TP.HCM “đưa trạm y tế về với dân”: Bước tái cấu trúc lớn của y tế cơ sở từ năm 2026

TP.HCM đang triển khai đề án tổ chức lại hệ thống y tế cơ sở theo mô hình mới: 38 trung tâm y tế khu vực, gồm 168 trạm y tế, sẽ không còn trực thuộc Sở Y tế mà chuyển về quản lý trực tiếp của UBND phường, xã, đặc khu. Mô hình này dự kiến vận hành đồng bộ từ đầu năm 2026.

Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, việc sắp xếp nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương về chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai.

Trạm y tế trực thuộc địa phương, nhưng không “buông” chuyên môn

Theo đề án, các trạm y tế sau sắp xếp vẫn là đơn vị sự nghiệp y tế công lập, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. UBND phường, xã chịu trách nhiệm trực tiếp về tổ chức, nhân sự và tài chính; trong khi Sở Y tế tiếp tục giữ vai trò định hướng chuyên môn, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật.

TPHCM đang triển khai sắp xếp 38 trung tâm y tế khu vực (bao gồm 168 trạm y tế).

Nguyên tắc xuyên suốt là không xáo trộn hoạt động chuyên môn, không làm gián đoạn khám chữa bệnh và y tế dự phòng, đồng thời kế thừa toàn bộ cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị hiện có.

Giải bài toán chồng chéo, phân tán nguồn lực

Với các trung tâm y tế khu vực không có giường bệnh, toàn bộ chức năng chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh không lây nhiễm, tiêm chủng, truyền thông – giáo dục sức khỏe… sẽ được chuyển hẳn về trạm y tế phường, xã. Các trung tâm này sẽ chấm dứt hoạt động sau khi hoàn tất bàn giao.

Đối với trung tâm y tế có giường bệnh, TP.HCM tiếp tục duy trì khám, chữa bệnh nội trú – ngoại trú, đồng thời từng bước chuyển một phần nhiệm vụ y tế cơ sở về trạm y tế, phù hợp với quy hoạch mạng lưới y tế trong giai đoạn tiếp theo.

Mục tiêu cuối cùng: người dân được chăm sóc sớm hơn, gần hơn

Việc đưa trạm y tế về trực thuộc chính quyền cơ sở được kỳ vọng sẽ tăng tính chủ động trong quản lý sức khỏe cộng đồng, giúp trạm y tế bám sát địa bàn, nắm rõ người dân, bệnh tật và yếu tố nguy cơ ngay từ khu dân cư.

Việc sắp xếp giúp chăm sóc sức khỏe người dân tốt hơn.

“Y tế cơ sở phải là nơi người dân tìm đến đầu tiên, chứ không chỉ là điểm tiêm chủng hay phòng dịch”, lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh.

Không chỉ sắp xếp bộ máy, mà là nâng cấp năng lực

Song song với thay đổi mô hình tổ chức, TP.HCM sẽ triển khai hàng loạt giải pháp nâng chất trạm y tế: tăng cường đào tạo nhân lực, hỗ trợ chuyên môn từ bệnh viện tuyến trên, đẩy mạnh hội chẩn từ xa, bảo đảm đủ thuốc, đồng thời ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, quản lý bệnh.

Theo Sở Y tế TP.HCM, dù trạm y tế thuộc mô hình quản lý nào, y tế cơ sở vẫn là nền tảng của hệ thống y tế, đóng vai trò quyết định trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh và giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.

TH (Sức khỏe & Đời sống)