Người Việt ngại tầm soát vì sợ phát hiện ung thư

Nhận thức hạn chế về tầm soát và chăm sóc toàn diện

Theo khảo sát của YouGov thực hiện trên 6.000 người tại 6 quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam cho thấy, có 84% người Việt Nam tin rằng phát hiện ung thư sớm giúp cải thiện kết quả điều trị. Tuy nhiên, chỉ có 34% người tham gia từng đi sàng lọc ung thư. Trong số này, chỉ 13% thực hiện xét nghiệm tầm soát chuyên biệt.

Mặc dù 56% người tin rằng bản thân có thể mắc ung thư vào một thời điểm nào đó trong đời nhưng đa số vẫn chưa chủ động phòng ngừa.

Khi được hỏi về lý do không đi tầm soát, có tới 35% người cho rằng không cần thiết; 22% lo ngại chi phí cao; 22% sợ bị chẩn đoán mắc bệnh.

Về phương pháp điều trị, phần lớn người dân chỉ biết đến các phương pháp truyền thống như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị. Các phương pháp hiện đại hơn như điều trị cá thể hóa, liệu pháp miễn dịch hay điều trị theo hướng dẫn hình ảnh ít được biết tới.

Bên cạnh đó, dù 74% người được hỏi biết đến dịch vụ chăm sóc sau điều trị, gần một nửa (48%) lại không rõ dịch vụ này bao gồm những gì. Điều này cho thấy nhận thức về chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư còn hạn chế.

Ngoài ra, 54% người Việt Nam bày tỏ sự tin tưởng vào công nghệ hiện đại, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI) và xét nghiệm di truyền. Nhiều người kỳ vọng chuyển đổi số y tế sẽ nâng cao hiệu quả chăm sóc ung thư, với điều kiện công nghệ phải minh bạch, được giám sát chặt chẽ và đảm bảo bảo mật dữ liệu. Người dân mong muốn các công cụ kỹ thuật số đóng vai trò hỗ trợ, thay vì thay thế hoàn toàn đội ngũ bác sĩ.

84% người Việt Nam tin rằng phát hiện ung thư sớm giúp cải thiện kết quả điều trị. Tuy nhiên, chỉ 34% người tham gia từng đi sàng lọc ung thư. Hình minh hoạ.

Cần đẩy mạnh truyền thông và mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị
PGS.TS.BS Trần Thanh Hương – Phó Viện trưởng Viện Ung thư Quốc gia cho rằng, đây là minh chứng rõ ràng cho sự thiếu kiến thức cơ bản trong cộng đồng.

"Nhiều người hiểu sai, nghĩ rằng sàng lọc chỉ dành cho những ai đã có triệu chứng, trong khi thực chất đây là cách phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm nhất, khi cơ thể còn khỏe mạnh", Phó Viện trưởng Viện Ung thư Quốc gia Việt Nam nhận định.

Theo số liệu của Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022, Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca ung thư mới và 120.000 ca tử vong do ung thư. Có khoảng 100.000 người đang sống chung với bệnh ung thư. Việt Nam đứng thứ 20 về tỷ lệ mắc mới ung thư tại châu Á và thứ 101 trên toàn thế giới.

Để người dân hiểu rõ hơn về tầm soát, chẩn đoán và điều trị ung thư, theo PGS.TS.BS Trần Thanh Hương, cần đẩy mạnh công tác truyền thông kiến thức về căn bệnh này. Các thông điệp nên được truyền tải theo cách đơn giản, dễ tiếp cận. Đồng thời, có thể triển khai các chiến dịch truyền thông với sự tham gia của người nổi tiếng nhằm tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Song song đó, việc đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế cơ sở để trở thành bác sĩ gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong tư vấn, hướng dẫn người dân phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh.

Bên cạnh yếu tố truyền thông, chi phí điều trị cũng là vấn đề đáng lưu ý. Các chuyên gia cho rằng cần lựa chọn và áp dụng những phương pháp điều trị tối ưu, có hiệu quả nhưng đồng thời phù hợp với điều kiện kinh tế tại Việt Nam giúp bệnh nhân có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế một cách công bằng và bền vững.

Phó Viện trưởng Viện Ung thư Quốc gia chia sẻ, hiện nay có khá nhiều loại thuốc mới, đặc biệt là các thuốc miễn dịch trong điều trị ung thư. Tuy nhiên, phần lớn các thuốc này chưa được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả.

Để hỗ trợ người bệnh, một số chương trình cung cấp thuốc điều trị đã được triển khai, với hình thức như "mua 1 đơn, tặng 1 đơn". Hiện có hàng nghìn bệnh nhân trên cả nước tham gia các chương trình này. Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể tiếp cận các phương pháp điều trị mới thông qua việc tham gia các thử nghiệm lâm sàng.

Bên cạnh các chương trình hỗ trợ thuốc hay thử nghiệm lâm sàng, vai trò của BHYT là hết sức quan trọng. Để một loại thuốc được đưa vào danh mục chi trả của BHYT, cần có các đánh giá khoa học về hiệu quả và chi phí. Do điều trị ung thư có chi phí rất cao, nên ngân sách chi trả từ BHYT cho nhóm thuốc này luôn là gánh nặng. Hàng năm, Bộ Y tế vẫn tiến hành rà soát và bổ sung thêm các loại thuốc mới vào danh mục BHYT nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận cho người bệnh.

Theo nguồn: Báo Sức khỏe và đời sống

https://suckhoedoisong.vn/nguoi-viet-ngai-tam-soat-vi-so-phat-hien-ung-thu-169250911153608786.htm