Thị trường lao động ngoài nước: lựa chọn nào phù hợp cho người dân vùng đặc biệt khó khăn (Bài 1)

Lao động thi tuyển thợ hàn theo đơn hàng E7-3 Hàn Quốc.

Đa dạng thị trường, thêm lựa chọn cho lao động nông thôn

Ở nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn đặc biệt khó khăn, điều kiện sản xuất còn hạn chế, việc làm tại chỗ chưa đáp ứng nhu cầu của người dân. Không ít lao động trong độ tuổi làm việc phải dựa vào sản xuất nông nghiệp theo mùa vụ, thu nhập thiếu ổn định. Trong bối cảnh đó, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đang trở thành một hướng tạo việc làm được nhiều địa phương quan tâm.

So với lao động phổ thông tại địa phương, làm việc ở nước ngoài có thể đem lại mức thu nhập cao hơn, giúp người lao động tích lũy vốn, học nghề, nâng cao tác phong công nghiệp và tiếp cận môi trường làm việc hiện đại. Khi trở về nước, người lao động có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình, mở rộng sản xuất, kinh doanh hoặc tìm kiếm việc làm có chất lượng tốt hơn.

Hiện nay, các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) cùng một số quốc gia châu Âu là những lựa chọn được lao động Việt Nam quan tâm. Mỗi thị trường có đặc điểm riêng về ngành nghề tuyển dụng, yêu cầu sức khỏe, trình độ, ngoại ngữ, chi phí ban đầu và điều kiện làm việc. Vì vậy, người lao động ở các xã đặc biệt khó khăn cần được tư vấn đầy đủ để lựa chọn hướng đi phù hợp với hoàn cảnh gia đình và khả năng của bản thân.

Nhật Bản: Cơ hội cho người muốn học nghề, nâng cao tay nghề

Nhật Bản là thị trường tiếp nhận lao động Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như cơ khí, chế biến thực phẩm, xây dựng, nông nghiệp, thủy sản, sản xuất công nghiệp và chăm sóc người cao tuổi. Một số chương trình tuyển dụng phù hợp với lao động chưa có tay nghề cao, song người tham gia vẫn phải đáp ứng các điều kiện cụ thể của từng đơn hàng.

Ưu điểm của thị trường Nhật Bản là môi trường làm việc có tính kỷ luật, quy trình sản xuất tương đối chặt chẽ và chú trọng đào tạo tại nơi làm việc. Người lao động có cơ hội học tiếng Nhật, tiếp cận công nghệ, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và tích lũy kinh nghiệm.

Đối với lao động ở vùng khó khăn, các công việc trong nông nghiệp, chế biến thực phẩm hoặc sản xuất công nghiệp có thể là lựa chọn đáng cân nhắc nếu đáp ứng yêu cầu tuyển dụng. Tuy nhiên, người lao động cần chuẩn bị sức khỏe, tinh thần làm việc theo kỷ luật và khả năng thích nghi với khí hậu, văn hóa, sinh hoạt tại nước sở tại.

Một điểm cần lưu ý là chi phí, thời hạn hợp đồng, mức lương và cơ hội chuyển đổi tư cách lưu trú phụ thuộc vào chương trình, ngành nghề và quy định hiện hành của Nhật Bản. Không nên cho rằng mọi chương trình đều có cùng mức phí hoặc điều kiện làm việc. Trước khi ký hợp đồng, người lao động phải được giải thích rõ các khoản phải nộp, tiền lương, thời giờ làm việc, tiền làm thêm, chỗ ở và các khoản khấu trừ.

Đào tạo lao động đơn hàng chăm sóc người cao tuổi  tại thị trường Nhật Bản.

Hàn Quốc: Lựa chọn đáng chú ý đối với lao động phổ thông

Hàn Quốc là một trong những thị trường được người lao động Việt Nam quan tâm nhờ nhu cầu tuyển dụng trong một số ngành nghề như nông nghiệp, ngư nghiệp, sản xuất chế tạo và các lĩnh vực được phép tiếp nhận lao động nước ngoài.

Đối với lao động phổ thông, chương trình cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài (EPS) là một kênh cần tìm hiểu. Người lao động phải đáp ứng các điều kiện theo quy định, tham gia quy trình tuyển chọn và thi tiếng Hàn khi được yêu cầu. Việc đạt yêu cầu trong kỳ thi không đồng nghĩa chắc chắn được tuyển dụng, bởi còn phụ thuộc vào nhu cầu của chủ sử dụng lao động và các bước tiếp theo của chương trình.

Lợi thế của thị trường Hàn Quốc là người lao động có cơ hội làm việc trong môi trường sản xuất hiện đại, nâng cao thu nhập và tích lũy kinh nghiệm. Tuy nhiên, yêu cầu về tiếng Hàn, sức khỏe, kỷ luật lao động và khả năng thích ứng là những yếu tố cần được chuẩn bị từ sớm.

Đối với người dân ở xã đặc biệt khó khăn, việc học tiếng Hàn tại địa phương, tiếp cận thông tin tuyển chọn chính thống và được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ sẽ giúp giảm bớt trở ngại ban đầu. Người lao động cần đặc biệt cảnh giác với các đối tượng quảng cáo “bao đỗ”, “đi nhanh không cần thi” hoặc yêu cầu nộp tiền để được ưu tiên trái quy định.