Sơ cấp cứu trong cộng đồng, yếu tố vàng quyết định sự sống

Sơ cấp cứu ban đầu, yếu tố quyết định khả năng sống còn

Không ai nghĩ anh có thể qua khỏi sau khi bị điện giật ngừng tim dưới hồ cá Koi. Sự sống của anh thực sự là một điều kỳ diệu. Quan trọng hơn cả, trong giây phút sinh tử, anh được hàng xóm sơ cấp cứu đúng thời điểm vàng.

Sáng hôm đó, thấy cá Koi dưới hồ chết nổi nhiều, anh P (Thái Nguyên) liền nhảy xuống kiểm tra và chìm luôn xuống dưới đáy hồ tiểu cảnh. Chị vợ đứng trên bờ chứng kiến toàn bộ sự việc và nghi ngờ hồ cá có vấn đề nên đã hô hoán mọi người đến hỗ trợ. Khoảng 2 phút sau khi anh P chìm dưới hồ cá thì được mọi người đưa lên bờ. Và sau khoảng 4 phút kể từ khi ngã xuống hồ cá, ngừng tim do giật điện thì bắt đầu được ép tim liên tục trong lúc đợi xe cấp cứu đến. Khi nhập BVĐK Thái Nguyên, anh P đã có mạch, tim đập và thở trở lại. Bệnh nhân được đặt nội khí quản và chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai để kiểm tra các tổn thương khác. Anh được xuất viện, khoẻ mạnh bình thường sau 1 thời gian ngắn.

Phát hiện em trai trong tình trạng bất tỉnh, người anh đã thực hiện ép tim ngay lập tức và duy trì liên tục suốt 40 phút cho đến khi tới bệnh viện gần nhất. Và sau đó, người em đã hoàn toàn tỉnh táo, không có tổn thương nào.

Một bé trai 5 tuổi (Hà Nội), nghịch dây giải rút quần, tự cuốn “thắt cổ” treo mình trên không. Khi gia đình phát hiện, trẻ trong tình trạng tím tái, khó thở. Người bố đã nhanh chóng đỡ trẻ xuống, thổi ngạt và ép tim tại chỗ trong 5 phút, trẻ tự thở trở lại, môi hồng và được đưa đi cấp cứu. Sau 5 ngày nằm viện, bệnh nhi đã tỉnh táo hoàn toàn. Kết quả chụp tim, phổi, MRI sọ não, cột sống cổ không có bất thường.

Tiếp đó, em nhỏ 19 tháng tuổi (Thái Nguyên) bị đuối nước do ngã vào xô nước. Lúc gia đình phát hiện bé đã rơi vào tình trạng tím tái, ngưng thở. May mắn, bé được người nhà có kiến thức sơ cấp cứu ngay khi đưa ra khỏi xô nước. Sau khoảng 5 - 7 phút, ép tim, thổi ngạt, trẻ nôn ra nước, thức ăn, có nhịp thở trở lại dù vẫn hôn mê.

Có thể thấy rằng, các trường hợp kể trên nhờ được sơ cấp cứu đúng cách kịp thời trước khi nhập viện nên đã giữ lại được mạng sống. Điều này cũng cho thấy giá trị của việc cấp cứu ban đầu quan trọng như thế nào. Nói cách khác đây là yếu tố quyết định khả năng sống sót, giảm thiểu di chứng, tử vong của người gặp nạn trước khi tiếp cận được với cán bộ, cơ sở y tế.

Các phương pháp cấp cứu cơ bản

Theo các bác sĩ Trung tâm cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch Mai, “Nếu sơ cấp cứu đúng cách, được thực hiện trong vòng 5 phút đầu, cơ hội sống sót của bệnh nhân tim ngừng đập có thể tăng gấp 2–3 lần...”

Cấp cứu ngừng tim, ngừng thở (CPR)

Các bước: “Kiểm tra - Gọi hỗ trợ - Ép tim”. Lay gọi, vỗ vai người bệnh. Quan sát hơi thở (trong 5-10 giây). Gọi hỗ trợ, cấp cứu. Đặt bệnh nhân nằm ngửa trên nền cứng, phẳng. Ép tim và hà hơi thổi ngạt liên tục đến khi có xe cấp cứu hoặc bệnh nhân tự thở trở lại.

Dị vật đường thở

Chỉ cần trễ vài phút, não thiếu oxy sẽ dẫn đến tổn thương nghiêm trọng hoặc tử vong. Sơ cấp cứu bằng cách thực hiện nghiệm pháp Heimlich - ôm từ phía sau, đặt tay dưới xương ức và ấn nhanh mạnh lên trên để dị vật bật ra

Xử trí bỏng và vết thương chảy máu

Bỏng nhiệt: “Làm mát - Che phủ - Đưa viện”. Ngâm hoặc xả nước mát sạch (không dùng nước đá) lên vùng bỏng trong ít nhất 15 -20 phút. Che phủ vết bỏng bằng vải sạch hoặc gạc vô trùng. Đưa ngay đến cơ sở y tế nếu bỏng diện rộng hoặc sâu.

Chảy máu: “Ấn chặt - Nâng cao - Băng ép”. Dùng gạc hoặc vải sạch ấn chặt trực tiếp lên vết thương. Nâng cao vùng chảy máu (nếu có thể). Băng ép chắc chắn và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất nếu máu chảy nhiều.