Thuốc bảo hiểm y tế sắp về trạm y tế xã, người bệnh giảm cảnh đi lại xa

Chính sách thuốc mới: mở rộng quyền lợi, tăng vai trò tuyến xã

Những tháng cuối năm 2025, hệ thống y tế ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm. Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo sửa đổi Thông tư 20/2022/TT-BYT về danh mục và điều kiện thanh toán thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) – một văn bản có tác động trực tiếp đến quyền lợi điều trị của hàng triệu người dân.

Theo dự thảo, 81 loại thuốc mới được đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT chi trả, tập trung vào các nhóm bệnh có gánh nặng điều trị lớn như ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh mạn tính, cùng các thuốc kháng khuẩn, kháng nấm thế hệ mới. Đáng chú ý, danh mục thuốc ung thư được mở rộng đáng kể, bao gồm cả thuốc hóa trị, thuốc điều trị đích, thuốc điều hòa miễn dịch và các thuốc hỗ trợ sau xạ trị.

Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm giảm chi phí điều trị cho người bệnh, đặc biệt trong bối cảnh nhiều thuốc thế hệ mới có giá thành cao, vượt quá khả năng chi trả của không ít gia đình.

Hàng trăm loại thuốc lần đầu được đưa về trạm y tế xã

Điểm đột phá lớn nhất trong dự thảo lần này là việc mở rộng phạm vi sử dụng thuốc xuống tuyến y tế cơ sở. Cụ thể, khoảng 457 loại thuốc được đề xuất cho phép kê đơn, sử dụng tại trạm y tế xã – con số lớn chưa từng có trước đây.

Theo đó, các trạm y tế xã sẽ được cấp phát và quản lý nhiều nhóm thuốc điều trị bệnh phổ biến mà trước kia người bệnh buộc phải chuyển lên tuyến huyện hoặc tuyến tỉnh. Ngoài các thuốc điều trị tim mạch, xương khớp, giảm đau, kháng viêm, một số thuốc ung thư phục vụ chăm sóc giảm nhẹ cũng dự kiến được đưa về tuyến xã. Bên cạnh đó, thuốc giải độc theo chỉ định của tuyến trên và thuốc điều trị các bệnh tâm thần, thần kinh sẽ được quản lý và cấp phát ngay tại địa phương.

Chủ trương này nhằm giúp người dân được điều trị ngay tại nơi sinh sống, hạn chế chuyển tuyến không cần thiết, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và tiết kiệm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở – đặc biệt với người dân vùng nông thôn, miền núi.

Người bệnh mong mỏi được điều trị gần nhà

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, việc phải đi xa để mua hoặc lĩnh thuốc đang là gánh nặng lớn đối với người bệnh, nhất là bệnh nhân ung thư và người mắc bệnh mạn tính. Không ít người phải di chuyển hàng trăm cây số mỗi tháng chỉ để mua thuốc giảm đau hoặc thuốc điều trị duy trì.

Nhiều bệnh nhân chia sẻ rằng, nếu thuốc được cấp ngay tại trạm y tế xã, họ sẽ giảm được rất nhiều vất vả. Người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn sẽ không còn phải lo lắng chuyện đường sá xa xôi, chi phí phát sinh và thủ tục hành chính phức tạp.

Đối với người mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, xương khớp – những bệnh cần điều trị lâu dài – việc được nhận thuốc tại tuyến xã còn giúp duy trì điều trị đều đặn, hạn chế nguy cơ bỏ thuốc hoặc gián đoạn điều trị do khó khăn đi lại.

Y tế cơ sở được “tiếp sức”, giảm áp lực tuyến trên

Theo các bác sĩ tuyến huyện, việc đưa thuốc về trạm y tế xã không chỉ mang lại lợi ích cho người bệnh mà còn giúp nâng cao năng lực y tế cơ sở. Khi được phép sử dụng nhiều loại thuốc hơn, trạm y tế xã sẽ đóng vai trò thực chất hơn trong quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc giảm nhẹ và theo dõi điều trị lâu dài.

Các cơ sở tuyến trên cũng được giảm tải tình trạng bệnh nhân chuyển tuyến chỉ vì thiếu thuốc, thiếu điều kiện điều trị. Điều này góp phần sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực y tế, đặc biệt trong bối cảnh số lượng bệnh nhân ngày càng tăng.

Ngành y tế cho biết, song song với việc mở rộng danh mục thuốc, các trạm y tế xã sẽ được tăng cường đào tạo nhân lực, nâng cao năng lực chuyên môn và hướng dẫn chặt chẽ về sử dụng thuốc an toàn, đúng chỉ định.

Kỳ vọng chính sách sớm đi vào cuộc sống

Theo kế hoạch, Thông tư sửa đổi sẽ được ban hành trong tháng 1/2026 và chính thức có hiệu lực vào cuối quý I/2026. Khi đó, người dân – đặc biệt là bệnh nhân ung thư, người mắc bệnh mạn tính – sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này.

Việc hàng trăm loại thuốc BHYT được đưa về trạm y tế xã không chỉ là điều chỉnh về mặt kỹ thuật, mà còn thể hiện rõ định hướng chuyển trọng tâm từ điều trị tuyến trên sang chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh và điều trị sớm ngay tại cộng đồng. Với người bệnh, đó là cơ hội được điều trị gần nhà, giảm chi phí và bớt đi những chuyến đi dài trong hành trình vốn đã nhiều nhọc nhằn.