Dấu ấn y tế của Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn “siêu đô thị”

Năm 2025 được xem là năm bản lề khi hệ thống y tế Thành phố Hồ Chí Minh vận hành trên quy mô siêu đô thị hơn 14 triệu dân. Từ tái cấu trúc y tế cơ sở, mở rộng an sinh đến bứt phá kỹ thuật chuyên sâu và chuyển đổi số, ngành y tế thành phố đang chuyển mình theo hướng đa tầng, bao trùm và lấy người dân làm trung tâm.

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của y tế Thành phố Hồ Chí Minh khi không gian đô thị mở rộng sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (từ ngày 1/7/2025) đặt ra yêu cầu mới về tổ chức, quản trị và cung ứng dịch vụ. Theo Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng, bài toán lớn nhất là làm sao để người dân ở khu vực trung tâm hay vùng xa đều được tiếp cận dịch vụ y tế tương xứng, giảm tình trạng dồn bệnh lên tuyến cuối và rút ngắn thời gian, chi phí đi lại.

Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức - một trong những bệnh viện cửa ngõ thành phố với cơ sở mới khang trang, hiện đại đi vào hoạt động tháng 4/2025.

Từ thực tiễn đó, thành phố chuyển hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái y tế đa tầng – đa cực – đa trung tâm. Đây là cách tổ chức nhằm phân bổ nguồn lực hợp lý theo địa bàn, tăng năng lực ở “vùng đệm” và “cửa ngõ”, đồng thời tạo mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa tuyến cơ sở và tuyến chuyên sâu.

Y tế cơ sở được “đặt lại vai trò”

Một dấu ấn đáng chú ý là việc cấu trúc lại y tế cơ sở, trong đó thành lập 168 trạm y tế xã, phường trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã và chính thức vận hành từ ngày 1/1/2026. Các trạm y tế được xác định là “điểm chạm y tế đầu tiên” của người dân, cung cấp dịch vụ theo hướng toàn diện: phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc người cao tuổi, giám sát dịch tễ và quản lý sức khỏe cộng đồng theo hộ gia đình.

Khi trạm y tế được củng cố đúng vai trò, hệ thống không chỉ xử lý bệnh khi đã nặng mà còn chủ động phòng ngừa, theo dõi lâu dài và “giữ chân” người bệnh ở tuyến phù hợp. Đây cũng là nền tảng để giảm quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối và nâng chất lượng chăm sóc ban đầu.

An sinh – bảo trợ xã hội trở thành một phần của y tế

Song song với chuyên môn điều trị, ngành y tế thành phố trong giai đoạn mới còn lần đầu đảm trách lĩnh vực an sinh và bảo trợ xã hội theo hướng toàn diện hơn. Điểm nhấn là cách tổ chức hỗ trợ trực tiếp cho nhóm yếu thế: người cao tuổi, người khuyết tật, người bệnh mạn tính đang sinh sống tại các cơ sở bảo trợ.

Mô hình bệnh viện công lập phối hợp hỗ trợ chuyên môn cho các trung tâm bảo trợ xã hội và triển khai khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế tại chỗ được xem như một bước tiến về công bằng y tế, đưa dịch vụ đến đúng nơi người yếu thế đang sống, thay vì để họ phải tự xoay xở di chuyển trong điều kiện hạn chế.

Kiểm soát dịch bệnh theo hướng chủ động

Năm 2025 cũng ghi nhận năng lực ứng phó dịch bệnh theo hướng chủ động, khi thành phố khống chế và công bố hết dịch sởi sau chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn. Việc huy động đồng bộ hệ thống y tế công – tư, mở rộng điểm tiêm và tăng tốc bao phủ vắc xin giúp tạo “lá chắn miễn dịch cộng đồng” bền vững hơn, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong điều kiện đô thị đông dân và di chuyển cao.

Bứt phá kỹ thuật chuyên sâu, tiệm cận chuẩn quốc tế

Ở mũi nhọn chuyên sâu, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò trung tâm y tế kỹ thuật cao với nhiều kỹ thuật khó, trong đó nổi bật là can thiệp tim mạch bào thai; hồi sinh tim phổi ngoài bệnh viện bằng hệ thống hỗ trợ tuần hoàn cơ học di động; hay những cuộc phẫu thuật vi phẫu phức tạp giúp phục hồi chức năng chi thể cho người bệnh.

Những kỹ thuật này không chỉ là “thành tích chuyên môn”, mà còn phản ánh năng lực phối hợp liên chuyên khoa, hệ thống cấp cứu – hồi sức, cũng như chất lượng nguồn nhân lực y tế thành phố trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực ngày càng lớn.

Đưa y tế chất lượng cao đến vùng xa: Cần Giờ, Côn Đảo

Một hướng đi được đẩy mạnh là đưa dịch vụ y tế chất lượng cao ra khu vực xa trung tâm. Việc Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 đi vào hoạt động giúp người dân ở Cần Giờ có thêm cơ hội tiếp cận sản – phụ khoa và nhiều chuyên khoa khác ngay tại địa phương, giảm đáng kể các ca phải chuyển lên khu vực trung tâm.

Cùng lúc, chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa ra Côn Đảo trở thành giải pháp thiết thực để “lấp khoảng trống” nhân lực chuyên sâu tại đảo, tăng khả năng xử trí ca nặng tại chỗ và giảm rủi ro chuyển viện phụ thuộc thời tiết.

Hạ tầng cửa ngõ, đào tạo – nghiên cứu và chuyển đổi số

Năm 2025 cũng ghi dấu bằng việc hoàn thành, đưa vào vận hành nhiều công trình y tế ở các cửa ngõ, góp phần giảm tải khu vực trung tâm. Lĩnh vực đào tạo – nghiên cứu được thúc đẩy với định hướng hình thành mô hình “campus y tế” tại cụm y tế chuyên sâu Tân Kiên, tạo hệ sinh thái kết nối điều trị – đào tạo – nghiên cứu.

Chuyển đổi số được xem là trụ cột phát triển mới, với bệnh án điện tử triển khai rộng, hình thành kho dữ liệu y tế dùng chung và tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, giám sát và hỗ trợ phục vụ người dân.

Hoàn thiện thể chế để vận hành “siêu đô thị”

Một điểm nhấn khác là hoàn thiện hành lang chính sách: Hội đồng nhân dân thành phố thông qua nhiều nghị quyết liên quan đến y tế và an sinh xã hội, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ để hệ thống vận hành ổn định trong bối cảnh quy mô đô thị mở rộng.

Tổng thể, những chuyển động trong năm 2025 cho thấy y tế Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ “mở rộng về quy mô” mà đang chuyển mình về chất lượng, quản trị và tính bao trùm. Trọng tâm xuyên suốt là tổ chức lại hệ thống theo hướng hiện đại, công bằng và hiệu quả hơn – để sức khỏe người dân thật sự trở thành mục tiêu cao nhất của một siêu đô thị.

TH (Vnexpress)


Tin mới