GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia đã nhấn mạnh những thông tin trên tại Hội nghị tham vấn, góp ý hồ sơ chính sách và Hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khu vực phía Bắc, do Bộ Y tế tổ chức chiều 12/1 tại Hà Nội.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Ủy ban Văn hóa Xã hội, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, nhiều đại biểu Quốc hội, đại diện các bộ, ban, ngành, tổ chức đoàn thể cùng các chuyên gia trong lĩnh vực y tế, chính sách và lập pháp.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định, thuốc lá không chỉ là mặt hàng tiêu dùng thông thường mà còn là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội. Các bệnh liên quan đến thuốc lá gây áp lực nặng nề, lâu dài đối với hệ thống y tế, nền kinh tế và an sinh xã hội.
Theo số liệu tại Việt Nam, mỗi năm có hơn 100.000 ca tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 84.500 ca do hút thuốc chủ động và 18.800 ca do phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Tổng chi phí y tế cho các bệnh do thuốc lá gây ra ước tính lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng vào năm 2022, trong khi nguồn thu từ thuế thuốc lá chỉ bù đắp được khoảng một phần năm chi phí này.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, thời gian qua, với sự quan tâm của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và sự tham gia của cả hệ thống chính trị, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt được một số kết quả tích cực, đặc biệt là việc giảm tỷ lệ hút thuốc ở một số nhóm đối tượng. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao, đứng thứ 9 thế giới, thuộc top 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất và xếp thứ 3 trong khu vực ASEAN.
Điều đó cho thấy thách thức vẫn còn rất lớn và đòi hỏi các giải pháp chính sách mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn và căn cơ hơn"- GS.TS Trần Văn Thuấn nói.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nêu rõ, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 72- NQ/TW của Bộ Chính trị là chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang chủ động phòng bệnh, kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó có thuốc lá.
Trên cơ sở đó, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều quyết sách quan trọng như cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá và hoàn thiện khung pháp lý liên quan. Những chủ trương này cần được thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
"Việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật lập pháp, mà còn là cơ hội để chúng ta nhìn lại một cách thẳng thắn chặng đường đã qua, đánh giá đúng những kết quả đạt được, nhận diện rõ những hạn chế, bất cập, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách đủ mạnh, đủ khả thi, đủ sức bảo vệ sức khỏe nhân dân trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm thuốc lá mới và các hình thức tiếp thị tinh vi hơn"- GS.TS Trần Văn Thuấn nói.
Thực hiện Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội và theo phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đang triển khai song song việc xây dựng hồ sơ chính sách và dự thảo Luật với yêu cầu cao về chất lượng, tính khoa học, tính khả thi và sự đồng thuận xã hội. Dự kiến, hồ sơ Luật sẽ được trình Chính phủ trong tháng 2/2026 để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Tại hội thảo, TS.BS Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo Luật sửa đổi tập trung vào hai nhóm chính sách lớn, trong đó đáng chú ý là việc bổ sung, làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới nhằm tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý.
Dự thảo luật cũng bổ sung về các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó bổ sung quy định cấm tàng trữ, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác. Đồng thời, nghiêm cấm sản xuất, mua bán linh kiện, thiết bị rời để lắp ráp các sản phẩm này.
Thuốc lá điện tử được cập nhật trong dự thảo Luật là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử, bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử và dung dịch thuốc lá điện tử.
Dự thảo cũng bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm tàng trữ, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới; đồng thời cấm sản xuất, mua bán linh kiện, thiết bị rời để lắp ráp các sản phẩm này. Các hoạt động quảng cáo, khuyến mại, trưng bày, tiếp thị thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng bị cấm tương tự thuốc lá truyền thống.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế đề xuất nâng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá từ 50% lên ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính của bao thuốc, nhằm giảm sức hấp dẫn của sản phẩm và nâng cao hiệu quả truyền thông về tác hại của thuốc lá. Dự thảo cũng quy định cấm trưng bày thuốc lá, vỏ bao, nhãn hiệu tại điểm bán; thuốc lá phải được cất trong tủ riêng, không để lộ ra bên ngoài.
Theo Bộ Y tế, các đề xuất sửa đổi lần này nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với Công ước khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá (FCTC), đồng thời bảo đảm quyền của người dân được sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc. Luật sửa đổi được kỳ vọng kiểm soát hiệu quả hơn việc sử dụng thuốc lá, thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt trong giới trẻ hiện nay.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, việc ban hành Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là nhằm: Hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp thực tiễn. Thúc đẩy thực thi các biện pháp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; giảm tỷ lệ tử vong, giảm gánh nặng bệnh tật, góp phần giảm chi phí y tế và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững.
Ba quan điểm trong xây dựng dự án Luật, gồm:
Một là, thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào pháp luật, trong đó ưu tiên vấn đề bảo vệ sức khỏe lên trên các lợi ích về kinh tế, chú trọng đến công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; bám sát chủ trương tại Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tăng cường chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị ban hành về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Hai là, rà soát bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; bảo đảm hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá trên cơ sở thực hiện đầy đủ các giải pháp giảm nhu cầu sử dụng, giảm cung cấp, giảm khả năng tiếp cận, giảm tính hấp dẫn của các sản phẩm thuốc lá và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá mà Việt Nam là thành viên.
Ba là, dựa trên bằng chứng khoa học để xây dựng chính sách phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, phù hợp chuẩn mực quốc tế, chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trong đó ưu tiên bảo vệ phụ nữ, trẻ em, hướng tới một môi trường sống không khói thuốc và phát triển bền vững.
TH (Báo Sức khỏe & Đời sống)
https://tapchidieuduong.vn/siet-chat-quan-ly-thuoc-la-the-he-moi-bo-y-te-quyet-liet-bao-ve-suc-khoe-cong-dong-7648.html
Link bài gốc Lấy link
.jpg "Giới trẻ trả giá đắt sau ‘cuộc vui’ vài phút, mang vết đen bệnh tật cả đời")
