Amidan là tổ chức lympho nằm ở hai bên họng, tham gia vào hệ miễn dịch bằng cách nhận diện và chống lại vi khuẩn, virus xâm nhập qua đường hô hấp. Trong những năm đầu đời, amidan giúp cơ thể hình thành kháng thể, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, khi amidan thường xuyên bị viêm nhiễm, sưng to hoặc chứa nhiều hốc mủ, chức năng bảo vệ ban đầu sẽ suy giảm. Lúc này, amidan không còn là “lá chắn” mà trở thành ổ vi khuẩn gây viêm tái phát, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống.
Cắt amidan không phải là phương pháp điều trị áp dụng cho mọi trường hợp viêm họng. Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả hoặc khi amidan gây ra các vấn đề nghiêm trọng.
Các bác sĩ tai mũi họng sẽ căn cứ vào tần suất viêm, mức độ phì đại amidan, biến chứng đi kèm và tình trạng sức khỏe tổng thể để đưa ra quyết định. Việc cắt amidan tùy tiện, không có chỉ định rõ ràng có thể gây nhiều rủi ro không cần thiết.
Một trong những chỉ định phổ biến nhất là viêm amidan tái phát nhiều lần. Cụ thể, nếu người bệnh bị viêm amidan cấp từ 7 lần trong 1 năm, hoặc 5 lần mỗi năm trong 2 năm liên tiếp, hoặc 3 lần mỗi năm trong 3 năm liền, phẫu thuật thường được cân nhắc.
Ngoài ra, amidan phì đại độ 3–4 gây ngủ ngáy to, ngưng thở khi ngủ, khó nuốt, ảnh hưởng ăn uống và sự phát triển của trẻ cũng là lý do cần can thiệp. Trường hợp amidan sưng to một bên, nghi ngờ u ác tính, cần phẫu thuật để chẩn đoán và điều trị sớm.
Phẫu thuật amidan cũng được chỉ định khi viêm gây ra biến chứng nguy hiểm. Điển hình là áp xe quanh amidan từng xảy ra ít nhất một lần hoặc viêm amidan liên cầu gây biến chứng thấp tim, viêm cầu thận.
Ngoài ra, nhiều người bị hôi miệng kéo dài do sỏi amidan, điều trị nội khoa không hiệu quả, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và giao tiếp cũng có thể được chỉ định cắt amidan.
Thông thường, phẫu thuật amidan được khuyến cáo thực hiện cho trẻ từ 4 tuổi trở lên. Ở trẻ nhỏ hơn, amidan vẫn đóng vai trò miễn dịch quan trọng nên chỉ cắt trong những trường hợp bắt buộc, như ngưng thở khi ngủ nặng do amidan quá phát.
Với người lớn, việc cắt amidan thường dễ chỉ định hơn vì vai trò miễn dịch của amidan đã giảm dần theo tuổi.
Khi được chỉ định đúng, cắt amidan giúp chấm dứt tình trạng viêm tái phát, giảm số lần phải dùng kháng sinh và hạn chế nguy cơ biến chứng lên tim, thận, khớp. Người bệnh thường cải thiện rõ rệt tình trạng đau họng, sốt, mệt mỏi kéo dài.
Ở trẻ em, phẫu thuật còn giúp cải thiện giấc ngủ, giảm ngủ ngáy, ăn uống tốt hơn và hỗ trợ phát triển thể chất, trí tuệ.
Dù là phẫu thuật phổ biến, cắt amidan vẫn tiềm ẩn rủi ro nhất định. Biến chứng thường gặp nhất là chảy máu sau mổ, có thể xảy ra sớm hoặc muộn. Một số trường hợp có thể bị đau họng kéo dài, nhiễm trùng vết mổ hoặc phản ứng với thuốc gây mê.
Ngoài ra, trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật, cơ thể có thể tạm thời giảm khả năng miễn dịch tại vùng họng, khiến người bệnh dễ viêm họng nếu không chăm sóc đúng cách.
Nếu viêm amidan tái phát nhiều lần, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, học tập và sức khỏe tổng thể, cắt amidan thường là lựa chọn hợp lý. Việc duy trì ổ viêm mạn tính kéo dài tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho cơ thể.
Cắt amidan là một giải pháp ngoại khoa mang lại hiệu quả cao để chấm dứt tình trạng viêm nhiễm mạn tính và biến chứng.
Ngược lại, nếu viêm chỉ xảy ra không thường xuyên, đáp ứng tốt với thuốc, người bệnh nên ưu tiên điều trị nội khoa kết hợp tăng cường sức đề kháng và vệ sinh họng miệng.
Cắt amidan là giải pháp hiệu quả nhưng không phải là lựa chọn bắt buộc cho mọi trường hợp. Quyết định phẫu thuật cần được đưa ra bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sau khi thăm khám, đánh giá kỹ lưỡng.
Người bệnh không nên tự ý yêu cầu cắt amidan chỉ vì lo sợ tái phát. Tuân thủ chỉ định y khoa và chăm sóc sức khỏe đúng cách vẫn là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ đường hô hấp lâu dài.
https://tapchidieuduong.vn/cat-amidan-khi-nao-mang-lai-loi-ich-va-khi-nao-tiem-an-rui-ro-7141.html
Link bài gốc Lấy link
.png "Ai chăm sóc người đã dành cả đời chăm sóc chúng ta?")
.png "Khi AI tăng tốc, ngành y không thể chậm chân")
.png "Bệnh viện Bạch Mai và Cộng hoà liên bang Đức thúc đẩy hợp tác đào tạo điều dưỡng, chăm sóc người cao tuổi")
