Đầu tư công nghệ y tế: Chi phí lớn hôm nay, lợi ích bền vững cho ngày mai

Bệnh án điện tử – bước chuyển tất yếu của y tế hiện đại

Việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong lộ trình chuyển đổi số của ngành y tế. Thực tiễn cho thấy, khi vận hành bệnh án điện tử, nhiều bệnh viện đã thay đổi căn bản phương thức quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc người bệnh theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Tại Hà Nội, nhiều bệnh viện công lập đã hoàn thành triển khai bệnh án điện tử, trong đó Bệnh viện Đa khoa Ba Vì là một trong những đơn vị tiên phong. Từ đầu năm 2025, bệnh viện đã chính thức loại bỏ hoàn toàn hồ sơ giấy trong điều trị nội trú, chuyển toàn bộ hoạt động chuyên môn sang môi trường số.

Người bệnh nhập viện không còn phải mang theo tập hồ sơ dày cộp. Chỉ với căn cước công dân, mã bệnh nhân hoặc xác thực vân tay, toàn bộ thông tin khám, điều trị, kết quả xét nghiệm, hình ảnh chẩn đoán đều được truy xuất nhanh chóng trên hệ thống.

“Con số khổng lồ” cho hạ tầng công nghệ

Theo BS. Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, để vận hành được bệnh án điện tử, bệnh viện buộc phải đầu tư đồng bộ từ hạ tầng công nghệ thông tin, máy chủ, phần mềm đến trang thiết bị đầu cuối và đặc biệt là đào tạo nhân lực.

Bệnh viện hiện đang hoàn thiện ứng dụng riêng phục vụ người bệnh, dự kiến đưa vào sử dụng từ đầu năm 2026, song song với các hệ thống cốt lõi như phần mềm quản lý bệnh viện (HIS), hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh PACS không in phim. Đây là khoản đầu tư dài hạn, không phải cơ sở y tế nào cũng đủ nguồn lực để triển khai ngay.

Tương tự, tại Bệnh viện Hữu nghị, dù mới chính thức vận hành bệnh án điện tử, các hoạt động diễn ra khá trơn tru nhờ quá trình đầu tư công nghệ bài bản từ nhiều năm trước. Riêng chi phí cho hạ tầng công nghệ phục vụ chuyển đổi số của bệnh viện đã lên tới gần 100 tỷ đồng.

Hệ thống máy móc hiện đại phục vụ bệnh án điện tử tại Bệnh viện Hữu Nghị.

Theo ThS. Kỹ sư Trương Xuân Thành, Trưởng phòng Công nghệ thông tin Bệnh viện Hữu nghị, đây là khoản đầu tư rất lớn nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt về lâu dài, đặc biệt trong quản lý dữ liệu, giảm thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.

Hiệu quả nhìn thấy rõ sau thời gian vận hành

Sau khi bệnh án điện tử đi vào hoạt động, nhiều lợi ích thiết thực đã được ghi nhận. Thời gian chờ đợi của người bệnh giảm đáng kể do kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh được trả trực tiếp trên hệ thống, không còn cảnh xếp hàng nhận phim, nhận giấy như trước.

Với hệ thống PACS, bác sĩ có thể xem hình ảnh ngay sau khi chụp, người bệnh cũng dễ dàng truy cập kết quả qua điện thoại. Theo BS. Trần Hữu Hà, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, việc bỏ in phim giúp giảm tới 80–90% chi phí liên quan, đồng thời hạn chế thất lạc, hư hỏng tài liệu.

Riêng tại Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, bệnh án điện tử giúp tiết kiệm khoảng 6–7 tỷ đồng mỗi năm nhờ giảm chi phí giấy tờ, phim chụp và tối ưu nhân lực quản lý hồ sơ.

Cần cơ chế đồng bộ để chuyển đổi số bền vững

Dù mang lại nhiều lợi ích, việc đầu tư cho công nghệ vẫn là rào cản lớn với không ít bệnh viện. Theo PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế, để bệnh án điện tử được triển khai đồng bộ và hiệu quả, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, chuẩn công nghệ và các văn bản hướng dẫn thống nhất trên toàn hệ thống.

Một vấn đề then chốt khác là cơ chế tài chính. Chi phí công nghệ thông tin cần được tính đúng, tính đủ trong giá dịch vụ khám chữa bệnh để các bệnh viện có nguồn lực duy trì và phát triển hệ thống số. Bên cạnh đó, sự thống nhất về chuẩn dữ liệu, ký số, xác thực điện tử và thời hạn lưu trữ thông tin cũng là yêu cầu cấp thiết.

Xu hướng không thể đảo ngược

Theo các chuyên gia và lãnh đạo bệnh viện, dù còn nhiều thách thức, bệnh án điện tử vẫn là xu hướng tất yếu của y tế hiện đại. Chuyển đổi số không chỉ giúp người bệnh được hưởng dịch vụ thuận tiện, minh bạch hơn, mà còn tạo môi trường làm việc an toàn, hiệu quả cho nhân viên y tế, đồng thời nâng cao năng lực quản lý của các cơ sở khám chữa bệnh.

Về lâu dài, những khoản đầu tư lớn cho công nghệ hôm nay chính là nền tảng để ngành y tế tiến gần hơn tới mô hình khám chữa bệnh thông minh, lấy người bệnh làm trung tâm và phát triển bền vững.