Giáo dục, y tế miễn phí: Chính sách nhân văn đang dần hiện hữu trong đời sống

Trong nhiều năm, miễn học phí và khám chữa bệnh miễn phí luôn là mong mỏi chính đáng của người dân Việt Nam. Những mong ước ấy nay không còn là khẩu hiệu hay kỳ vọng xa vời, mà đang từng bước được hiện thực hóa bằng các quyết sách cụ thể, có lộ trình rõ ràng từ Trung ương đến địa phương.

Chỉ trong thời gian ngắn, Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó nổi bật là hai nghị quyết gắn trực tiếp với đời sống mỗi người dân. Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục – đào tạo và Nghị quyết số 72 về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân được xem là nền tảng chính sách cho các bước đi mang tính lịch sử trong lĩnh vực an sinh xã hội.

Thực tế cho thấy, khoảng cách từ nghị quyết đến cuộc sống đang được rút ngắn rõ rệt. Các chủ trương lớn nhanh chóng được Quốc hội cụ thể hóa thành luật, nghị quyết và chương trình hành động. Điển hình là việc Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh, trong đó quy định người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo lộ trình.

Đây được coi là bước khởi đầu quan trọng trong tiến trình hướng tới mục tiêu miễn viện phí toàn dân. Việc chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” không chỉ giúp người dân phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn giảm gánh nặng chi phí y tế, nhất là với người cao tuổi, người lao động và nhóm yếu thế.

Song song với y tế, giáo dục cũng ghi nhận những quyết sách mang tính đột phá. Quốc hội đã quyết nghị miễn học phí cho học sinh công lập trên toàn quốc từ năm học 2025–2026, đồng thời hỗ trợ học phí cho học sinh các trường tư thục, dân lập. Đây là bước tiến quan trọng trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng cho mọi trẻ em.

Đáng chú ý, từ năm 2026, cả nước sẽ thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa, tiến tới miễn phí sách giáo khoa trước năm 2030. Điều này không chỉ giảm chi phí cho các gia đình mà còn góp phần bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ trong giáo dục phổ thông.

Như vậy, hai lĩnh vực thiết yếu nhất của đời sống – học tập và chăm sóc sức khỏe – đã chính thức được đưa vào trọng tâm chính sách với những cam kết rõ ràng. Người dân không chỉ “nghe nói” về cải cách, mà đang trực tiếp cảm nhận lợi ích từ những quyết sách này.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các quốc gia phát triển đều coi giáo dục và y tế là trụ cột của phát triển bền vững. Ở Việt Nam, Nhà nước đã đầu tư mạnh mẽ cho hai lĩnh vực này trong nhiều thập kỷ qua, từ mở rộng mạng lưới y tế cơ sở, thanh toán bệnh truyền nhiễm, đến phổ cập giáo dục.

Tuy nhiên, các chính sách trước đây phần lớn mang tính vĩ mô, tác động gián tiếp. Lần này, những quyết sách mới tạo ra tác động trực tiếp, cụ thể đến từng gia đình: trẻ em được đi học không lo học phí, người dân được khám sức khỏe định kỳ không phải trả tiền, tiến tới giảm dần gánh nặng viện phí.

Điều người dân quan tâm nhất không chỉ là những công trình lớn hay con số tăng trưởng, mà là chất lượng sống được cải thiện ra sao. Việc miễn học phí, miễn phí sách giáo khoa và khám sức khỏe định kỳ miễn phí chính là những “thước đo” rõ ràng nhất cho thành quả phát triển.

Về lâu dài, đầu tư cho giáo dục và y tế chính là đầu tư cho tương lai dân tộc. Một thế hệ được học tập đầy đủ và một cộng đồng khỏe mạnh là nền tảng để đất nước phát triển bền vững, giàu mạnh và nhân văn hơn.

Những quyết sách mới không chỉ mang ý nghĩa kinh tế – xã hội, mà còn thể hiện rõ quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm. Khi người dân được thụ hưởng trực tiếp thành quả đổi mới, niềm tin xã hội được củng cố, và giấc mơ về một nền an sinh toàn diện đang từng bước trở thành hiện thực.