Trong bối cảnh tội phạm mua bán người tiếp tục diễn biến phức tạp, yêu cầu hỗ trợ nạn nhân sau giải cứu ngày càng trở nên cấp thiết. Theo số liệu 6 tháng đầu năm 2025, các cơ quan chức năng đã khởi tố, điều tra 120 vụ án mua bán người với 365 bị can; tòa án các cấp thụ lý 93 vụ, 292 bị cáo – tăng mạnh so với cùng kỳ. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của tội phạm, mà còn cho thấy gánh nặng phục hồi tâm lý, xã hội đối với hàng nghìn nạn nhân phía sau các vụ án.
Nhiều hội thảo, tuyên truyền về luật Phòng, chống mua bán người.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, Luật Phòng, chống mua bán người hiện hành đã thể hiện sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy lập pháp: từ cách tiếp cận thuần túy hình sự sang tiếp cận dựa trên quyền con người. Trọng tâm của luật không chỉ là trấn áp tội phạm mà là bảo vệ danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng và các quyền, lợi ích hợp pháp của nạn nhân.
“Nguyên tắc ‘lấy nạn nhân làm trung tâm’ không phải là khẩu hiệu, mà là kim chỉ nam cho toàn bộ chuỗi hoạt động từ phòng ngừa, phát hiện, xử lý đến hỗ trợ và tái hòa nhập cộng đồng,” PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Thực tiễn cho thấy, việc giải cứu nạn nhân chỉ là bước khởi đầu. Nhiều người phải đối mặt với sang chấn tâm lý nặng nề, mặc cảm, sợ hãi, rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), thậm chí mất khả năng tin tưởng xã hội. Với phụ nữ và trẻ em – nhóm chịu tổn thương kép cả về thể chất lẫn tinh thần – quá trình phục hồi càng dài và phức tạp.
Cả nước hiện có 425 cơ sở trợ giúp xã hội, trong đó 195 cơ sở công lập và 230 cơ sở ngoài công lập. Hiện có 51 trung tâm bảo trợ xã hội và 43 trung tâm công tác xã hội có chức năng tiếp nhận nạn nhân mua bán người. Tuy nhiên, điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực và dịch vụ giữa các địa phương còn chênh lệch; một số nơi phải sử dụng tạm cơ sở điều dưỡng hoặc cai nghiện để tiếp nhận nạn nhân.
Giai đoạn 2017–2021, gần 4.000 người được tiếp nhận, xác minh; trong đó 1.715 người được xác định là nạn nhân mua bán. Đáng chú ý, gần 97% là nữ, hơn 28% là trẻ em dưới 18 tuổi, và phần lớn bị mua bán sang Trung Quốc. Các cơ sở đã hỗ trợ nhu cầu thiết yếu cho 100% nạn nhân; hàng trăm người được hỗ trợ học nghề, tìm việc làm, vay vốn khởi nghiệp – những bước quan trọng để tránh nguy cơ tái mua bán.
Các chuyên gia cho rằng, hỗ trợ hiệu quả cần bắt đầu từ những nhu cầu cốt lõi nhất của nạn nhân. Trước hết là hỗ trợ tâm lý và chăm sóc y tế ban đầu nhằm giúp họ ổn định tinh thần, phục hồi thể trạng. Song song với đó là tư vấn pháp lý, bảo vệ quyền lợi, hỗ trợ hoàn thiện giấy tờ tùy thân và tham gia tố tụng an toàn.
Nhiều hội thảo, tuyên truyền về luật Phòng, chống mua bán người.
Với trẻ em, giáo dục hòa nhập đóng vai trò then chốt. Việc đưa trẻ trở lại trường học, kết hợp trị liệu tâm lý và kỹ năng sống, giúp các em dần lấy lại sự tự tin và cảm giác an toàn.
Quan trọng không kém là sinh kế bền vững. Đào tạo nghề ngắn hạn, giới thiệu việc làm, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ vốn nhỏ giúp nạn nhân có thu nhập ổn định – yếu tố quyết định để họ không rơi trở lại vòng xoáy mua bán người.
Hiện nay, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đang vận hành nhiều mô hình hiệu quả như “địa chỉ tin cậy tại cộng đồng”, Trung tâm một điểm đến OSSO và đặc biệt là Ngôi nhà Bình yên – nơi cung cấp chỗ ở an toàn, hỗ trợ tâm lý, pháp lý miễn phí cho phụ nữ và trẻ em bị mua bán, bạo lực, xâm hại.
Bên cạnh đó, tổ chức Blue Dragon (Trẻ em Rồng Xanh) trong gần 20 năm qua đã giải cứu hơn 1.400 nạn nhân và hỗ trợ hơn 20.000 trẻ em thông qua giáo dục, nơi ở và cơ hội nghề nghiệp, góp phần quan trọng trong phòng ngừa và chấm dứt nạn mua bán người.
Các mô hình hỗ trợ cộng đồng không chỉ dừng ở việc “giúp đỡ”, mà hướng tới trao quyền cho nạn nhân: quyền được chữa lành, được học tập, được làm việc và được quyết định tương lai của chính mình. Khi được đầu tư đúng hướng, đặt trong sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và lấy nạn nhân làm trung tâm, những mô hình này sẽ trở thành “lá chắn mềm” nhưng bền vững trong cuộc chiến chống mua bán người, giúp nạn nhân không chỉ sống sót mà còn sống có hy vọng.
TH (Nhân Dân)
https://nhandan.vn/giup-nan-nhan-bi-mua-ban-vuot-qua-sang-chan-tam-ly-can-nhung-mo-hinh-ho-tro-thiet-thuc-post932523.html
Link bài gốc Lấy link
