Bộ Y tế tổng kết việc thi hành Luật Người cao tuổi, đổi mới cách tiếp cận thích ứng già hoá dân số

Quang cảnh Hội nghị

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị đổi mới cách tiếp cận từ hỗ trợ thụ động sang bảo đảm quyền, thúc đẩy người cao tuổi sống khỏe, sống độc lập. Thứ trưởng nêu, Nghị quyết số 72 ngày 19/9/2025 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, chuyển mạnh từ khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe, thích ứng với già hóa dân số. Nghị quyết số 42 ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII chú trọng bảo đảm an sinh, chăm sóc sức khỏe, trợ giúp xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại sự kiện

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng cho rằng việc tổng kết thi hành Luật cần có tầm nhìn dài hạn; rà soát quy định còn phù hợp để kế thừa, những nội dung bất cập để sửa đổi, đồng thời nghiên cứu chính sách mới phù hợp.

Thứ trưởng đề nghị đổi mới cách tiếp cận, từ trợ giúp sang bảo đảm quyền, thúc đẩy người cao tuổi sống khỏe, sống độc lập và có chất lượng; nhìn nhận người cao tuổi là nguồn lực về tri thức và kinh nghiệm.

Cùng với đó, cần xây dựng hệ thống chăm sóc; tăng cường bảo đảm an sinh, chăm sóc sức khỏe, mở rộng tiếp cận bảo hiểm y tế; phát triển kinh tế chăm sóc, huy động nguồn lực xã hội; đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số, giúp người cao tuổi sống độc lập, an toàn và kết nối tốt hơn.

Sau gần 17 năm triển khai, Luật Người cao tuổi đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe và phát huy vai trò của người cao tuổi. Tuy nhiên, trước tốc độ già hóa dân số nhanh, yêu cầu đặt ra ngày càng cấp thiết. Đến năm 2025, Việt Nam có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên (chiếm 16% dân số) và dự báo đến năm 2036 sẽ bước vào giai đoạn “dân số già”. Đáng chú ý, 60,9% người cao tuổi mắc từ 3 bệnh trở lên, đòi hỏi áp lực lớn về y tế và chăm sóc dài hạn.

Bên cạnh những kết quả tích cực như hơn 95% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, 80% được lập hồ sơ quản lý sức khỏe, quá trình thực thi cũng bộc lộ nhiều khoảng trống chính sách.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu

Phát biểu tại Hội nghị, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, nhấn mạnh cần thay đổi cách nhìn về người cao tuổi, không chỉ coi họ là đối tượng thụ hưởng phúc lợi hay gánh nặng của xã hội. Người cao tuổi là chủ thể của quyền, những công dân tích cực và có nhiều đóng góp với vai trò người lao động, doanh nhân, người chăm sóc, cố vấn và lãnh đạo cộng đồng. Theo bà Pauline Tamesis, già hóa trong phẩm giá phải đi cùng những lựa chọn thực chất về nơi ở, người cùng sống; được tiếp cận các dịch vụ y tế, xã hội có chất lượng; tiếp tục tham gia đời sống xã hội, kinh tế và có tiếng nói trong những quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của mình.

Đại diện Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) báo cáo đề xuất

Bộ Y tế đề xuất 3 nhóm chính sách trọng tâm. Nhóm thứ nhất là bảo đảm an sinh xã hội, an ninh thu nhập và tiếp cận dịch vụ cơ bản, trong đó mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, tăng cường bảo trợ nhóm yếu thế, hướng tới 100% người cao tuổi có thẻ BHYT, nghiên cứu bảo hiểm chăm sóc dài hạn, đồng thời hỗ trợ việc làm và kỹ năng số. Nhóm thứ hai là phát triển hệ thống chăm sóc dài hạn toàn diện, ưu tiên chăm sóc tại gia đình, cộng đồng; đa dạng hóa dịch vụ, chuẩn hóa chất lượng cơ sở chăm sóc và nâng cao năng lực nhân lực.

Nhóm thứ ba là phát triển kinh tế bạc, với các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng; xây dựng tiêu chuẩn sản phẩm, dịch vụ thân thiện với người cao tuổi và thúc đẩy thị trường lao động, khởi nghiệp dành cho nhóm này.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương và đại biểu dự hội nghị chụp ảnh lưu niệm

Hội nghị là dịp để các đại biểu thảo luận, nhìn lại chặng đường 17 năm qua việc thi hành Luật Người cao tuổi, qua đó nhìn nhận những kết quả đã đạt được, những khoảng trống chính sách và những yêu cầu mới đang đặt ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số.

Từ đó, hướng tới một cách tiếp cận mới, trong đó người cao tuổi không chỉ được chăm sóc, bảo vệ mà còn được tạo điều kiện để sống khỏe, sống độc lập, phát huy kinh nghiệm, tri thức và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng và xã hội./.

Theo Bộ Y tế