TP. Hồ Chí Minh: Tăng tốc khám sức khỏe toàn dân - Mỗi xã, phường, đặc khu phải trở thành hạt nhân của Chương trình

Đây không chỉ là một chỉ tiêu của năm 2026 mà còn là bước khởi đầu để xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động; lấy dự phòng làm nền tảng, lấy dữ liệu làm công cụ quản trị và lấy người dân làm trung tâm.

Để hoàn thành mục tiêu đó, cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, trong đó mỗi xã, phường, đặc khu phải thực sự trở thành hạt nhân của Chương trình.

Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy, ở đâu người đứng đầu chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo, chủ động xây dựng kế hoạch, huy động cả hệ thống chính trị và tích cực vận động người dân thì ở đó tiến độ khám sức khỏe được đẩy nhanh và đạt kết quả tích cực. Ngược lại, ở đâu xem đây chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế thì tiến độ còn chậm và hiệu quả chưa như mong muốn.

Vì vậy, người đứng đầu các xã, phường, đặc khu cần trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo Chương trình; huy động các tổ chức chính trị - xã hội, tổ dân phố, khu phố, cộng tác viên và các lực lượng tại địa phương cùng tham gia tuyên truyền, vận động để mỗi người dân hiểu rằng khám sức khỏe định kỳ không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe của chính mình, gia đình và cộng đồng.

Tinh thần triển khai cần được khơi dậy mạnh mẽ như trong những ngày cao điểm phòng, chống đại dịch COVID-19. Khi đó, mỗi xã, phường là một pháo đài, mỗi tổ dân phố là một cánh tay nối dài của chính quyền trong bảo vệ sức khỏe nhân dân. Hôm nay, trong giai đoạn chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm ấy cần tiếp tục được phát huy để đưa dịch vụ khám sức khỏe đến với từng người dân.

Cùng với đó, 100% trạm y tế xã, phường, đặc khu phải khẩn trương triển khai mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư". Mỗi trạm y tế tổ chức các đội chăm sóc sức khỏe được phân công phụ trách từng khu dân cư, từng nhóm hộ gia đình, thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng"; chủ động đến từng hộ gia đình để vận động người dân tham gia khám sức khỏe; lập và cập nhật Hồ sơ sức khỏe điện tử; quản lý sức khỏe theo vòng đời; theo dõi người cao tuổi, người mắc bệnh không lây nhiễm, người thuộc nhóm nguy cơ; tổ chức khám sức khỏe tại nhà đối với các trường hợp khó khăn trong đi lại và kết nối người dân với các cơ sở khám, chữa bệnh khi cần thiết. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt của y tế cơ sở trong giai đoạn phát triển mới.

Ngành y tế huy động toàn bộ hệ thống khám, chữa bệnh công lập và ngoài công lập cùng tham gia Chương trình. Các bệnh viện chủ động phối hợp với chính quyền xã, phường, đặc khu xây dựng kế hoạch phù hợp với từng địa bàn; tổ chức các đội khám sức khỏe lưu động đến tận khu dân cư, khu công nghiệp, trường học, cơ sở bảo trợ xã hội và những nơi người dân còn gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Đồng thời, Ngành y tế Thành phố khẩn trương triển khai chương trình luân phiên có thời hạn bác sĩ từ các bệnh viện về công tác tại trạm y tế, vừa trực tiếp tham gia khám sức khỏe, vừa chuyển giao chuyên môn, nâng cao năng lực y tế cơ sở, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Một điểm đột phá của Chương trình là Thành phố triển khai cơ chế khám sức khỏe không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân có thể lựa chọn bất kỳ cơ sở y tế đủ điều kiện tham gia Chương trình ở nơi thuận tiện nhất với nơi cư trú, nơi làm việc hoặc nơi học tập mà không bị giới hạn bởi địa bàn hành chính. Cơ chế này vừa tạo thuận lợi tối đa cho người dân tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe, vừa phát huy năng lực của toàn bộ hệ thống y tế công lập và ngoài công lập, giảm quá tải cục bộ tại một số cơ sở, đồng thời giúp các địa phương linh hoạt hơn trong việc hoàn thành chỉ tiêu khám sức khỏe toàn dân.

Một yêu cầu mang tính đột phá khác là thay đổi tư duy tổ chức hoạt động của các bệnh viện. Bệnh viện không chỉ là nơi điều trị bệnh mà còn phải trở thành địa điểm khám sức khỏe định kỳ của người dân. Mỗi lần người dân tiếp xúc với hệ thống y tế đều phải được xem là một cơ hội để chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Đối với người mắc bệnh mạn tính đã điều trị ổn định và đến tái khám theo lịch hẹn, hoặc người dân đến bệnh viện để tiêm chủng, khám thai, khám chuyên khoa, kiểm tra sức khỏe hay sử dụng các dịch vụ y tế khác, các bệnh viện cần chủ động rà soát trên Hồ sơ sức khỏe điện tử. Nếu người dân chưa được khám sức khỏe trong năm thì cần bố trí thực hiện ngay trong cùng đợt đến bệnh viện, hạn chế tối đa việc phải đi lại nhiều lần. Chỉ với một thay đổi nhỏ trong quy trình tổ chức, hàng triệu lượt người đến các cơ sở y tế mỗi năm sẽ trở thành những cơ hội quý giá để hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe toàn dân.

Đó chính là sự chuyển đổi từ tư duy "chờ người dân đến khám sức khỏe" sang tư duy "không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để chăm sóc sức khỏe người dân".

Song song đó, chuyển đổi số được triển khai xuyên suốt trong toàn bộ Chương trình. Mỗi người dân sau khi khám sức khỏe đều có Hồ sơ sức khỏe điện tử được cập nhật tự động, giúp chủ động theo dõi sức khỏe trong suốt cuộc đời, đồng thời tạo nguồn dữ liệu lớn phục vụ quản lý sức khỏe cộng đồng, phân tích nguy cơ bệnh tật và hoạch định chính sách y tế dựa trên bằng chứng.

Đối với công tác quản lý, Thành phố đã xây dựng hệ thống Dashboard điều hành Chương trình khám sức khỏe toàn dân đến từng xã, phường, đặc khu. Thông qua hệ thống này, lãnh đạo địa phương có thể theo dõi theo thời gian thực số người đã được khám, số người chưa được khám, tỷ lệ bao phủ theo từng khu phố, tổ dân phố, từng nhóm đối tượng và tiến độ thực hiện trên địa bàn. Đây là công cụ quản trị quan trọng giúp chính quyền cơ sở chủ động điều hành, phân công lực lượng, nhận diện kịp thời những khu vực còn chậm tiến độ để tập trung nguồn lực, bảo đảm không bỏ sót người dân và hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026.

Khi mỗi xã, phường, đặc khu thực sự trở thành hạt nhân của Chương trình; mỗi trạm y tế vận hành hiệu quả Đội chăm sóc sức khỏe liên tục; mỗi bệnh viện chủ động tổ chức khám sức khỏe lưu động và không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để chăm sóc sức khỏe người dân; khi mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận lợi; khi Hồ sơ sức khỏe điện tử được cập nhật liên tục và toàn bộ Chương trình được quản trị trên nền tảng số, thì mục tiêu 100% người dân TP.HCM được khám sức khỏe trong năm 2026 hoàn toàn có cơ sở để thực hiện thành công.

Đây không chỉ là mục tiêu của riêng Ngành y tế mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của mỗi người dân. Quan trọng hơn, đây là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược trong quá trình đổi mới hệ thống y tế của Thành phố: chuyển từ chữa bệnh là trung tâm sang chăm sóc sức khỏe là trung tâm; từ quản lý theo từng lần khám sang quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời; từ quản lý bằng kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu số.

Khi tất cả cùng hành động, TP.HCM sẽ không chỉ hoàn thành Chương trình khám sức khỏe toàn dân mà còn tạo dựng nền móng cho một hệ thống y tế hiện đại, thông minh và nhân văn, nơi mỗi người dân đều được quản lý, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe liên tục ngay từ cộng đồng, đúng với định hướng lấy người dân làm trung tâm, hướng tới mục tiêu xây dựng một Thành phố khỏe mạnh, đáng sống và phát triển bền vững.

SỞ Y TẾ TP.HCM