Ô nhiễm không khí khiến nhiều người ho kéo dài: Cách bảo vệ đường hô hấp hiệu quả

Ô nhiễm không khí – nguyên nhân âm thầm gây ho dai dẳng

Những ngày gần đây, nhiều người tại các đô thị lớn thường xuyên xuất hiện tình trạng ho kéo dài, ngứa rát cổ họng, khàn tiếng hoặc tức ngực. Không ít trường hợp cho rằng đây chỉ là phản ứng với thời tiết lạnh hay giao mùa. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo thủ phạm phổ biến hơn chính là ô nhiễm không khí, đặc biệt khi chỉ số chất lượng không khí (AQI) liên tục ở mức kém đến rất kém.

Mỗi người cần theo dõi chỉ số chất lượng không khí qua các ứng dụng thời tiết hoặc bản tin từ cơ quan chức năng

Không khí ô nhiễm chứa nhiều hạt bụi mịn PM2.5, PM10 cùng các khí độc sinh ra từ phương tiện giao thông, hoạt động công nghiệp, xây dựng và đốt rác, đốt rơm rạ. Các hạt bụi siêu nhỏ này dễ dàng xâm nhập sâu vào đường hô hấp, gây kích ứng niêm mạc, viêm đường thở và dẫn tới ho kéo dài.

Ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong thời gian ngắn. Với trẻ em, người cao tuổi hoặc người mắc các bệnh hô hấp mạn tính như hen phế quản, COPD, nguy cơ tổn thương càng cao và triệu chứng thường nặng hơn.

Khi nào ô nhiễm không khí làm triệu chứng hô hấp trầm trọng?

Theo các chuyên gia, vào những thời điểm xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, bụi mịn bị giữ lại trong không khí gần mặt đất khiến AQI tăng vọt. Lúc này, chỉ cần ra ngoài vài chục phút cũng có thể gây ho khan, ho có đờm, cay mắt, đau họng hoặc khó thở.

Đáng lo ngại, các biểu hiện ban đầu dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường, khiến nhiều người chủ quan, tiếp tục sinh hoạt ngoài trời trong điều kiện không khí xấu, làm bệnh kéo dài hoặc nặng thêm.

Cách bảo vệ sức khỏe hô hấp khi ô nhiễm không khí gia tăng

Theo dõi chỉ số AQI hằng ngày
Việc cập nhật AQI qua ứng dụng thời tiết hoặc thông báo từ cơ quan chức năng giúp mỗi người chủ động điều chỉnh sinh hoạt. Khi AQI ở mức kém hoặc nguy hại, cần hạn chế ra ngoài, tránh vận động mạnh hoặc tập thể dục ngoài trời để giảm lượng không khí ô nhiễm hít vào.

Đeo khẩu trang đúng cách
Khẩu trang vải thông thường không đủ khả năng lọc bụi mịn. Các loại khẩu trang đạt chuẩn như N95 hoặc N99 mới có hiệu quả ngăn PM2.5. Khẩu trang cần ôm khít khuôn mặt để phát huy tác dụng bảo vệ.

Giữ không khí trong nhà sạch
Trong những ngày ô nhiễm nặng, phần lớn thời gian nên ở trong nhà và đóng kín cửa. Máy lọc không khí có màng lọc HEPA giúp giảm đáng kể nồng độ bụi mịn. Đồng thời, cần tránh các nguồn ô nhiễm trong nhà như khói thuốc, nhang, hương trầm hay khói bếp.

Bổ sung nước và dinh dưỡng hợp lý
Uống đủ nước giúp làm loãng chất nhầy trong đường thở, giảm kích ứng và cảm giác ho. Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, thực phẩm chống oxy hóa như gừng, nghệ, tỏi để hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm viêm đường hô hấp.

Duy trì thói quen tốt cho phổi
Tập thở sâu, thở cơ hoành giúp cải thiện dung tích phổi. Tránh hút thuốc và khói thuốc thụ động, duy trì cân nặng hợp lý và ưu tiên vận động trong môi trường không khí sạch là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ phổi lâu dài.

Khi nào ho do ô nhiễm cần đi khám?

Nếu tình trạng ho kéo dài nhiều ngày, kèm khó thở, đau ngực, thở khò khè hoặc sốt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Những người có bệnh nền hô hấp, tim mạch hoặc tiểu đường cần đặc biệt thận trọng và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Trong bối cảnh ô nhiễm không khí có xu hướng gia tăng, việc chủ động phòng ngừa và chăm sóc đường hô hấp là biện pháp thiết thực giúp mỗi người bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.