Sáng 26/12, Sở Y tế TP.HCM tổ chức hội thảo chuyên gia nhằm xây dựng Đề án phát triển hệ thống dưỡng lão trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025–2030 và định hướng những năm tiếp theo. Hội thảo tập trung phân tích thực trạng già hóa dân số, đánh giá khả năng đáp ứng của hệ thống chăm sóc hiện nay và đề xuất mô hình phù hợp cho một đô thị đặc biệt như TP.HCM.
Theo ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, Việt Nam chính thức bước vào quá trình già hóa dân số từ năm 2011. Đến năm 2024, cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm gần 14% dân số. Dự báo đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên 18 triệu người và Việt Nam sẽ trở thành quốc gia “siêu già” vào khoảng năm 2050 – một trong những nước có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới.
Riêng TP.HCM bắt đầu già hóa từ năm 2017, muộn hơn cả nước nhưng tốc độ gia tăng rất mạnh. Đến cuối năm 2025, thành phố đã có hơn 1,6 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 11% dân số – mức cao nhất trong các địa phương trên cả nước.
11% dân số TPHCM trên 60 tuổi, tỷ lệ cao nhất nước.
Theo PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, già hóa dân số không chỉ là vấn đề nhân khẩu học, mà đang tác động trực tiếp đến hệ thống y tế, an sinh xã hội, thị trường lao động và quản trị đô thị. Nếu không chuẩn bị sớm, thành phố sẽ đối mặt với áp lực rất lớn trong chăm sóc sức khỏe và bảo đảm chất lượng sống cho người cao tuổi.
Thực tế cho thấy, dù số người cao tuổi tăng nhanh, TP.HCM hiện chỉ có 36 cơ sở chăm sóc người cao tuổi (cả công lập và tư nhân), đang phục vụ khoảng 3.500 người – con số rất khiêm tốn so với quy mô hơn 1,6 triệu người cao tuổi.
Quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh đặt ra yêu cầu cấp thiết về một hệ thống chăm sóc dài hạn chuyên nghiệp, toàn diện và nhân văn cho người cao tuổi.
Các loại hình dịch vụ còn nghèo nàn, chủ yếu tập trung vào nuôi dưỡng nội trú, trong khi các dịch vụ thiết yếu như chăm sóc sa sút trí tuệ, phục hồi chức năng sau tai biến, chăm sóc giảm nhẹ cuối đời hay chăm sóc ngắn ngày gần như còn bỏ ngỏ. Chi phí dịch vụ cao, phân bố không gian không đồng đều và thiếu liên kết giữa bệnh viện – cộng đồng – cơ sở dưỡng lão khiến nhiều người cao tuổi khó tiếp cận dịch vụ phù hợp.
Ngoài ra, nhân lực chuyên ngành lão khoa còn thiếu, chưa được đào tạo bài bản; cơ chế tài chính chủ yếu dựa vào tự chi trả; ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, chăm sóc người cao tuổi còn hạn chế.
Trước thực trạng này, lãnh đạo ngành y tế TP.HCM cho rằng phát triển hệ thống dưỡng lão cần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của thành phố, thay vì các giải pháp rời rạc, tình thế.
TPHCM có tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh, việc phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi, đặc biệt là các cơ sở dưỡng lão là cần thiết.
Theo PGS.TS Tăng Chí Thượng, TP.HCM cần định hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái chăm sóc dài hạn, với mạng lưới dịch vụ đa tầng, linh hoạt: từ chăm sóc tại nhà, chăm sóc ban ngày, nhà ở có hỗ trợ, đến chăm sóc giảm nhẹ và cuối đời. Mỗi người cao tuổi sẽ được tiếp cận dịch vụ phù hợp với mức độ phụ thuộc và tình trạng sức khỏe, qua đó nâng cao chất lượng sống và giảm áp lực cho bệnh viện.
Song song đó, thành phố cần xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng cho từng loại hình chăm sóc, phát triển nguồn nhân lực lão khoa, thiết lập cơ chế tài chính bền vững gắn với chất lượng dịch vụ và tăng cường xã hội hóa có kiểm soát.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các quốc gia “siêu già” như Nhật Bản đã thành công khi chuyển từ mô hình chăm sóc dựa vào gia đình sang hệ thống chăm sóc tích hợp dựa vào cộng đồng, có bảo hiểm chăm sóc dài hạn và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hỗ trợ.
Với quy mô dân số lớn và tốc độ già hóa nhanh, TP.HCM được kỳ vọng sẽ sớm định hình một mô hình chăm sóc người cao tuổi hiện đại, nhân văn và phù hợp đặc thù đô thị, bảo đảm người cao tuổi không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe, sống có chất lượng trong giai đoạn phát triển mới của thành phố.
TH (Sức khỏe & Đời sống)
https://suckhoedoisong.vn/gia-hoa-nhanh-tphcm-huong-toi-he-sinh-thai-cham-soc-dai-han-169251226151945622.htm
Link bài gốc Lấy link
