Sau tuổi 50, uống cà phê thế nào để giữ sức khỏe tim mạch và giấc ngủ?

Một tách cà phê buổi sáng là thói quen của nhiều người, giúp giảm cảm giác mệt mỏi và tăng khả năng tập trung. Sau tuổi 50, thói quen này vẫn có thể được duy trì, song cần điều chỉnh phù hợp với sức khỏe, đặc biệt khi có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc thường xuyên mất ngủ.

Không có một lượng cà phê phù hợp cho tất cả mọi người. Cùng một loại đồ uống, người này có thể cảm thấy tỉnh táo, dễ chịu, trong khi người khác lại xuất hiện hồi hộp, bồn chồn hoặc khó ngủ.

Cà phê ảnh hưởng đến tim mạch ra sao?

Caffeine trong cà phê có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương. Chất này cũng có thể làm huyết áp tăng trong thời gian ngắn, với mức độ khác nhau tùy khả năng dung nạp và thói quen sử dụng.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, uống cà phê ở mức vừa phải nhìn chung có thể phù hợp với sức khỏe tim mạch. Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa thói quen uống cà phê và nguy cơ thấp hơn đối với một số bệnh. Tuy nhiên, những kết quả này không có nghĩa cà phê là biện pháp phòng ngừa hay điều trị bệnh tim. 

Với người trên 50 tuổi, cần chú ý các biểu hiện sau khi uống như tim đập nhanh, hồi hộp, run tay hoặc bồn chồn. Nếu những triệu chứng này xuất hiện, nên giảm lượng caffeine; trường hợp kéo dài hoặc tái diễn cần trao đổi với bác sĩ. Người có bệnh tim mạch, huyết áp chưa được kiểm soát hoặc đang dùng thuốc cũng nên hỏi nhân viên y tế về lượng sử dụng phù hợp. 

Huyết áp tăng sau khi uống chưa đồng nghĩa với tăng huyết áp kéo dài

Caffeine có thể khiến chỉ số huyết áp tăng tạm thời. Vì vậy, một lần đo ngay sau khi uống cà phê chưa đủ để kết luận đồ uống này gây tăng huyết áp kéo dài.

Để kết quả đo phản ánh chính xác hơn tình trạng huyết áp, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo tránh uống đồ chứa caffeine, hút thuốc và tập thể dục trong vòng 30 phút trước khi đo. Việc theo dõi nên được thực hiện đều đặn, theo hướng dẫn của nhân viên y tế. 

Bên cạnh caffeine, cách pha cũng cần được quan tâm. Cà phê thêm nhiều đường, sữa đặc hoặc kem làm tăng lượng năng lượng nạp vào. Nếu duy trì thường xuyên, thói quen này có thể gây khó khăn cho việc kiểm soát cân nặng và chế độ ăn của người có bệnh chuyển hóa.

Giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng dù không cảm thấy quá tỉnh táo

Sau tuổi 50, một số người bắt đầu gặp tình trạng ngủ không sâu hoặc dễ thức giấc giữa đêm. Uống cà phê vào buổi chiều muộn hay buổi tối có thể khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn hơn.

Tác dụng kích thích của caffeine có thể kéo dài nhiều giờ. Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ lưu ý rằng ảnh hưởng này có thể mất từ 8 giờ trở lên mới giảm hết. Vì vậy, cảm giác hết tỉnh táo không đồng nghĩa caffeine đã không còn tác động đến giấc ngủ. 

Một tổng quan nghiên cứu cũng ghi nhận caffeine có thể làm giảm thời gian ngủ, kéo dài thời gian đi vào giấc ngủ và tăng thời gian thức trong đêm. Mức ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng dùng, thời điểm uống và độ nhạy của từng người.

Nếu thường xuyên khó ngủ, người uống cà phê nên thử giảm lượng và chuyển thời điểm sử dụng về buổi sáng, đồng thời theo dõi sự thay đổi. Duy trì giấc ngủ tốt có ý nghĩa với sức khỏe lâu dài, bởi thiếu ngủ liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp, béo phì và các vấn đề chuyển hóa. 

Điều chỉnh thói quen theo phản ứng của cơ thể

Người trên 50 tuổi không nhất thiết phải bỏ cà phê chỉ vì tuổi tác. Điều cần thiết là lựa chọn lượng uống phù hợp, hạn chế thêm đường và chú ý thời điểm sử dụng.

Ngoài cà phê, trà, nước tăng lực và một số sản phẩm khác cũng chứa caffeine. Khi đánh giá lượng sử dụng trong ngày, cần tính đến tất cả những nguồn này. Người nhạy cảm với caffeine có thể cân nhắc cà phê ít caffeine hoặc loại đã khử caffeine, nhưng cần lưu ý loại khử caffeine vẫn có thể chứa một lượng nhỏ chất kích thích này. 

Một thói quen uống cà phê phù hợp cần đi cùng khả năng kiểm soát huyết áp và duy trì giấc ngủ. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu khó chịu, việc điều chỉnh lượng uống sẽ thiết thực hơn cố giữ thói quen cũ.