Phát triển cấp cứu ngoại viện – “tuyến phản ứng đầu tiên” của hệ thống y tế hiện đại

Chiều 26/12, tại trụ sở Bộ Y tế, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, đã chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với Tổ soạn thảo, Tổ biên tập Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với thành viên Tổ soạn thảo, Tổ biên tập Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, giai đoạn 2026-2030.

Cuộc họp có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành liên quan như Công an, Quốc phòng, Tư pháp; đại diện các cục, vụ thuộc Bộ Y tế; bệnh viện tuyến trung ương; hiệp hội bệnh viện tư nhân; các trung tâm cấp cứu và chuyên gia trong lĩnh vực hồi sức – cấp cứu. Đây là bước rà soát quan trọng nhằm hoàn thiện Đề án trước khi trình Chính phủ phê duyệt.

Nâng chuẩn toàn diện cấp cứu ngoại viện

Theo Quyết định số 3795/QĐ-BYT ngày 10/12/2025, Tổ soạn thảo Đề án gồm 27 thành viên do Thứ trưởng Trần Văn Thuấn làm Tổ trưởng; Tổ biên tập gồm 44 thành viên, có nhiệm vụ xây dựng Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030 theo hướng đồng bộ, hiện đại và khả thi.

Báo cáo tại cuộc họp, TS.BS Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh – cho biết dự thảo Đề án đặt ra những mục tiêu cụ thể đến năm 2030: 100% tỉnh, thành phố kiện toàn hệ thống cấp cứu ngoại viện; 100% nhân viên cấp cứu có chứng chỉ hành nghề; 100% phương tiện cấp cứu đạt chuẩn kỹ thuật; ít nhất 2 triệu người dân được đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu.

TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) báo cáo tại cuộc họp.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là đề xuất xây dựng Tổng đài quốc gia cấp cứu ngoại viện với một đầu số khẩn cấp duy nhất, tiến tới tích hợp các đầu số 113, 114, 115 nhằm rút ngắn thời gian tiếp nhận – điều phối – ứng cứu, đặc biệt trong các tình huống tai nạn giao thông, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và thảm họa thiên tai.

Theo lộ trình, giai đoạn 2025–2027 sẽ thí điểm tại 6 địa phương gồm Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Khánh Hòa và An Giang; từ năm 2027–2030 sẽ mở rộng trên toàn quốc, chuẩn hóa đồng bộ mô hình cấp cứu ngoại viện.

Những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Các thành viên Tổ soạn thảo và đại biểu dự họp thống nhất nhận định: cấp cứu ngoại viện hiện vẫn là “khâu yếu” của hệ thống y tế, cả về cơ sở pháp lý, tổ chức điều phối, nhân lực và cơ chế tài chính.

Nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam chưa có chiến lược quốc gia riêng cho cấp cứu ngoại viện; chưa hình thành cơ chế chi trả dịch vụ phù hợp khi vận hành toàn hệ thống; nguồn nhân lực chưa được chuẩn hóa chức danh, thiếu chế độ đãi ngộ đủ sức thu hút và giữ chân nhân lực cấp cứu – hồi sức. Trang thiết bị chuyên dùng, phương tiện cấp cứu tại nhiều địa phương còn thiếu và chưa đồng bộ.

Trong bối cảnh tai nạn giao thông, bệnh không lây nhiễm, thảm họa tự nhiên và nhân tạo ngày càng phức tạp, các đại biểu nhấn mạnh: phát triển cấp cứu ngoại viện không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị, nhân đạo, gắn trực tiếp với quyền được cứu sống của người dân.

Giải pháp đột phá, nâng cao cơ hội sống

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định: “Cấp cứu ngoại viện là tuyến phản ứng đầu tiên của mọi hệ thống y tế hiện đại”. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ việc phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện là giải pháp đột phá trong nâng cao năng lực hệ thống y tế.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.

Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện Đề án theo hướng liên ngành, liên vùng, phù hợp đặc điểm địa giới hành chính và vùng miền của Việt Nam. Trong tháng 1/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phải phối hợp với các bộ liên quan xây dựng khung chức danh nghề nghiệp, quy trình đào tạo riêng cho nhân lực cấp cứu ngoại viện.

Đồng thời, Đề án cần tính toán bài bản về nguồn lực tài chính, hạ tầng, nhân lực; xây dựng phần mềm điều hành và hệ thống công nghệ thông tin liên thông giữa y tế – giao thông – cứu hỏa, nhằm rút ngắn tối đa thời gian phản ứng trong “giờ vàng”.

Việc thí điểm mô hình cấp cứu ngoại viện tại 6 địa phương, trong đó có đặc khu Phú Quốc, được xác định là bước chuẩn bị quan trọng, không chỉ phục vụ người dân mà còn hướng tới các sự kiện quốc tế lớn như APEC 2027.

Với cách tiếp cận bài bản, liên ngành và lấy người dân làm trung tâm, Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển căn bản, góp phần nâng cao năng lực ứng cứu khẩn cấp, giảm thiểu tử vong và khẳng định tính nhân văn của hệ thống y tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

TH (Sức khỏe & Đời sống)