Đẩy nhanh hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành Luật Dân số, sẵn sàng triển khai từ năm 2026

Luật Dân số – dấu mốc đặc biệt trong quản lý phát triển con người

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Luật Dân số số 113/2025/QH15 với tỷ lệ tán thành rất cao. Việc ban hành Luật Dân số đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới có đạo luật riêng về dân số, với cách tiếp cận toàn diện, dài hạn và nhiều chính sách ưu đãi nhằm duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số.

Luật gồm 8 chương, 30 điều, có hiệu lực từ 1/7/2026 (một số quy định có hiệu lực từ 1/1/2027), điều chỉnh đầy đủ các vấn đề từ quy mô, cơ cấu, phân bố dân số đến sàng lọc, chẩn đoán, nâng cao chất lượng dân số trong bối cảnh già hóa, mức sinh thấp và chênh lệch vùng miền ngày càng rõ nét.

Bộ Y tế khẩn trương hoàn thiện “hệ sinh thái pháp lý” dưới Luật

Chiều 22/12, tại trụ sở Bộ Y tế, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đã chủ trì cuộc họp với Cục Dân số, Vụ Pháp chế và Văn phòng Bộ nhằm triển khai Kế hoạch tuyên truyền và xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định: Việc Quốc hội thông qua đạo luật về Dân số cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với sức khỏe nhân dân, sự phát triển bền vững của dân số.

Thứ trưởng nhấn mạnh: “Việc Quốc hội thông qua Luật Dân số cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với sức khỏe nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước. Trách nhiệm của Bộ Y tế là phải nhanh chóng đưa Luật vào thực tiễn một cách đồng bộ, hiệu quả.”

Theo đó, Bộ Y tế được giao:

• Chủ trì xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dân số

• Ban hành đầy đủ các Thông tư chuyên ngành thuộc thẩm quyền

• Bảo đảm hoàn thiện cơ bản hệ thống văn bản pháp luật trước ngày 1/7/2026

Rà soát kỹ nội dung, bảo đảm tính thống nhất và khả thi

Quang cảnh cuộc họp.

Tại cuộc họp, các đơn vị đã báo cáo tiến độ xây dựng nhiều văn bản quan trọng, gồm:

• Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp tổ chức thi hành Luật Dân số

• Dự thảo Kế hoạch triển khai Luật Dân số của Bộ Y tế

• Dự thảo Thông tư ban hành Danh mục các bệnh di truyền liên quan đến giới tính phục vụ sàng lọc, chẩn đoán và điều trị trước sinh

• Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch triển khai thi hành Luật Dân số

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu các đơn vị tiếp tục chỉnh lý đề cương, rà soát phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, chức năng nhiệm vụ, bảo đảm câu chữ chặt chẽ, thống nhất, tránh chồng chéo. Cục Dân số được giao làm đầu mối phối hợp với Vụ Pháp chế và Văn phòng Bộ hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Thứ trưởng trong ngày 23/12/2025 để kịp xin ý kiến các bộ, ngành và địa phương.

Kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong công tác dân số

Luật Dân số được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản lý dân số, chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình đơn thuần sang quản lý toàn diện các yếu tố quy mô, cơ cấu, chất lượng và phân bố dân cư.

Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý, mà còn là điều kiện tiên quyết để Luật Dân số đi vào đời sống, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

TH (Sức khỏe & Đời sống)