Chuyển đổi số ngành dược: Từ cải cách thủ tục sang quản trị bằng dữ liệu

Chuyển đổi số toàn diện để nâng cao hiệu quả quản lý dược, mỹ phẩm. Ảnh AI

Từ cắt giảm thủ tục đến 100% dịch vụ công trực tuyến

Theo ThS Nguyễn Thành Lâm, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực dược phẩm và mỹ phẩm đã được thúc đẩy mạnh mẽ bằng việc hoàn thiện hành lang pháp lý. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược năm 2024 cùng Nghị định số 163/2025/NĐ-CP đã cắt giảm nhiều thành phần hồ sơ không còn phù hợp, từng bước loại bỏ yêu cầu nộp bản giấy, chuyển sang sử dụng dữ liệu điện tử.

Đáng chú ý, các quy định mới cho phép triển khai kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử, mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế số. Việc thể chế hóa khái niệm “Hệ thống thông tin về dược trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế” được xem là nền móng pháp lý quan trọng cho mô hình quản lý dược hiện đại, thống nhất và liên thông.

Hiện nay, Cục Quản lý Dược đã cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến, với 47 thủ tục hành chính, trong đó có 37 dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Riêng 24 dịch vụ đã được tích hợp lên Cổng Thông tin một cửa quốc gia, phục vụ các hoạt động xuất nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc và công bố mỹ phẩm nhập khẩu.

Dữ liệu lớn thay thế hồ sơ giấy

Từ năm 2020 đến nay, hệ thống dịch vụ công trực tuyến của ngành dược đã xử lý gần 47.000 đơn hàng xuất nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc và hơn 300.000 phiếu tiếp nhận công bố mỹ phẩm nhập khẩu. Việc số hóa toàn bộ quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và lưu trữ hồ sơ, mà còn nâng cao tính minh bạch, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực trong giải quyết thủ tục hành chính.

Song song với đó, Cục Quản lý Dược đã xây dựng và vận hành Hệ thống cơ sở dữ liệu dược quốc gia, kết nối, liên thông các cơ sở cung ứng thuốc trên toàn quốc. Đến nay, hệ thống đã quản lý hơn 99.000 tài khoản, ghi nhận trên 75 triệu hóa đơn bán hàng và gần 9 triệu phiếu xuất nhập kho.

Dữ liệu về thuốc, nguyên liệu làm thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành cũng được cập nhật, công khai trên nền tảng số. Hơn 53.000 dữ liệu thuốc và nguyên liệu đã được công bố, giúp tổ chức, cá nhân dễ dàng tra cứu, sử dụng trong sản xuất, kinh doanh và quản lý.

Hướng tới hệ sinh thái dữ liệu dược – mỹ phẩm

Ngoài thuốc, lĩnh vực mỹ phẩm cũng đang được đẩy mạnh chuyển đổi số. Cục Quản lý Dược phối hợp xây dựng Hệ thống thông tin quản lý nhà nước về mỹ phẩm, hướng tới số hóa toàn diện dữ liệu từ công bố, lưu hành, kiểm tra chất lượng đến thu hồi, xử lý vi phạm và hậu mại.

Hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý giám sát thị trường hiệu quả hơn, phát hiện sớm các hành vi vi phạm, đồng thời cung cấp thông tin minh bạch cho người tiêu dùng và doanh nghiệp, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo Cục Quản lý Dược cũng thẳng thắn nhìn nhận, chuyển đổi số trong lĩnh vực dược là quá trình dài hơi, đòi hỏi nguồn lực lớn về tài chính, nhân lực và hạ tầng công nghệ. Đây là lĩnh vực có tính chuyên môn cao, trong khi các công nghệ mới như AI, dữ liệu lớn hay blockchain phát triển nhanh, đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý phù hợp.

Quản lý dược hiện đại, minh bạch và bền vững

Trong thời gian tới, Cục Quản lý Dược sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện các cơ sở dữ liệu trọng điểm, tiến tới xây dựng Đề án chuyển đổi số tổng thể lĩnh vực dược. Mục tiêu là hình thành “Hệ thống thông tin về dược trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế” – nền tảng quản trị hiện đại, thống nhất và minh bạch.

Từ cải cách thủ tục sang quản trị bằng dữ liệu, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách ngành dược vận hành, góp phần bảo đảm an ninh thuốc quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân trong kỷ nguyên số.

TH (Lao động)