Y tế từ xa mở rộng: Giúp người bệnh tiếp cận bác sĩ nhanh hơn, thu hẹp chênh lệch vùng miền

Tại hội thảo Việt Nam – Hàn Quốc về y tế từ xa lần thứ 2 diễn ra ngày 11/12 tại Hà Nội, các chuyên gia nhận định khám chữa bệnh từ xa đang chuyển từ giải pháp tạm thời sang mô hình chiến lược của hệ thống y tế hiện đại. Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ dự án hỗ trợ tiếp cận dịch vụ y tế cho nhóm yếu thế thông qua ứng dụng công nghệ. Đây là hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm triển khai y tế từ xa giữa hai quốc gia.

Phát biểu tại sự kiện, GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh y tế từ xa không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà là cách tổ chức lại dịch vụ y tế theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm. Mô hình này giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, tạo điều kiện để bác sĩ tuyến dưới được hỗ trợ chuyên môn nhanh chóng và giúp người dân vùng sâu, vùng xa giảm chi phí, thời gian đi lại. Từ hơn một nghìn điểm cầu được vận hành trong đại dịch COVID-19, đến nay hệ thống khám chữa bệnh từ xa vẫn tiếp tục mở rộng và đi vào chiều sâu.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.

Song hành cùng việc triển khai thực tiễn, Việt Nam cũng từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho lĩnh vực này. Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và các nghị định hướng dẫn đã chính thức thừa nhận hoạt động khám chữa bệnh từ xa, bảo đảm tính pháp lý và an toàn cho người dân. Đây là bước tiến quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số ngành y tế.

Quang cảnh hội thảo.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết Việt Nam đang thúc đẩy ba tiến trình lớn: chuyển đổi số quốc gia, hoàn thiện thể chế cho mô hình y tế gắn với công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng. Các nghị quyết quan trọng như 57-NQ/TW và 59-NQ/TW đều khẳng định vai trò của khoa học – công nghệ và yêu cầu đẩy mạnh hợp tác tri thức. Nghị quyết 72 tiếp tục nhấn mạnh nhiệm vụ củng cố y tế cơ sở và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong cung ứng dịch vụ y tế.

Trong bối cảnh đó, y tế từ xa được xem là công cụ quan trọng để bảo đảm chăm sóc sức khỏe công bằng cho mọi người dân. Nhiều trường hợp bệnh nhân tại vùng khó khăn đã được hội chẩn kịp thời với bác sĩ tuyến trung ương, giúp giảm nguy cơ tử vong và chuyển tuyến không cần thiết. Mô hình này cũng giúp tuyến dưới nâng cao năng lực chuyên môn một cách thực chất.

Tại hội thảo, vấn đề an toàn dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế từ xa được đặc biệt quan tâm. Ông Nguyễn Trường Nam – Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia cho biết dữ liệu y tế truyền qua môi trường mạng luôn đối mặt nguy cơ rò rỉ hoặc bị tấn công. Vì thế, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống quy định về kiểm định, cấp phép và giám sát đối với các công nghệ AI trong khám chữa bệnh, bảo đảm chỉ những hệ thống đạt tiêu chuẩn mới được sử dụng.

Bộ Y tế cũng sẽ ban hành hướng dẫn đạo đức khi ứng dụng AI, nêu rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Trong mọi hoạt động điều trị, bác sĩ vẫn giữ vai trò quyết định cuối cùng nhằm bảo vệ quyền lợi người bệnh. Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa dữ liệu bệnh án điện tử được đánh giá là yếu tố then chốt giúp triển khai y tế từ xa hiệu quả.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh nhấn mạnh chuẩn hóa dữ liệu khám chữa bệnh là điều kiện quan trọng để vận hành hồ sơ bệnh án điện tử và hệ thống liên thông giữa các cơ sở y tế. Khi dữ liệu đầy đủ và minh bạch, bác sĩ tuyến trên có thể hỗ trợ tuyến dưới chính xác và nhanh chóng hơn trong quá trình hội chẩn.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế phát biểu.

Hội thảo cũng chia sẻ nhiều kết quả đạt được của dự án hỗ trợ y tế từ xa cho nhóm yếu thế, bao gồm nâng cấp phần mềm, trang thiết bị công nghệ thông tin, đào tạo nhân sự và hoàn thiện khung pháp lý. Các hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ tuyến cơ sở và đáp ứng mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Với sự đồng hành của các tổ chức quốc tế và quyết tâm của ngành y tế, mô hình y tế từ xa được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong thu hẹp chênh lệch vùng miền, nâng cao năng lực tuyến dưới và tăng cơ hội tiếp cận chăm sóc sức khỏe chất lượng cho người dân trên cả nước.