Trong nhiệm kỳ 2025–2030, Đảng ủy Bộ Y tế xác định thích ứng với già hóa dân số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược lâu dài. Trước thực tế tỷ lệ người cao tuổi tăng nhanh, trong khi mức sinh có xu hướng giảm, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất khu vực châu Á. Điều này đòi hỏi hệ thống chính sách phải được điều chỉnh kịp thời, toàn diện và có tầm nhìn dài hạn.
Già hóa dân số không chỉ là vấn đề của riêng ngành y tế mà là bài toán tổng hợp liên quan đến lao động, an sinh xã hội, kinh tế và phát triển con người. Khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng, số năm sống chung với bệnh tật, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, xương khớp, sa sút trí tuệ cũng gia tăng. Nếu không có chính sách thích ứng phù hợp, gánh nặng chăm sóc và chi phí y tế sẽ ngày càng lớn, tác động trực tiếp đến gia đình và xã hội.
Nhận diện rõ thách thức này, Bộ Y tế xác định cần chuyển trọng tâm chính sách dân số từ cách tiếp cận truyền thống về kế hoạch hóa gia đình sang tư duy “dân số và phát triển”, trong đó người cao tuổi được xem là một nguồn lực xã hội cần được chăm sóc, phát huy, thay vì chỉ là nhóm cần hỗ trợ.
Một trong những định hướng quan trọng là đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện hệ thống dịch vụ y tế, cơ sở chăm sóc người cao tuổi phù hợp với bối cảnh già hóa. Bộ Y tế sẽ tập trung phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng và gia đình, thay vì chỉ dựa vào điều trị tại bệnh viện.
Thầy thuốc Bệnh viện đại học Y Hà Nội khám bệnh, phát thuốc cho người cao tuổi tại xã Pà Cò, Phú Thọ.
Các dịch vụ quản lý bệnh mạn tính, theo dõi sức khỏe định kỳ, chăm sóc dài hạn và phục hồi chức năng sẽ được đưa về gần dân hơn, giúp người cao tuổi được chăm sóc liên tục, thuận tiện và giảm áp lực cho tuyến trên. Đồng thời, việc lồng ghép chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vào y tế cơ sở sẽ góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Song song với phát triển dịch vụ, Bộ Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan xây dựng khung chính sách quốc gia về già hóa dân số. Khung chính sách này nhằm định hướng thống nhất các giải pháp từ y tế, lao động, bảo hiểm xã hội đến nhà ở, môi trường sống và hỗ trợ xã hội cho người cao tuổi.
Một nội dung quan trọng khác là xây dựng chính sách khuyến khích “chống già hóa dân số” theo nghĩa tích cực, tức là kéo dài thời gian sống khỏe mạnh, tăng số năm lao động và cống hiến của người cao tuổi thông qua chăm sóc sức khỏe sớm, phòng bệnh từ xa, khuyến khích lối sống lành mạnh và học tập suốt đời.
Thích ứng với già hóa dân số không tách rời nhiệm vụ duy trì vững chắc mức sinh thay thế. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp các bộ, ngành xây dựng chính sách nhằm giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, nhóm đối tượng, tận dụng hiệu quả thời kỳ dân số vàng còn lại.
Việc hài hòa giữa chính sách mức sinh và chính sách già hóa giúp bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý, hạn chế nguy cơ “già trước khi giàu”, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Xây dựng chính sách thích ứng với già hóa dân số không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà là chiến lược lâu dài của quốc gia. Khi người cao tuổi được chăm sóc tốt hơn về sức khỏe thể chất và tinh thần, được tạo điều kiện tham gia các hoạt động xã hội phù hợp, họ sẽ tiếp tục là nguồn lực quý giá, góp phần giữ gìn tri thức, kinh nghiệm và giá trị văn hóa cho cộng đồng.
Với định hướng rõ ràng trong nhiệm kỳ 2025–2030, ngành y tế đang từng bước đặt nền móng cho một xã hội thích ứng với già hóa dân số, nơi người dân không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe, sống có chất lượng và ý nghĩa.
TH (Nhân Dân)
https://nhandan.vn/xay-dung-chinh-sach-de-thich-ung-voi-gia-hoa-dan-so-post932427.html
Link bài gốc Lấy link
