Giai đoạn vàng 6-12 tháng tuổi: Tại sao nên hạn chế đường và muối để phát triển vị giác?

Vai trò của muối với cơ thể trẻ

Natri và clo, hai thành phần chính của muối, có vai trò thiết yếu trong việc duy trì cân bằng thể dịch, hoạt động bình thường của tế bào và chức năng các cơ quan trong cơ thể. Do đó, dù là trẻ sơ sinh hay người lớn đều cần một lượng muối nhất định để đảm bảo các chức năng sống thiết yếu. Tuy nhiên, nhu cầu này thay đổi tùy theo độ tuổi. Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã phê duyệt nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị vào ngày 16/6/2016, trong đó đặc biệt lưu ý về lượng muối phù hợp với từng nhóm tuổi.

6-12 tháng tuổi là thời kỳ quan trọng trong sự phát triển vị giác của trẻ. Ảnh: M.H.

Ở trẻ mới ăn dặm, bé chưa thể phân biệt được vị mặn nhạt và khẩu vị của bé chủ yếu chịu ảnh hưởng từ thói quen ăn uống của người lớn. Nhiều bà mẹ có thói quen nếm thức ăn và điều chỉnh gia vị sao cho “vừa miệng” mình, nghĩ rằng như vậy trẻ sẽ thích ăn hơn. Tuy nhiên, quan niệm này lại tiềm ẩn nhiều rủi ro lâu dài cho sức khỏe của trẻ.

Tương tự, mặc dù đường cung cấp năng lượng cho cơ thể, nhưng lượng đường quá nhiều, đặc biệt là đường tinh luyện có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ như tăng nguy cơ béo phì, sâu răng và hình thành thói quen ăn uống không lành mạnh. Vì thế, việc kiểm soát lượng đường và muối trong khẩu phần ăn của trẻ là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển toàn diện và sức khỏe lâu dài.

Tại sao nên cân nhắc khi cho muối và đường vào thực phẩm của trẻ dưới 12 tháng tuổi?

Hệ tiêu hóa và thận của trẻ dưới 12 tháng tuổi còn rất non yếu. Việc cho thêm muối hoặc nước mắm vào bột, cháo có thể làm thận trẻ phải làm việc quá sức, lâu dần dẫn đến tổn thương chức năng thận và tăng nguy cơ mắc các bệnh như tăng huyết áp, bệnh tim mạch trong tương lai. Ngoài ra, một số nghiên cứu còn cho thấy ăn nhiều muối ở giai đoạn này có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển não bộ của trẻ.

Ở trẻ mới ăn dặm, bé chưa thể phân biệt được vị mặn nhạt và khẩu vị của bé chủ yếu chịu ảnh hưởng từ thói quen ăn uống của người lớn. Nhiều bà mẹ có thói quen nếm thức ăn và điều chỉnh gia vị sao cho “vừa miệng” mình, nghĩ rằng như vậy trẻ sẽ thích ăn hơn. Tuy nhiên, quan niệm này lại tiềm ẩn nhiều rủi ro lâu dài cho sức khỏe của trẻ.

Tương tự, mặc dù đường cung cấp năng lượng cho cơ thể, nhưng lượng đường quá nhiều, đặc biệt là đường tinh luyện có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ như tăng nguy cơ béo phì, sâu răng và hình thành thói quen ăn uống không lành mạnh. Vì thế, việc kiểm soát lượng đường và muối trong khẩu phần ăn của trẻ là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển toàn diện và sức khỏe lâu dài.

Tại sao nên cân nhắc khi cho muối và đường vào thực phẩm của trẻ dưới 12 tháng tuổi?

Hệ tiêu hóa và thận của trẻ dưới 12 tháng tuổi còn rất non yếu. Việc cho thêm muối hoặc nước mắm vào bột, cháo có thể làm thận trẻ phải làm việc quá sức, lâu dần dẫn đến tổn thương chức năng thận và tăng nguy cơ mắc các bệnh như tăng huyết áp, bệnh tim mạch trong tương lai. Ngoài ra, một số nghiên cứu còn cho thấy ăn nhiều muối ở giai đoạn này có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển não bộ của trẻ.

Tương tự như muối, đường là thành phần cần tránh thêm vào thức ăn của trẻ dưới 1 tuổi. Việc tiếp xúc quá sớm với vị ngọt không chỉ làm trẻ quen với khẩu vị đồ ngọt mà còn làm tăng nguy cơ béo phì, sâu răng và các bệnh chuyển hóa sau này.

Nhu cầu natri và đường từ thực phẩm tự nhiên

Trẻ từ 6 đến 12 tháng tuổi có thể nhận đủ natri và đường tự nhiên cần thiết cho cơ thể từ các thực phẩm tươi như ngũ cốc, trái cây, thịt gia cầm, cá, trứng và rau củ mà không cần phải thêm muối hay đường. Lượng muối cần thiết đối với trẻ 1-2 tuổi chỉ khoảng 2,3g/ngày, trong đó có thể bao gồm muối có sẵn trong nước mắm, bột canh, gia vị và thực phẩm chế biến sẵn. Khi chế biến đồ ăn cho trẻ ở độ tuổi này, nên kiểm soát lượng muối thêm vào không quá 1,5g/ngày để đảm bảo an toàn.

Đường cũng cần được hạn chế tối đa, đặc biệt tránh thêm đường tinh luyện hay siro ngọt trong thức ăn và đồ uống cho trẻ. Ưu tiên cho trẻ ăn các loại hoa quả tươi, vừa cung cấp vị ngọt tự nhiên vừa giàu vitamin và khoáng chất.

Phát triển vị giác lành mạnh từ sớm

Việc hạn chế đường và muối trong giai đoạn ăn dặm giúp trẻ làm quen với các vị tự nhiên như vị ngọt nhẹ của hoa quả, vị thanh mát của rau củ và vị nguyên bản của các loại thực phẩm tươi ngon khác. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, tránh được nguy cơ thừa muối, thừa đường dẫn đến các bệnh mãn tính khi trưởng thành.

Các tổ chức y tế lớn trên thế giới như Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đều khuyến cáo không nên thêm đường và muối vào thức ăn cho trẻ dưới 12 tháng tuổi, đồng thời ưu tiên các thực phẩm tươi, giàu dinh dưỡng và không qua chế biến nhiều.