Khó thở kéo dài hai tuần, cụ ông 76 tuổi mới phát hiện nhồi máu cơ tim

Một trường hợp nhồi máu cơ tim “âm thầm” vừa được các bác sĩ Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tiếp nhận và điều trị thành công, qua đó gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc chủ quan với các triệu chứng tim mạch không điển hình ở người cao tuổi.

Bệnh nhân là ông Nghị, 76 tuổi, nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, khó thở, đau nhói vùng ngực trái kéo dài hơn hai tuần. Trước đó, các triệu chứng xuất hiện rải rác, không dữ dội nên ông chỉ nghỉ ngơi tại nhà, không đi khám. Khi tình trạng ngày càng nặng, bệnh nhân được đưa vào cấp cứu và bất ngờ được chẩn đoán đã từng bị nhồi máu cơ tim, kèm suy tim nặng.

Theo ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội Tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, chức năng co bóp của tim bệnh nhân (EF) chỉ còn khoảng 20%, thấp hơn rất nhiều so với mức bình thường. Người bệnh đồng thời rơi vào tình trạng rối loạn nhịp tim hoàn toàn. Kết quả điện tâm đồ, siêu âm tim và xét nghiệm máu cho thấy bệnh nhân có dấu hiệu nhồi máu cơ tim cũ.

Siêu âm tim giúp tầm soát, phát hiện sớm suy tim và các bệnh lý tim mạch. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Đáng chú ý, ông Nghị có tiền sử tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim nhiều năm nhưng không tầm soát tim mạch định kỳ. Theo bác sĩ Kiều, đây là yếu tố nguy cơ khiến bệnh diễn tiến nặng nhưng không được phát hiện sớm.

Nhồi máu cơ tim xảy ra khi một hoặc nhiều động mạch vành bị hẹp nặng hoặc tắc hoàn toàn, làm dòng máu nuôi tim giảm đột ngột. Bệnh thường biểu hiện bằng các cơn đau thắt ngực dữ dội, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền tim mạch, triệu chứng có thể không điển hình, thoáng qua hoặc tự giảm, khiến người bệnh dễ bỏ qua.

“Nhờ cơ chế tự bù trừ của cơ thể, các mạch vành còn lại và hệ mạch bàng hệ có thể tăng cường tưới máu cho cơ tim. Vì vậy, cơn nhồi máu cơ tim có thể ‘âm thầm trôi qua’ mà người bệnh không nhận biết”, bác sĩ Kiều lý giải.

Do nhập viện trong giai đoạn suy tim cấp, huyết động chưa ổn định, bệnh nhân chưa thể can thiệp mạch vành ngay. Việc can thiệp sớm trong thời điểm này có thể làm tăng nguy cơ sốc tim và biến chứng nguy hiểm. Các bác sĩ đã ưu tiên điều trị nội khoa tối ưu, bao gồm thuốc lợi tiểu, thuốc ARNI, thuốc chẹn beta, thuốc ức chế SGLT-2, thuốc chống kết tập tiểu cầu và statin liều cao.

Sau 5 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân giảm đau ngực, bớt khó thở, các chỉ số sinh tồn ổn định hơn. Đến ngày thứ 7, khi chức năng tim cải thiện, bệnh nhân được chỉ định chụp mạch vành để xác định nguyên nhân gốc rễ.

Kết quả chụp cho thấy nhánh liên thất trước – mạch máu quan trọng nuôi phần lớn cơ tim – bị hẹp khít 90–99% do xơ vữa. Động mạch vành phải tắc mạn tính nhiều đoạn, kèm vôi hóa nặng, trong khi động mạch mũ bị xơ vữa rải rác. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây suy tim cấp và suy giảm nghiêm trọng chức năng co bóp tim. Bệnh nhân sau đó được đặt stent mạch vành, giải quyết triệt để tình trạng thiếu máu cơ tim.

Theo PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Phó Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, tầm soát tim mạch sớm có thể giúp phát hiện 60–80% các bệnh lý tim mạch phổ biến, từ đó cải thiện đáng kể tiên lượng bệnh.

“Các phương tiện hiện đại như điện tâm đồ, siêu âm tim, xét nghiệm dấu ấn sinh học tim mạch, CT mạch vành đa lát cắt hay MRI tim cho phép phát hiện sớm hẹp mạch vành và tổn thương cơ tim ngay cả khi chưa có triệu chứng”, PGS Vinh cho biết.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu, chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong. Tại Việt Nam, khoảng 25% người trưởng thành mắc bệnh tim mạch, gây ra khoảng 200.000 ca tử vong mỗi năm.

Các chuyên gia nhấn mạnh, khoảng 80% ca tử vong sớm do bệnh tim mạch có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và tầm soát tim mạch định kỳ. Khi xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, khó thở, hồi hộp, rối loạn nhịp tim hay đau ngực, người dân không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

TH