Chính sách mới mở rộng cơ hội, nâng cao quyền lợi người lao động đi làm việc ở nước ngoài giai đoạn 2026–2030 (Bài 1)

Bước vào giai đoạn 2026–2030, chính sách về đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lấy người lao động làm trung tâm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mở rộng thị trường, tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời siết chặt quản lý đối với các hành vi môi giới, tuyển dụng trái quy định.

Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Phạm Đình Lộc.

Những thay đổi quan trọng từ năm 2026

Một trong những nền tảng chính sách quan trọng của giai đoạn mới là Luật Việc làm số 74/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật đã sửa đổi, bổ sung nhiều chính sách liên quan đến việc làm, phát triển kỹ năng nghề, thông tin thị trường lao động và hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đáng chú ý, chính sách tín dụng được mở rộng theo hướng tạo điều kiện để người lao động có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài có thể vay vốn thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội để đào tạo nghề và chi trả các chi phí liên quan. Đây là một chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với người lao động ở nông thôn, người có hoàn cảnh khó khăn và những đối tượng cần hỗ trợ về tài chính để có cơ hội tiếp cận thị trường lao động quốc tế.

Cùng với đó, Luật Việc làm mới chú trọng phát triển kỹ năng nghề, đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, từng bước đưa trình độ kỹ năng của người lao động Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn của khu vực và thế giới.

Điều này cho thấy định hướng mới không còn đơn thuần là “đưa được nhiều lao động đi”, mà chuyển mạnh sang “đưa lao động có kỹ năng đi làm việc ở những thị trường tốt hơn”.

Luật mới về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài

Một dấu mốc quan trọng trong năm 2026 là Quốc hội đã thông qua Luật số 22/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Luật được thông qua ngày 24/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, tạo cơ sở pháp lý mới cho hoạt động đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong những năm tiếp theo. Đáng chú ý, sau khi luật mới được ban hành, Chính phủ và các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn, cơ sở dữ liệu và các quy trình quản lý nhằm bảo đảm chính sách có thể được triển khai thống nhất, minh bạch và thuận lợi hơn. Việc xây dựng Văn bản hợp nhất số 145/2026/VBHN-LQ-VPQH ngày 23/9/2026 cũng góp phần giúp các cơ quan, doanh nghiệp và người lao động dễ dàng tiếp cận hệ thống quy định hiện hành.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng trao Quyết định của Bộ trưởng Bộ Nội vụ điều động, bổ nhiệm ông Phạm Đình Lộc, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Nội vụ giữ chức vụ Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ Nội vụ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý lao động đi làm việc ở nước ngoài

Một điểm đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách là việc tăng cường ứng dụng công nghệ và cơ sở dữ liệu trong quản lý. Theo các quy định mới, thông tin về người lao động dự kiến đi làm việc ở nước ngoài được cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Doanh nghiệp thực hiện việc thông báo danh sách người lao động dự kiến xuất cảnh trên hệ thống, với những thông tin cơ bản như họ tên, ngày sinh, quê quán, nơi thường trú, số định danh cá nhân, hộ chiếu, số điện thoại, ngày dự kiến xuất cảnh và thông tin người thân tại Việt Nam.

Đây là bước tiến quan trọng trong xây dựng quản lý lao động bằng dữ liệu, góp phần tăng tính minh bạch, hạn chế tình trạng gian lận, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý theo dõi, hỗ trợ và bảo vệ người lao động tốt hơn.

Mở rộng thị trường, hướng tới việc làm có thu nhập cao. Định hướng xuyên suốt trong giai đoạn 2026–2030 là tiếp tục duy trì những thị trường truyền thống nhưng đồng thời mở rộng các thị trường mới, đặc biệt là thị trường có thu nhập cao, điều kiện làm việc tốt và nhu cầu lớn về lao động có kỹ năng.

Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 đặt mục tiêu đẩy mạnh đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; ổn định các thị trường truyền thống, mở rộng thị trường có thu nhập cao. Riêng năm 2026, mục tiêu đặt ra là đưa khoảng 112.000 người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đây là định hướng quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn mới. Thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng số lượng lao động, Việt Nam đang hướng tới cạnh tranh bằng chất lượng, kỹ năng, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc quốc tế.