Lâm Đồng bàn giao 123 trạm y tế về xã, phường quản lý từ 1/1/2026

Bước chuyển trong quản lý y tế cơ sở

Theo thông tin từ ngành y tế địa phương, việc bàn giao các trạm y tế từ hệ thống trung tâm y tế khu vực về UBND cấp xã, phường là bước thay đổi quan trọng về mô hình quản lý. Giám đốc Sở Y tế Lâm Đồng Huỳnh Thị Phương Duyên nhấn mạnh đây là chủ trương phù hợp với định hướng phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền 2 cấp, nhằm phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong tổ chức, điều hành hoạt động y tế tại địa bàn dân cư.

Lâm Đồng bàn giao 123 TYT và Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý về UBND xã, phường, đặc khu quản lý

Lâm Đồng hiện có 123 trạm y tế cấp xã thuộc 27 trung tâm y tế khu vực. Riêng Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý không thành lập trạm y tế như các địa bàn khác. Về nhân lực, số lượng người làm việc được giao, hưởng lương từ ngân sách là 2.736 người; thực tế đang bố trí 2.444 người, gồm 2.203 viên chức và 241 hợp đồng chuyên môn, nghiệp vụ.

Ngành y tế đánh giá đội ngũ tại các trạm cơ bản đáp ứng nhiệm vụ thường xuyên, nhiều địa phương có quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị. Tuy nhiên, những “điểm nghẽn” của y tế cơ sở vẫn hiện hữu: thiếu bác sĩ, điều dưỡng; một số trạm chưa bố trí được bác sĩ cơ hữu; chất lượng khám chữa bệnh ban đầu chưa đáp ứng kỳ vọng của người dân; cơ sở vật chất, thiết bị tại một số nơi xuống cấp, lạc hậu. Đáng chú ý, có thiết bị được tài trợ nhưng chưa phát huy hiệu quả do hạn chế về nhân lực vận hành và trình độ chuyên môn phù hợp.

Kỳ vọng “gác cổng” từ tuyến gần dân nhất

Từ góc độ địa phương, nhiều ý kiến cho rằng khi trạm y tế trực thuộc UBND xã, phường, việc chỉ đạo, điều phối nguồn lực và phối hợp liên ngành sẽ linh hoạt hơn. Ông Nguyễn Mậu Hà, Chủ tịch UBND phường Xuân Hương (Đà Lạt) nhìn nhận đây là bước đi “đúng hướng” vì vừa bảo đảm chỉ đạo chuyên môn thống nhất của ngành y tế, vừa phát huy vai trò quản lý trực tiếp của chính quyền cơ sở.

Theo ông Hà, đây cũng là tiền đề để trạm y tế phát huy vai trò “người gác cổng” – tuyến đầu chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, dự phòng và truyền thông sức khỏe tại cộng đồng. Khi người dân được tư vấn, theo dõi ngay từ cơ sở, hệ thống tuyến trên có thể giảm áp lực, còn người bệnh cũng tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.

Yêu cầu then chốt: không gián đoạn hoạt động, bảo đảm mỗi trạm có bác sĩ

Trong kế hoạch chuyển giao, mục tiêu được đặt ra là bảo đảm các trạm y tế sau bàn giao không bị gián đoạn các hoạt động thường xuyên như khám chữa bệnh ban đầu, tiêm chủng, phòng chống dịch, an toàn thực phẩm, quản lý đối tượng sức khỏe cộng đồng… UBND các xã, phường, đặc khu được yêu cầu tiếp nhận, quản lý và tạo điều kiện để trạm y tế hoạt động hiệu quả; đồng thời quan tâm đầu tư cơ sở vật chất và bảo đảm chế độ cho cán bộ y tế.

Một yêu cầu cụ thể đáng chú ý là nhân lực phải bảo đảm mỗi trạm y tế xã, phường (mới) có ít nhất 1 bác sĩ trở lên. Đây được xem là “điều kiện tối thiểu” để trạm y tế thực sự làm tốt vai trò tuyến đầu, không chỉ dừng ở công tác hành chính – dự phòng mà còn giải quyết được nhu cầu khám chữa bệnh thông thường của người dân.

Cơ chế phối hợp: tuyến khu vực tiếp tục “đỡ chuyên môn” cho trạm

Dù chuyển về UBND cấp xã quản lý, các trạm y tế vẫn cần được bảo đảm “xương sống” chuyên môn từ hệ thống y tế ngành dọc. Vì vậy, các trung tâm y tế khu vực được xác định tiếp tục hỗ trợ, hướng dẫn trạm y tế về chuyên môn, kỹ thuật, bảo đảm thống nhất nghiệp vụ toàn ngành.

Trong giai đoạn đầu chuyển giao, các trung tâm y tế khu vực sẽ rà soát chỉ tiêu chuyên môn, hướng dẫn trạm duy trì công tác khám chữa bệnh, phòng chống dịch, an toàn thực phẩm… Đồng thời, nhiệm vụ điều phối thuốc, vật tư y tế, hóa chất cũng được nhấn mạnh nhằm tránh tình trạng thiếu hụt hoặc đứt quãng cung ứng – yếu tố rất dễ xảy ra khi thay đổi đầu mối quản lý.

Trạm y tế: giữ y đức, nâng năng lực, gắn với mục tiêu đến 2030

Ở phía đơn vị cơ sở, ông Nguyễn Đình Toàn, Trưởng Trạm Y tế phường Lâm Viên (Đà Lạt) cho biết sau khi chuyển về UBND phường quản lý, đội ngũ cán bộ, nhân viên trạm sẽ tiếp tục giữ vững kỷ luật chuyên môn, đoàn kết và nâng cao năng lực phục vụ. Trạm cũng đặt trọng tâm truyền thông – vận động người dân tham gia hoạt động y tế cộng đồng, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng chống dịch bệnh, hướng tới mục tiêu duy trì phường đạt chuẩn quốc gia về y tế đến năm 2030.

Từ thực tế trên, có thể thấy tái cấu trúc y tế cơ sở ở Lâm Đồng không chỉ là thay đổi “đơn vị chủ quản”, mà là yêu cầu tổ chức lại cách vận hành để trạm y tế thật sự gần dân, giải quyết việc thường ngày của dân và làm tốt dự phòng. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố: bảo đảm nhân lực (nhất là bác sĩ) và bảo đảm nguồn lực vận hành (thuốc, vật tư, thiết bị, cơ sở vật chất) ngay trong giai đoạn chuyển tiếp.

TH (Báo Lâm Đồng)