Quảng cáo thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội: Vi phạm bị xử lý ra sao?

Theo luật sư Nguyễn Hoàng Thịnh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), hoạt động mua bán và quảng cáo thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội đang diễn ra phổ biến nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Đây là nhóm hàng hóa đặc thù, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của pháp luật. Vì vậy, mọi hình thức kinh doanh, tư vấn, quảng bá đều phải tuân thủ đầy đủ điều kiện theo quy định.

Luật Dược 2016 (sửa đổi 2018) xác định thuốc là chế phẩm chứa dược chất hoặc dược liệu dùng để phòng bệnh, điều trị, chẩn đoán hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý. Tất cả hoạt động kinh doanh thuốc phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, đồng thời đáp ứng yêu cầu về nhân sự, cơ sở vật chất và kỹ thuật. Người trực tiếp bán lẻ thuốc phải có trình độ chuyên môn từ sơ cấp dược trở lên theo Thông tư 02/2018/TT-BYT.

Ảnh minh họa

Do đó, cá nhân không được cấp phép nhưng vẫn livestream tư vấn, bán thuốc bị coi là vi phạm nghiêm trọng Luật Dược và có thể bị xử phạt theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Hiện pháp luật chưa có quy định riêng về bán thuốc qua internet, nhưng mọi hình thức phân phối đều phải tuân thủ điều kiện kinh doanh dược.

Đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP yêu cầu chủ thể kinh doanh phải hoàn tất hồ sơ công bố sản phẩm, bảo đảm điều kiện sản xuất và an toàn trước khi lưu hành. Livestream quảng cáo và bán hàng khi chưa hoàn tất các thủ tục này vẫn bị xử lý theo chế tài hiện hành.

Về hành vi quảng cáo sai sự thật, luật sư Thịnh cho biết Luật Quảng cáo 2012 nghiêm cấm việc cung cấp thông tin gây hiểu nhầm về công dụng, chất lượng hoặc nguồn gốc sản phẩm. Theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt 60–80 triệu đồng, đồng thời bị tước giấy xác nhận nội dung quảng cáo hoặc giấy công bố sản phẩm trong nhiều tháng. Cơ quan quản lý cũng có quyền yêu cầu gỡ bỏ, cải chính hoặc thu hồi nội dung quảng cáo sai lệch.

Nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm, người quảng cáo có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội quảng cáo gian dối theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), với mức phạt lên đến 100 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến ba năm.

Trong trường hợp sản phẩm giả, đặc biệt là thuốc hoặc thực phẩm chức năng, gây thiệt hại cho sức khỏe người dùng, người bán có thể đối mặt với các tội danh về sản xuất, buôn bán hàng giả. Các điều khoản này quy định mức phạt rất nghiêm khắc, bao gồm tù lên tới 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Luật sư Nguyễn Hoàng Thịnh nhấn mạnh: người tiêu dùng cần thận trọng với các quảng cáo trên mạng xã hội, trong khi người bán phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật để tránh các chế tài nặng.

Nguồn: Báo Đại biểu Nhân dân