Chi phí cấy ốc tai điện tử khiến nhiều trẻ điếc bẩm sinh bỏ lỡ “thời điểm vàng” nghe – nói

Gánh nặng chi phí làm chậm cơ hội can thiệp sớm

Điếc bẩm sinh là một trong những dạng khuyết tật giác quan có thể điều trị hiệu quả nếu được can thiệp đúng thời điểm. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều trẻ tại Việt Nam đang đánh mất cơ hội phát triển ngôn ngữ chỉ vì chi phí điều trị vượt quá khả năng chi trả của gia đình.

Tại Hội nghị khoa học kỹ thuật thường niên về chẩn đoán và điều trị bệnh lý tai mũi họng trong thời kỳ chuyển đổi số, PGS.TS.BS.CK2 Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, cho biết cấy ốc tai điện tử là giải pháp mang tính “thay đổi cuộc đời” cho trẻ điếc bẩm sinh, song chi phí hiện nay vẫn là rào cản lớn nhất.

Can thiệp sớm quyết định khả năng phát triển ngôn ngữ

Theo khuyến cáo quốc tế, trẻ bị điếc bẩm sinh nên được cấy ốc tai điện tử trước 2 tuổi để đạt hiệu quả tối ưu trong phát triển nghe – nói. Ở nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, châu Âu hay Australia, phẫu thuật có thể được thực hiện khi trẻ mới 11–12 tháng tuổi.

Trong khi đó, tại Việt Nam, số trẻ được can thiệp sớm còn rất hạn chế. Phần lớn bệnh nhi được cấy ốc tai điện tử ở độ tuổi từ 2 đến 5, thậm chí muộn hơn. Sau 5 tuổi, khả năng tiếp thu ngôn ngữ giảm rõ rệt, khiến quá trình phục hồi gặp nhiều khó khăn dù phẫu thuật vẫn thành công về mặt kỹ thuật.

Bảo hiểm y tế chưa chi trả, gia đình tự gánh toàn bộ chi phí

Chi phí cấy ốc tai điện tử hiện dao động từ 400–500 triệu đồng cho mỗi bên tai với các thiết bị phổ biến. Với những dòng thiết bị cao cấp, con số này có thể lên tới 600–700 triệu đồng. Toàn bộ khoản chi phí này hiện vẫn chưa nằm trong danh mục được bảo hiểm y tế chi trả.

Theo thống kê tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, trung bình cứ khoảng 40 trẻ điếc bẩm sinh có chỉ định cấy ốc tai thì chỉ một trẻ được phẫu thuật. Mỗi năm, bệnh viện thực hiện khoảng 50–70 ca, chỉ đáp ứng được khoảng 0,25% nhu cầu thực tế trong cộng đồng.

Trẻ điếc sống trong “thế giới im lặng” nếu không được can thiệp

Trẻ điếc bẩm sinh, dù cấu trúc thanh quản hoàn toàn bình thường, vẫn không thể nói nếu không nghe được âm thanh. Khi không được can thiệp, trẻ buộc phải giao tiếp bằng ngôn ngữ ký hiệu hoặc đọc hình miệng, dễ bị hạn chế phát triển trí tuệ, cảm xúc và kỹ năng xã hội.

Đối với những trường hợp điếc sâu, máy trợ thính gần như không mang lại hiệu quả. Cấy ốc tai điện tử trở thành lựa chọn duy nhất giúp trẻ tiếp cận âm thanh, học nghe và hình thành ngôn ngữ nói.

Hiệu quả rõ rệt khi điều trị đúng thời điểm

Thực tế điều trị cho thấy hiệu quả của cấy ốc tai điện tử là rất rõ rệt nếu trẻ được phẫu thuật sớm. Các bác sĩ dẫn chứng trường hợp một bệnh nhi được cấy lần lượt hai tai trong giai đoạn 2017–2018. Sau nhiều năm theo dõi, trẻ có thể nghe, nói và sinh hoạt như những trẻ bình thường cùng trang lứa.

Không chỉ trẻ em, người lớn bị điếc sâu hai tai do điếc đột ngột hoặc di chứng viêm màng não cũng có thể cải thiện đáng kể chất lượng sống nhờ kỹ thuật này.

Công nghệ hỗ trợ ngày càng hiện đại

Những năm gần đây, kỹ thuật cấy ốc tai điện tử tại Việt Nam đã có nhiều bước tiến. Các bệnh viện lớn đã ứng dụng phần mềm phân tích hình ảnh CT scan ba chiều trước mổ, giúp đánh giá chính xác cấu trúc tai trong, lựa chọn thiết bị phù hợp và giảm rủi ro phẫu thuật.

Các thế hệ ốc tai điện tử mới ngày càng mỏng nhẹ, điện cực tiếp nhận âm thanh tốt hơn. Song song đó, chương trình huấn luyện nghe – nói sau mổ được tăng cường, giúp trẻ rút ngắn thời gian thích nghi và phục hồi ngôn ngữ.

Phát hiện sớm đóng vai trò then chốt

Việc phát hiện khiếm thính sớm có ý nghĩa quyết định. Ở các nước phát triển, trẻ sơ sinh được tầm soát thính lực ngay sau sinh để kịp thời can thiệp. Tại gia đình, phụ huynh có thể quan sát phản ứng của trẻ với âm thanh như giật mình, quay đầu, chớp mắt hoặc phản ứng với giọng nói.

Nếu trẻ không phản ứng với tiếng động hoặc không lặp lại âm thanh theo độ tuổi phát triển, cần đưa trẻ đi kiểm tra chuyên khoa tai mũi họng càng sớm càng tốt.

Kiến nghị mở rộng chính sách chi trả bảo hiểm

Trước thực trạng nhiều trẻ bỏ lỡ “thời điểm vàng” chỉ vì chi phí, lãnh đạo Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM đề xuất bảo hiểm y tế xem xét chi trả một phần cho kỹ thuật cấy ốc tai điện tử. Việc này không chỉ giúp giảm gánh nặng cho gia đình mà còn mang lại lợi ích lâu dài cho xã hội.

Thời gian qua, bệnh viện đã phối hợp với các tổ chức và hãng thiết bị trao tặng một số suất cấy miễn phí cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, con số này vẫn còn rất nhỏ so với nhu cầu thực tế, đòi hỏi những chính sách hỗ trợ bền vững hơn trong thời gian tới.

Nguồn: VnExpress