Một mũi tiêm, nhiều lớp bảo vệ: Vì sao người lớn nên tiêm phòng định kỳ?

Khi miễn dịch yếu dần, nhiễm trùng không còn là chuyện nhẹ

Một quan niệm phổ biến là “vắc-xin dành cho trẻ em”. Thực tế, người lớn – đặc biệt là người cao tuổi hoặc người có bệnh nền – mới là nhóm dễ bị tổn thương khi mắc các bệnh truyền nhiễm. Ở nhóm trên 65 tuổi hay những người sống chung với tiểu đường, tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…, một đợt nhiễm trùng tưởng chừng quen thuộc như cúm mùa cũng có thể khiến sức khỏe tụt dốc nhanh.

Không chỉ là sốt, ho vài ngày, nhiễm trùng ở người lớn tuổi có thể kéo theo mệt mỏi kéo dài, khó thở, giảm khả năng vận động. Hệ quả là người bệnh dễ mất dần sự tự lập trong sinh hoạt, phải dựa nhiều hơn vào người thân, và quá trình hồi phục thường chậm hơn so với người trẻ. Với cúm mùa, virus thay đổi theo từng năm, vì vậy tiêm phòng định kỳ được xem như cách “cập nhật” lá chắn miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh nặng và nhập viện.

Nhà nhiều thế hệ: gần gũi là ấm áp, nhưng cũng dễ lây bệnh

Ở các gia đình châu Á, nhiều thế hệ cùng sống chung là điều rất quen thuộc: ông bà trông cháu, cả nhà ăn uống, sinh hoạt gần nhau. Chính sự gần gũi ấy lại tạo điều kiện để bệnh truyền nhiễm lây lan âm thầm.

Tiêm phòng cho người lớn không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn là “lá chắn” cho cả gia đình.

Một người trưởng thành có thể chỉ mệt nhẹ, sổ mũi vài hôm, nhưng trong nhà lại có trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai hoặc người cao tuổi miễn dịch yếu – những nhóm dễ gặp biến chứng hơn. Vì thế, tiêm vắc-xin cho người lớn không đơn giản là chuyện “của riêng mình”, mà là một cách bảo vệ những người thân yếu thế.

Chuyên gia cũng nhắc đến bệnh zona (giời leo) như một ví dụ đáng lưu ý: bản thân zona không lây trực tiếp từ người sang người, nhưng virus gây bệnh có thể truyền sang người chưa có miễn dịch và gây thủy đậu – điều này đặc biệt rủi ro với trẻ nhỏ. Nói cách khác, tiêm phòng đúng và đủ tạo ra “vòng bảo vệ vô hình” cho cả gia đình.

Nhiễm trùng có thể làm bệnh mạn tính nặng lên

Với người đang kiểm soát bệnh mạn tính, nhiễm trùng giống như “cú hích” làm mọi thứ đảo nhịp. Một đợt cúm hay zona có thể khiến đường huyết biến động khó lường, cơn hen bùng phát, hoặc làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở người có nền bệnh từ trước.

Nguyên nhân là khi cơ thể chống lại nhiễm trùng, phản ứng viêm toàn thân tăng lên, kéo theo nhiều chỉ số sinh học xấu đi. Vì vậy, tiêm phòng không chỉ nhằm tránh mắc bệnh, mà còn để giữ ổn định cho những người đang sống chung với bệnh nền – hạn chế biến chứng, giảm số lần phải nhập viện và duy trì chất lượng sống lâu dài.

“Phòng bệnh” càng quan trọng khi kháng kháng sinh tăng

Trong bối cảnh kháng kháng sinh ngày càng đáng lo, dựa vào thuốc để “chữa sau” không còn là lựa chọn an toàn như trước. Tiêm vắc-xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm mức độ nặng khi mắc, từ đó giảm nhu cầu sử dụng thuốc và giảm áp lực lên hệ thống y tế.

TH (Lao động)