Chậm điều trị đục thủy tinh thể, cụ bà 82 tuổi mất thị lực vĩnh viễn

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người cao tuổi. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chủ quan, trì hoãn điều trị khiến bệnh tiến triển nặng, gây biến chứng nguy hiểm. Trường hợp của bà Nhung (82 tuổi, TP HCM) là một ví dụ điển hình cho hậu quả của việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong điều trị.

Theo ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, bà Nhung từng được chẩn đoán đục thủy tinh thể mắt trái ở mức độ nhẹ cách đây 4 năm. Do mắt phải đã được phẫu thuật thành công trước đó và sinh hoạt vẫn tương đối bình thường, bà không tái khám định kỳ để theo dõi tiến triển của bệnh.

Bác sĩ Phúc khám mắt cho bà Nhung. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Theo thời gian, thủy tinh thể mắt trái của bà dần phồng lên, cứng lại và đục hoàn toàn. Tình trạng này khiến thị lực mắt trái mất hẳn, không còn khả năng nhìn. Nghiêm trọng hơn, protein từ thủy tinh thể bị rò rỉ ra ngoài đã kích thích phản ứng viêm màng bồ đào, gây đỏ mắt, đau nhức và chảy nước mắt kéo dài.

Bác sĩ Phúc cho biết, dịch viêm còn làm tắc dòng lưu thông thủy dịch trong mắt, dẫn đến tăng nhãn áp. Nhãn áp của bà Nhung đo được ở mức 28 mmHg, cao hơn nhiều so với ngưỡng bình thường (10–21 mmHg). Tăng nhãn áp kéo dài đã gây tổn thương không hồi phục dây thần kinh thị giác, khiến mắt trái rơi vào tình trạng mù vĩnh viễn.

Trước nguy cơ biến chứng nặng, người bệnh chưa thể phẫu thuật ngay. Ê-kíp điều trị phải ưu tiên dùng thuốc để hạ nhãn áp, đưa chỉ số về mức an toàn khoảng 16 mmHg. Khi tình trạng ổn định, bác sĩ mới tiến hành phẫu thuật lấy thủy tinh thể đã đục chín nhằm loại bỏ nguyên nhân gây viêm và tăng nhãn áp.

Bác sĩ phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể mắt trái cho bà Nhung. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ca mổ giúp bà Nhung giảm rõ rệt tình trạng đau nhức mắt và đau đầu kéo dài. Tuy nhiên, do bao sau của thủy tinh thể đã bị tổn thương nặng, không còn đủ điều kiện đặt thủy tinh thể nhân tạo, nên thị lực mắt trái không thể phục hồi. Mục tiêu điều trị lúc này chủ yếu là bảo tồn cấu trúc mắt và phòng ngừa biến chứng tiếp theo.

Sau phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn chăm sóc mắt nghiêm ngặt, tránh dụi mắt, hạn chế nước sinh hoạt vào mắt trong tuần đầu, đeo kính bảo vệ khi ra ngoài và tái khám đúng lịch. Việc tuân thủ theo dõi lâu dài là cần thiết để kiểm soát nhãn áp và bảo vệ mắt còn lại.

Theo số liệu công bố trên Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, năm 2020 thế giới ghi nhận khoảng 43,3 triệu người mù, trong đó gần 40% nguyên nhân do đục thủy tinh thể. Tỷ lệ mù do bệnh này cao hơn tại các khu vực đang phát triển như Nam Á và Đông Nam Á, nơi dân số già hóa nhanh và việc tiếp cận điều trị còn hạn chế.

Bác sĩ Phúc cho biết, đục thủy tinh thể thường tiến triển qua 5 giai đoạn. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ cần theo dõi. Tuy nhiên, từ giai đoạn trung bình trở đi, nếu thị lực giảm, chói sáng nhiều hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, phẫu thuật nên được cân nhắc sớm để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy, khoảng 40% người bệnh đến khám khi đục thủy tinh thể đã ở giai đoạn muộn. Một số trường hợp xuất hiện biến chứng nghiêm trọng như tăng nhãn áp, viêm nội nhãn, thậm chí mất thị lực không hồi phục. Nguyên nhân chủ yếu do tâm lý sợ phẫu thuật, nghĩ rằng bệnh “tuổi già ai cũng mắc” hoặc chủ quan vì mắt còn lại vẫn nhìn tốt.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi có dấu hiệu nhìn mờ, lóa sáng, nhạy cảm với ánh sáng hoặc thay đổi thị lực bất thường, người dân cần đi khám chuyên khoa mắt sớm. Người được chẩn đoán đục thủy tinh thể ở giai đoạn nhẹ nên tái khám định kỳ 3–6 tháng để theo dõi tiến triển và can thiệp kịp thời.

Hiện nay, phẫu thuật đục thủy tinh thể là kỹ thuật phổ biến, thời gian thực hiện ngắn, ít đau, hồi phục nhanh và đã được bảo hiểm y tế chi trả. Việc điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp phục hồi thị lực mà còn phòng tránh các biến chứng nguy hiểm, bảo vệ chất lượng sống cho người cao tuổi.

Nguồn: VnExpress