness is recommended before wider adoption.

Keywords: electronic follow-up appointment reminders; demand for use; acceptability; appropriateness; perceived feasibility.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Tái khám đúng lịch hẹn có vai trò quan trọng trong theo dõi tiến triển bệnh, đánh giá hiệu quả điều trị và duy trì tính liên tục của chăm sóc, đặc biệt đối với người bệnh mắc bệnh mạn tính và người bệnh cần phục hồi chức năng. Việc quên lịch hoặc không đến khám theo lịch hẹn có thể ảnh hưởng đến quá trình theo dõi, điều chỉnh điều trị và quản lý người bệnh ngoại trú[3].

Trong bối cảnh chuyển đổi số y tế, các giải pháp nhắc lịch qua tin nhắn SMS, ứng dụng di động hoặc nền tảng trực tuyến ngày càng được quan tâm. Một số nghiên cứu quốc tế cho thấy tin nhắn nhắc hẹn có thể hỗ trợ cải thiện việc tham dự cuộc hẹn và giảm tình trạng bỏ hẹn[7–9]. Tại Việt Nam, các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ trong đăng ký, quản lý khám bệnh ngoại trú và chuyển đổi số bệnh viện đã ghi nhận sự quan tâm của người bệnh và nhân viên y tế[4–6]. Tuy nhiên, bằng chứng về nhu cầu sử dụng và đánh giá trước triển khai giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử tại từng cơ sở y tế còn hạn chế.

Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum quản lý nhiều người bệnh cần tái khám định kỳ. Năm 2025, bệnh viện ghi nhận 1.742 người bệnh đến khám, trong đó 581 người bệnh tái khám, chiếm 33,4%[1]. Đây là tỷ trọng người bệnh tái khám trong tổng số người bệnh đến khám, không đồng nghĩa với tỷ lệ tuân thủ lịch hẹn vì chưa có mẫu số là tổng số người bệnh được hẹn tái khám. Hiện nay, việc nhắc lịch chủ yếu dựa trên giấy hẹn và hướng dẫn trực tiếp, chưa có hệ thống nhắc lịch điện tử hỗ trợ quản lý người bệnh sau khám.

Các thang đo AIM, IAM và FIM được phát triển để đánh giá lần lượt tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận của một can thiệp/giải pháp trong bối cảnh triển khai[10]. Đây là các kết quả triển khai do người tham gia tự đánh giá, không thay thế cho đánh giá vận hành hoặc hiệu quả thực tế sau khi hệ thống hoạt động. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm: (1) mô tả nhu cầu sử dụng và đánh giá tính chấp nhận, tính phù hợp, tính khả thi cảm nhận của giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử; (2) xác định một số yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng giải pháp tại bệnh viện năm 2026.

2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Đối tượng nghiên cứu

Người bệnh hoặc người nhà người bệnh từ đủ 18 tuổi trở lên đến khám hoặc tái khám tại Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum trong thời gian nghiên cứu. Người nhà trực tiếp chăm sóc có thể trả lời thay khi người bệnh không thể tự trả lời.

Tiêu chuẩn lựa chọn: đồng ý tham gia nghiên cứu, có khả năng giao tiếp và trả lời các câu hỏi khảo sát. Tiêu chuẩn loại trừ: người bệnh cấp cứu, tình trạng sức khỏe không cho phép phỏng vấn hoặc từ chối tham gia nghiên cứu.

2.2. Thiết kế, địa điểm và thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, thực hiện tại Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum từ tháng 02 đến tháng 10 năm 2026. Đây là khảo sát đánh giá trước triển khai; tại thời điểm khảo sát, giải pháp nhắc lịch điện tử chưa được vận hành để đánh giá hiệu quả thực tế.

2.3. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu

Cỡ mẫu được xác định theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong nghiên cứu mô tả cắt ngang: n = Z²₁₋α/₂ × p(1 − p) / d². Trong đó, Z₁₋α/₂ = 1,96 tương ứng mức tin cậy 95%; p = 0,5; d = 0,05. Theo công thức, cỡ mẫu tính được là 384 đối tượng. Đề cương nghiên cứu được phê duyệt xác định cỡ mẫu tối thiểu sau dự phòng 10% là 422 đối tượng. Thực tế thu thập được 441 người bệnh/người nhà người bệnh. Đối tượng được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện.

2.4. Công cụ và biến số nghiên cứu

Số liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi cấu trúc, thông qua phỏng vấn trực tiếp hoặc khảo sát trực tuyến có hướng dẫn. Bộ câu hỏi gồm các nhóm nội dung: (1) đặc điểm chung của người trả lời; (2) khả năng tiếp cận và sử dụng điện thoại, công nghệ; (3) nhu cầu sử dụng giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử và hình thức nhắc lịch mong muốn; (4) nhận thức về tính hữu ích, tính thuận tiện và bảo mật thông tin; (5) đánh giá tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận của giải pháp.

Tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận lần lượt được đánh giá bằng ba thang đo Acceptability of Intervention Measure (AIM), Intervention Appropriateness Measure (IAM) và Feasibility of Intervention Measure (FIM). Mỗi thang đo gồm 4 mục, sử dụng thang Likert 5 mức; điểm mỗi thang được tính bằng trung bình cộng các mục thành phần tương ứng. AIM gồm các mục E1–E4, IAM gồm E5–E8 và FIM gồm E9–E12. Ba thang đo phản ánh ba cấu trúc riêng biệt nên được phân tích và trình bày độc lập, không gộp thành một điểm chung trong bài báo này.

Trước nghiên cứu chính thức, bộ câu hỏi được thử nghiệm trên 30 đối tượng có đặc điểm tương tự tại khu vực khám bệnh ngoại trú. Một số câu hỏi được điều chỉnh về cách diễn đạt để bảo đảm dễ hiểu, không làm thay đổi nội dung biến số. Theo hồ sơ thử nghiệm, hệ số Cronbach’s alpha của nhóm câu hỏi nhận thức phần C là 0,88 và nhóm câu hỏi tính chấp nhận ở phần E là 0,83. Kết quả thử nghiệm được sử dụng để rà soát độ rõ ràng, tính dễ hiểu và độ tin cậy nội tại của các nhóm câu hỏi; chưa đủ căn cứ để khẳng định giá trị đo lường của toàn bộ bản dịch tiếng Việt hoặc báo cáo riêng độ tin cậy của từng thang AIM, IAM và FIM.

Biến phụ thuộc trong phân tích hồi quy logistic là nhu cầu sử dụng giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử. Có 431 đối tượng trả lời “có nhu cầu”, 7 đối tượng trả lời “không” và 3 đối tượng “chưa quyết định”. Khi phân tích hồi quy, hai nhóm “không” và “chưa quyết định” được gộp thành nhóm không có nhu cầu/chưa quyết định; nhóm còn lại là nhóm có nhu cầu.

Các biến độc lập trong mô hình hồi quy logistic đa biến gồm: tình trạng sử dụng điện thoại thông minh/có cả hai loại điện thoại; sử dụng SMS; có người hỗ trợ sử dụng điện thoại; nhận thức về tính hữu ích ở mức cao; và nhận thức về tính thuận tiện ở mức cao. Các biến được đưa vào mô hình theo cách phân loại trong bộ dữ liệu phân tích.

Điểm lo ngại bảo mật thông tin được xác định từ câu C7. Khi tính điểm nhận thức chung theo đề cương, điểm câu C7 được đảo chiều. Trong phân tích riêng cấu phần lo ngại bảo mật, điểm được giữ theo chiều nguyên bản; do đó, điểm cao phản ánh mức lo ngại cao. Nghiên cứu không trình bày điểm nhận thức chung do số liệu tổng hợp ở bản thảo trước chưa nhất quán với các cấu phần.

2.5. Thu thập và xử lý số liệu

Dữ liệu được xuất từ Google Forms sang Excel, kiểm tra tính logic, phát hiện trùng lặp và làm sạch trước khi chuyển sang SPSS để phân tích. Các biến định tính được mô tả bằng tần số và tỷ lệ phần trăm; biến định lượng được trình bày bằng trung bình và độ lệch chuẩn hoặc trung vị và khoảng tứ phân vị tùy theo phân bố. Hồi quy logistic đơn biến và đa biến được sử dụng để khảo sát các yếu tố liên quan; kết quả được trình bày bằng OR, khoảng tin cậy 95% (KTC 95%) và giá trị p. Do chỉ có 10/441 đối tượng thuộc nhóm không có nhu cầu hoặc chưa quyết định, kết quả hồi quy đa biến được xem là thăm dò và cần diễn giải thận trọng do nguy cơ quá khớp, phân tách và ước lượng không ổn định. Mức ý nghĩa thống kê được xác định khi p < 0,05.

2.6. Đạo đức nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện sau khi có sự đồng ý của Ban Giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum và Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi theo Quyết định số 2070/QĐ-SYT ngày 03/7/2026 về phê duyệt đề cương đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở trong ngành Y tế tỉnh Quảng Ngãi năm 2026. Người tham gia được giải thích về mục đích và nội dung nghiên cứu; việc tham gia hoàn toàn tự nguyện. Người tham gia có quyền từ chối hoặc dừng tham gia bất kỳ lúc nào mà không ảnh hưởng đến việc khám, chữa bệnh hoặc quyền lợi liên quan. Nghiên cứu không can thiệp điều trị. Thông tin thu thập được sử dụng cho mục đích nghiên cứu và được quản lý theo quy định của đơn vị.

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu và khả năng tiếp cận công nghệ

Trong 441 đối tượng tham gia, 286 người bệnh (64,9%) và 155 người nhà người bệnh (35,1%). Nhóm tuổi 41-60 chiếm tỷ lệ cao nhất (44,4%), tiếp đến là nhóm trên 60 tuổi (35,1%); nam giới chiếm 55,6%. Nghề nghiệp phổ biến nhất là nông dân (33,1%).

Bảng 3.1. Khả năng tiếp cận công nghệ (n=441)

Khả năng tiếp cận công nghệ

n

%

Có điện thoại di động

437

99,1

Sử dụng điện thoại thông minh

357

81,0

Có sử dụng SMS

414

93,9

Có sử dụng Zalo

412

93,4

Thường nghe và trả lời điện thoại

432

98,0

Có thể tự đọc tin nhắn

417

94,6

Có người hỗ trợ nhận/đọc tin nhắn

431

97,7

Sử dụng Zalo là hình thức liên lạc thường xuyên nhất

246

55,8

Khả năng tiếp cận công nghệ nhìn chung thuận lợi: 99,1% có điện thoại di động, 81,0% sử dụng điện thoại thông minh; 93,4% có sử dụng Zalo và 97,7% có người hỗ trợ nhận hoặc đọc tin nhắn khi cần.

3.2. Nhu cầu sử dụng giải pháp

Bảng 3.2. Nhu cầu sử dụng giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử (n = 441)

Nội dung

Mức trả lời

n

%

Mong muốn sử dụng giải pháp

Có

431

97,7

Không

7

1,6

Chưa quyết định

3

0,7

Đồng ý để bệnh viện lưu số điện thoại

Có

429

97,3

Không

5

1,1

Phân vân

7

1,6

Đồng ý nhận thông báo nhắc hẹn

Có

428

97,1

Không

3

0,7

Phân vân

10

2,3

Có 431/441 đối tượng (97,7%) mong muốn sử dụng giải pháp nếu bệnh viện triển khai; 97,3% đồng ý để bệnh viện lưu số điện thoại và 97,1% đồng ý nhận thông báo nhắc lịch.

3.2.1. Hình thức nhắc lịch được ưu tiên

Bảng 3.3. Hình thức nhắc lịch tái khám mong muốn nhất (n = 441)

Hình thức nhắc lịch

n

%

Tin nhắn SMS

25

5,7

Zalo

173

39,2

Gọi điện thoại

154

34,9

Kết hợp nhiều hình thức

89

20,2

Khác

0

0,0

Zalo được lựa chọn nhiều nhất (39,2%), tiếp theo là gọi điện thoại (34,9%), kết hợp nhiều hình thức (20,2%) và SMS (5,7%).

3.2.2. Nhận thức về giải pháp

Bảng 3.4. Nhận thức của người tham gia về giải pháp

Nội dung

Điểm trung bình (Mean ± SD)

Tỷ lệ mức cao (%)

Tính hữu ích

3,97 ± 0,53

92,1

Tính thuận tiện, dễ sử dụng

3,98 ± 0,48

88,7

Lo ngại bảo mật thông tin

3,88 ± 0,61

86,4

Sẵn sàng sử dụng

4,01 ± 0,46

96,6

Điểm trung bình các cấu phần nhận thức dao động từ 3,88 đến 4,01 điểm. Không trình bày điểm nhận thức chung (do số liệu tổng hợp trước đây chưa nhất quán với các cấu phần vì điểm nhận thức chung 3,75 thấp hơn 3,88: Đúng theo cách tính vì C7 là câu lo ngại bảo mật và được đảo chiều trước khi tính điểm chung, nên làm giảm điểm trung bình chung). Riêng cấu phần lo ngại bảo mật được tính theo chiều lo ngại; điểm cao phản ánh mức lo ngại cao.

3.3. Đánh giá tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận

Bảng 3.5. Điểm đánh giá theo từng thang AIM, IAM và FIM

Thang đo/nội dung

Điểm trung bình (Mean ± SD)

Tỷ lệ mức cao (%)

Tính chấp nhận – AIM

4,01 ± 0,44

95,5

Tính phù hợp – IAM

4,02 ± 0,40

95,2

Tính khả thi cảm nhận – FIM

4,01 ± 0,40

95,5

Điểm trung bình của AIM, IAM và FIM lần lượt là 4,01 ± 0,44; 4,02 ± 0,40 và 4,01 ± 0,40. Ba thang đo phản ánh ba cấu trúc riêng biệt gồm tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận; do đó, kết quả được trình bày độc lập, không gộp thành một điểm chung.

3.4. Các yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng

Bảng 3.6. Mô hình hồi quy logistic đa biến các yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng

Biến độc lập

β

OR

KTC 95%

p

Có điện thoại thông minh/có cả hai loại điện thoại

1,465

4,33

0,75–24,82

0,100

Có sử dụng SMS

0,303

1,35

0,16–11,27

0,779

Có người hỗ trợ sử dụng điện thoại

1,293

3,65

0,42–31,77

0,242

Nhận thức về tính hữu ích cao

2,535

12,62

2,08–76,62

0,006

Nhận thức về tính thuận tiện cao

−0,093

0,91

0,13–6,25

0,925

Ghi chú: OR là tỷ số chênh; KTC 95% là khoảng tin cậy 95%.

Trong mô hình hồi quy logistic đa biến, nhận thức cao về tính hữu ích có liên quan thống kê với nhu cầu sử dụng (OR = 12,62; KTC 95%: 2,08–76,62; p = 0,006). Các biến còn lại không có ý nghĩa thống kê. Tuy nhiên, chỉ có 10 trường hợp không có nhu cầu hoặc chưa quyết định; khoảng tin cậy rộng cho thấy độ chính xác của ước lượng còn hạn chế. Vì vậy, kết quả chỉ nên được xem là thăm dò, không diễn giải như bằng chứng về quan hệ nhân quả hoặc mức tăng xác suất tuyệt đối.

4. BÀN LUẬN

4.1. Nhu cầu sử dụng giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử

Nghiên cứu ghi nhận 97,7% người bệnh hoặc người nhà người bệnh mong muốn sử dụng giải pháp; 97,3% đồng ý để bệnh viện lưu số điện thoại và 97,1% đồng ý nhận thông báo. Kết quả phản ánh mức độ sẵn sàng tiếp nhận ban đầu cao trong nhóm khảo sát. Tuy nhiên, đây là ý định được ghi nhận trước triển khai, không đồng nghĩa với tỷ lệ đăng ký hoặc sử dụng thực tế khi hệ thống đi vào hoạt động.

Kết quả về nhu cầu phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số y tế và các nghiên cứu trong nước ghi nhận sự quan tâm đối với ứng dụng công nghệ trong đăng ký, quản lý khám bệnh ngoại trú[2], [4–6]. Các nghiên cứu quốc tế về nhắc hẹn qua tin nhắn cũng cho thấy tiềm năng hỗ trợ người bệnh nhớ lịch và cải thiện việc tham dự cuộc hẹn[7–9]. Dù vậy, mức nhu cầu rất cao trong nghiên cứu này có thể chịu ảnh hưởng của chọn mẫu thuận tiện, cách giới thiệu giải pháp và thiên lệch đồng thuận/xã hội; do đó cần thận trọng khi khái quát kết quả cho toàn bộ người bệnh của bệnh viện.

Zalo là kênh được ưu tiên nhiều nhất (39,2%), tiếp theo là gọi điện thoại (34,9%), kết hợp nhiều hình thức (20,2%) và SMS (5,7%). Kết quả gợi ý rằng lựa chọn kênh nhắc lịch cần tính đến thói quen liên lạc và khả năng tiếp cận công nghệ của người bệnh hoặc người nhà người bệnh. Mặc dù SMS đã được sử dụng trong nhiều nghiên cứu nhắc hẹn[7–9], người tham gia tại bệnh viện ưu tiên Zalo và điện thoại hơn. Khi thí điểm, bệnh viện nên cân nhắc phương án đa kênh và có lựa chọn hỗ trợ cho người cao tuổi hoặc người không sử dụng điện thoại thông minh.

4.2. Nhận thức về tính hữu ích, tính thuận tiện và bảo mật thông tin

Điểm trung bình về tính hữu ích, tính thuận tiện và sẵn sàng sử dụng lần lượt là 3,97; 3,98 và 4,01 điểm. Đây là các đánh giá cảm nhận tại thời điểm khảo sát, chưa phản ánh trải nghiệm sử dụng hệ thống. Riêng điểm lo ngại bảo mật thông tin là 3,88 ± 0,61; điểm cao phản ánh mức lo ngại cao, vì vậy cần được xem xét khi xây dựng quy trình bảo vệ thông tin và truyền thông cho người bệnh.

4.3. Tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận

Ba thang đo AIM, IAM và FIM do Weiner và cộng sự phát triển là những công cụ ngắn gọn đánh giá các kết quả triển khai, lần lượt gồm tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận[10]. Trong nghiên cứu này, các thang đo được sử dụng trước khi giải pháp vận hành, do đó kết quả phản ánh nhận định chủ quan của người tham gia, chưa phải bằng chứng về khả năng vận hành thực tế. Nghiên cứu chưa đo lường tỷ lệ gửi/nhận thông báo thành công, tỷ lệ đọc tin, chi phí, nhân lực vận hành, khả năng tích hợp với hệ thống thông tin bệnh viện (HIS), an toàn dữ liệu hoặc thay đổi tỷ lệ tái khám đúng hẹn. Vì vậy, chưa thể kết luận tính khả thi thực tế hoặc hiệu quả của hệ thống.

4.4. Các yếu tố liên quan đến nhu cầu sử dụng

Nhận thức cao về tính hữu ích có liên quan thống kê với nhu cầu sử dụng trong mô hình hiện tại (OR = 12,62; KTC 95%: 2,08–76,62; p = 0,006). Kết quả gợi ý rằng người tham gia nhận thấy giải pháp có ích trong việc nhắc nhớ lịch và hỗ trợ chủ động sắp xếp thời gian có thể có nhu cầu sử dụng cao hơn. Phát hiện này phù hợp về mặt khái niệm với mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ hợp nhất (UTAUT), trong đó kỳ vọng về hiệu quả là một yếu tố liên quan đến ý định sử dụng công nghệ[11].

Tuy nhiên, OR có KTC 95% rất rộng. Chỉ 10/441 đối tượng thuộc nhóm không có nhu cầu hoặc chưa quyết định, trong khi có 431 đối tượng có nhu cầu. Sự mất cân bằng này làm tăng nguy cơ quá khớp hoặc phân tách trong hồi quy logistic, khiến ước lượng có thể không ổn định. Do đó, kết quả nên được xem là thăm dò, không khẳng định mối liên quan chắc chắn hoặc quan hệ nhân quả. Hồ sơ bản thảo hiện chưa có bảng phân tích đơn biến và kết quả kiểm tra đa cộng tuyến/độ phù hợp mô hình; cần bổ sung các kết quả này từ dữ liệu phân tích gốc nếu có trước khi gửi phản biện.

4.5. Hạn chế của nghiên cứu

Nghiên cứu có một số hạn chế. Thứ nhất, chọn mẫu thuận tiện tại một bệnh viện có thể hạn chế tính đại diện và khả năng khái quát. Thứ hai, 35,1% phiếu do người nhà trả lời thay, nên ý kiến có thể không hoàn toàn phản ánh quan điểm trực tiếp của người bệnh. Thứ ba, khảo sát trước triển khai và dựa trên tự báo cáo có thể chịu thiên lệch đồng thuận hoặc thiên lệch xã hội. Thứ tư, số trường hợp không/chưa có nhu cầu rất ít làm biến kết quả mất cân bằng và mô hình logistic có nguy cơ ước lượng không ổn định. Cuối cùng, AIM, IAM và FIM chỉ phản ánh đánh giá cảm nhận trước triển khai; nghiên cứu chưa đo lường tính khả thi vận hành và hiệu quả thực tế của hệ thống.

5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Nghiên cứu trên 441 người bệnh hoặc người nhà người bệnh ghi nhận 97,7% có nhu cầu sử dụng giải pháp nhắc lịch tái khám điện tử. Người tham gia đánh giá tích cực về tính chấp nhận, tính phù hợp và tính khả thi cảm nhận, với điểm trung bình AIM, IAM và FIM lần lượt là 4,01 ± 0,44; 4,02 ± 0,40 và 4,01 ± 0,40. Nhận thức cao về tính hữu ích có liên quan với nhu cầu sử dụng trong mô hình hồi quy hiện tại (OR = 12,62; KTC 95%: 2,08–76,62; p = 0,006), nhưng cần diễn giải thận trọng do KTC rộng và số trường hợp không/chưa có nhu cầu ít. Kết quả chưa chứng minh tính khả thi thực tế hoặc hiệu quả của hệ thống sau triển khai.

Khuyến nghị: Bệnh viện có thể xem xét thí điểm giải pháp với các kênh được người tham gia ưu tiên, đặc biệt là Zalo và điện thoại. Trước và trong giai đoạn thí điểm cần chuẩn hóa thông tin liên hệ, xây dựng quy trình đồng ý nhận thông báo, bảo đảm bảo mật và quyền riêng tư, đánh giá khả năng tích hợp với HIS, phân công nhân lực và hỗ trợ người cao tuổi/người hạn chế tiếp cận công nghệ. Sau thí điểm cần đo lường tỷ lệ gửi và nhận thông báo thành công, tỷ lệ sử dụng, chi phí vận hành và tỷ lệ tái khám đúng hẹn trên mẫu số là số người thực sự được hẹn tái khám; chỉ xem xét mở rộng khi có bằng chứng về tính khả thi và hiệu quả thực tế.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum. Báo cáo đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2025; 03 tháng đầu năm 2026 và định hướng nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. 2026.

2. Bộ Y tế. Quyết định số 5316/QĐ-BYT ngày 22/12/2020 về việc phê duyệt Chương trình chuyển đổi số y tế đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Hà Nội: Bộ Y tế; 2020.

3. Ngô Văn Lăng, Nguyễn Cẩm Thu. Tuân thủ lịch tái khám và một số yếu tố liên quan trên người bệnh tăng huyết áp được quản lý tại Phòng khám đa khoa Trường Đại học Y tế công cộng năm 2022. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;527(1B):155–156.

4. Thái Hoài Nam, Hoàng Văn Minh. Khảo sát ý kiến của người bệnh đối với hệ thống đăng ký khám bệnh ngoại trú trực tuyến tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Tạp chí Y Dược lâm sàng 108. 2020;15(Số đặc biệt 11/2020):275–279.

5. Thái Hoài Nam, Hoàng Văn Minh. Khảo sát ý kiến của nhân viên y tế về việc triển khai hệ thống đăng ký khám bệnh ngoại trú trực tuyến tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022;510(1, số 2):64–68.

6. Trần Thị Diệu Trinh, Ngô Văn Toàn, Trần Tùng, Nguyễn Thế Vinh. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và một số thuận lợi, khó khăn trong việc chuyển đổi số Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2022–2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;532(1B):397–401.

7. Boksmati N, Butler-Henderson K, Anderson K, Sahama T. The effectiveness of SMS reminders on appointment attendance: a meta-analysis. Journal of Medical Systems. 2016;40:90. doi:10.1007/s10916-016-0452-2.

8. Fischer HH, Moore SL, Johnson TL, Everhart RM, Batal H, Davidson AJ. Appointment reminders by text message in a safety net health care system: a pragmatic investigation. eGEMs. 2017;5(1).

9. Schwebel FJ, Larimer ME. Using text message reminders in health care services: a narrative literature review. Internet Interventions. 2018;13:82–104. doi:10.1016/j.invent.2018.06.002.

10. Weiner BJ, Lewis CC, Stanick C, Powell BJ, Dorsey CN, Clary AS, et al. Psychometric assessment of three newly developed implementation outcome measures. Implementation Science. 2017;12:108. doi:10.1186/s13012-017-0635-3.

11. Yang M; Al Mamun A; Gao J; Rahman MK; Salameh AA; Alam SS (2024), "Predicting m-health acceptance from the perspective of unified theory of acceptance and use of technology", Scientific Reports.14:339. doi:10.1038/s41598-023-50436-2.

Nguyễn Thị Ly Lan*, Nguyễn Thanh Hà, Nguyễn Văn Dự, Trần Thị Hải Lý, Nguyễn Thị Hoa

Bệnh viện Y dược cổ truyền – Phục hồi chức năng Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi


Tin liên quan

Từ khoá: Y tế khoa học

Tin mới