Khám sức khỏe định kỳ: Bước chuyển từ chữa bệnh sang quản lý sức khỏe suốt đời

Định hướng mới trong chăm sóc sức khỏe người dân

Khám sức khỏe định kỳ không còn đơn thuần là hoạt động chuyên môn của ngành y tế, mà đang được xác định là một chính sách an sinh xã hội có tính chiến lược. Mục tiêu cốt lõi là chuyển mạnh tư duy từ “chữa bệnh khi đã mắc” sang “phòng bệnh từ sớm”, từ theo dõi sức khỏe rời rạc sang quản lý liên tục và trọn vòng đời.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.

Quan điểm này được GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh tại cuộc họp lấy ý kiến về kế hoạch tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân, diễn ra chiều 18/12 tại Bộ Y tế.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, bệnh không lây nhiễm gia tăng và chi phí điều trị ngày càng lớn, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp giảm quá tải bệnh viện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Ai sẽ được khám sức khỏe định kỳ hằng năm?

Chủ trương khám sức khỏe định kỳ toàn dân đã được xác định trong Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, với mục tiêu từ năm 2026, người dân được khám hoặc sàng lọc sức khỏe miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, đồng thời được lập sổ sức khỏe điện tử để theo dõi suốt vòng đời.

Theo dự thảo kế hoạch do Bộ Y tế xây dựng, chương trình sẽ triển khai cho 5 nhóm đối tượng chính, bao gồm: người lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động; lực lượng vũ trang; cán bộ thuộc diện quản lý sức khỏe đặc thù; học sinh, sinh viên; và nhóm người dân còn lại như lao động tự do, nông dân, ngư dân, nội trợ, người cao tuổi, hộ nghèo, cận nghèo, người có công và trẻ em dưới 6 tuổi.

Trong giai đoạn đầu, năm 2026 sẽ ưu tiên các nhóm yếu thế và nhóm đang được khám sức khỏe định kỳ theo quy định hiện hành. Từ năm 2027, phạm vi sẽ được mở rộng, tiến tới bao phủ toàn dân.

Nguồn lực và cách thức triển khai

Về kinh phí, chương trình được thiết kế theo nguyên tắc chia sẻ trách nhiệm. Người sử dụng lao động chi trả chi phí khám cho người lao động; Bộ Quốc phòng và Bộ Công an bảo đảm kinh phí cho các đối tượng thuộc lực lượng vũ trang; ngân sách địa phương và Trung ương hỗ trợ các nhóm chính sách, người yếu thế.

Ngoài ra, các dịch vụ thuộc phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế sẽ được thanh toán theo quy định, kết hợp với nguồn xã hội hóa và tài trợ hợp pháp từ các tổ chức, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Bộ Y tế nhấn mạnh, việc triển khai sẽ linh hoạt, không áp dụng cứng nhắc về số lượng nội dung khám. Các địa phương được khuyến khích lựa chọn phương án phù hợp điều kiện thực tế, bảo đảm hiệu quả và tiết kiệm.

Hướng tới quản lý sức khỏe liên tục, suốt vòng đời

Một điểm then chốt của chương trình là kết quả khám sức khỏe sẽ được cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử, tạo nền tảng dữ liệu y tế cá nhân thống nhất, liên thông với hệ thống dữ liệu dân cư theo Đề án 06 của Chính phủ.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, khi bệnh được phát hiện sớm và theo dõi thường xuyên, người dân không chỉ giảm nguy cơ biến chứng nặng mà còn cải thiện chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh. Đây chính là giá trị bền vững mà chính sách khám sức khỏe định kỳ hướng tới.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện kế hoạch, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với điều kiện từng vùng, từng nhóm dân cư, tiến tới mục tiêu mọi người dân Việt Nam đều được chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục và công bằng.

TH