Học phí y dược tăng cao: "Giấc mơ áo trắng" trở thành nỗi trăn trở của nhiều phụ huynh

Theo thông báo tuyển sinh năm 2026, học phí khối ngành Y Dược tại các trường công lập đều ghi nhận mức tăng đáng kể, dao động phổ biến từ 19,1 triệu đến 90 triệu đồng/năm. Đây là kết quả của lộ trình thực hiện tự chủ tài chính và áp dụng khung học phí mới theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Nỗi lo phía sau tấm giấy báo trúng tuyển

Nghề bác sĩ từ lâu vẫn gắn với hình ảnh cao quý, ổn định và được xã hội trân trọng. Nhưng vài năm trở lại đây, niềm vui ấy đi kèm với một nỗi lo ngày càng lớn: học phí tăng quá nhanh. Theo thông báo tuyển sinh năm 2026, học phí khối ngành Y Dược tại các trường công lập đều ghi nhận mức tăng đáng kể, dao động phổ biến từ 19,1 triệu đến 90 triệu đồng/năm. Đây là kết quả của lộ trình thực hiện tự chủ tài chính và áp dụng khung học phí mới theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Với thời gian đào tạo kéo dài ít nhất 6 năm, chưa kể học chuyên khoa hoặc nội trú sau tốt nghiệp, tổng chi phí để đào tạo một bác sĩ có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng nếu tính thêm sinh hoạt phí, tài liệu, thực hành và chi phí thuê trọ.

"Nghe tin tăng học phí mà choáng váng, con gái mình bật dậy hốt hoảng bảo mẹ ơi hay con thi lại chuyển sang sư phạm", chị Đoàn Hương có con đang học ngành Y chia sẻ. Đối với nhiều gia đình ở tỉnh lẻ hoặc thu nhập trung bình, đây là áp lực không nhỏ. Không ít phụ huynh phải tính chuyện vay ngân hàng, bán đất hoặc làm thêm nhiều công việc để nuôi con theo đuổi ngành học vốn được xem là “đắt đỏ nhất” hiện nay.

Không chỉ phụ huynh, nhiều học sinh cũng mang tâm lý hoang mang trước mức học phí mới. Minh Anh, học sinh lớp 12, cho biết em định đặt mục tiêu thi bác sĩ đa khoa nhưng nay phải tính thêm phương án dự phòng: “Em sợ đỗ rồi nhưng bố mẹ không nuôi nổi học phí suốt 6 năm. Em không muốn gia đình gánh nợ vì giấc mơ của mình”.

Điều khiến nhiều người trăn trở là con đường trở thành bác sĩ không chỉ dài mà còn đầy áp lực. Sinh viên Y khoa gần như dành trọn tuổi trẻ cho học tập và thực hành bệnh viện. Trong khi bạn bè cùng trang lứa đã có thu nhập ổn định, nhiều sinh viên y vẫn tiếp tục học và trực đêm liên tục.

Thế nhưng sau tất cả những năm tháng ấy, thu nhập của bác sĩ trẻ trong giai đoạn đầu lại chưa thực sự tương xứng. Nhiều người mới ra trường phải chật vật với mức lương thấp, áp lực công việc lớn và môi trường làm việc căng thẳng. Chính điều này khiến nhiều phụ huynh bắt đầu lo ngại: liệu con mình có đủ sức bám trụ với nghề đến cùng?

Nỗi lo ấy không chỉ là câu chuyện của từng gia đình mà còn là vấn đề của toàn xã hội. Nếu học phí tiếp tục tăng cao, nhiều học sinh giỏi nhưng hoàn cảnh khó khăn có thể buộc phải từ bỏ giấc mơ áo trắng. Khi đó, ngành Y rất dễ mất đi những nhân lực chất lượng chỉ vì rào cản tài chính.

Mong có thêm chính sách hỗ trợ để giữ chân người trẻ với ngành Y

Sau đại dịch Covid-19, vai trò của đội ngũ y tế càng được nhìn nhận rõ ràng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, cũng từ sau đại dịch, tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế tại nhiều địa phương ngày càng đáng lo ngại. Không ít bác sĩ và điều dưỡng rời bệnh viện công do áp lực công việc lớn nhưng thu nhập hạn chế.

Trong bối cảnh ấy, việc học phí ngành Y tăng mạnh càng khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ thiếu nhân lực y tế trong tương lai. Nếu người trẻ ngại theo đuổi ngành Y vì gánh nặng kinh tế, hệ thống y tế sẽ đối mặt với khoảng trống nhân sự, đặc biệt ở tuyến cơ sở và vùng khó khăn.

Chị Trần Huế bày tỏ: “Lẽ ra ngành cứu người phải được miễn giảm học phí để còn thu hút nhân tài. Nhiều bạn giỏi mà nhà không có điều kiện nên phải chọn sang ngành khác”. Theo chị, nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp, ngành Y sẽ dần trở thành cánh cửa chỉ dành cho những gia đình khá giả. Đây không chỉ là hỗ trợ giáo dục mà còn là đầu tư trực tiếp cho sức khỏe cộng đồng và chất lượng hệ thống y tế trong tương lai.

Nhiều ý kiến đề xuất mở rộng học bổng cho sinh viên y khoa, triển khai các gói vay ưu đãi lãi suất thấp hoặc miễn giảm học phí cho những sinh viên cam kết làm việc tại tuyến cơ sở sau tốt nghiệp. Bên cạnh vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp cũng được kỳ vọng đồng hành nhiều hơn với giáo dục y khoa. Các bệnh viện tư nhân, doanh nghiệp dược phẩm hay quỹ xã hội hoàn toàn có thể tham gia tài trợ học bổng, hỗ trợ nghiên cứu hoặc “đặt hàng” đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành y tế.

Bởi phía sau một bác sĩ giỏi không chỉ là nỗ lực của cá nhân mà còn là sự hy sinh của cả gia đình. Nếu xã hội thực sự trân trọng những người làm nghề cứu người, thì việc giúp người trẻ có cơ hội bước vào ngành Y không nên chỉ là gánh nặng của riêng cha mẹ.

Thanh Thảo