Bộ Y tế họp khẩn toàn quốc ứng phó nguy cơ bại liệt xâm nhập Việt Nam

Ngày 12-12, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc khẩn cấp về công tác phòng, chống bệnh bại liệt với sự tham gia của các đơn vị chuyên môn, địa phương và đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Hội nghị diễn ra trong bối cảnh nguy cơ bại liệt xâm nhập trở lại Việt Nam đang được đánh giá ở mức cao và hiện hữu.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, nhiều năm qua Việt Nam luôn duy trì tỷ lệ tiêm chủng vắc xin bại liệt trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng đạt trên 95%. Nhờ đó, từ năm 2000, Việt Nam được WHO công nhận thanh toán bệnh bại liệt và suốt 25 năm qua không ghi nhận ca mắc trong cộng đồng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cảnh báo nguy cơ về bệnh bại liệt.

Tuy nhiên, tình hình bại liệt tại khu vực đang diễn biến phức tạp. Cụ thể, tại tỉnh Savannakhet (Lào) đã ghi nhận một trường hợp trẻ bị liệt mềm cấp vào cuối tháng 8, cùng với hai trường hợp trẻ khỏe mạnh tiếp xúc gần có kết quả dương tính với virus bại liệt týp 1 biến đổi gen có nguồn gốc từ vắc xin (VDPV1). Trước diễn biến này, ngày 17-10, Lào đã công bố dịch bại liệt trên phạm vi toàn quốc.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương, WHO đã coi ổ dịch tại Lào là ổ dịch của khu vực và khuyến cáo các quốc gia có chung đường biên giới, trong đó có Việt Nam, cần triển khai các biện pháp đáp ứng phòng, chống dịch. WHO đồng thời cảnh báo nguy cơ virus bại liệt xâm nhập vào Việt Nam là rất cao, nhất là trong bối cảnh giao lưu, di biến động dân cư qua biên giới gia tăng.

Trước nguy cơ này, Bộ Y tế yêu cầu toàn hệ thống y tế tăng cường giám sát dịch tễ, đặc biệt là giám sát hội chứng liệt mềm cấp ở trẻ em. Các địa phương cần duy trì vững chắc tỷ lệ bao phủ vắc xin bại liệt, không để hình thành “khoảng trống miễn dịch” trong cộng đồng.

Một nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là rà soát tiền sử tiêm chủng của trẻ em dưới 15 tuổi, nhất là tại các địa bàn có nguy cơ cao. Các trường hợp chưa tiêm đủ mũi hoặc tiêm chưa đúng lịch phải được tổ chức tiêm bổ sung kịp thời. Đồng thời, các địa phương cần sàng lọc trẻ em dưới 15 tuổi nhập cảnh hoặc trở về từ vùng đang có dịch bại liệt để chủ động phòng ngừa.

Bộ Y tế cũng yêu cầu nâng cao năng lực xét nghiệm, bảo đảm khả năng phát hiện sớm virus bại liệt, qua đó kịp thời khoanh vùng và xử lý nếu xuất hiện ca bệnh hoặc nghi ngờ ca bệnh.

Tại hội nghị, đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam cần triển khai khẩn cấp chiến dịch tiêm bổ sung vắc xin bại liệt tại các tỉnh có nguy cơ cao, đồng thời tiếp tục tiêm bù, tiêm vét tại các khu vực còn lại nhằm bảo đảm miễn dịch cộng đồng đồng đều trên toàn quốc. WHO cũng đề nghị Việt Nam xây dựng kế hoạch ứng phó toàn diện, từ tiêm chủng, giám sát, xét nghiệm đến phối hợp xuyên biên giới và chia sẻ thông tin kịp thời với các đối tác quốc tế.

Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, hội nghị nhấn mạnh vai trò của hành lang pháp lý trong phòng, chống dịch. Luật Phòng bệnh truyền nhiễm vừa được Quốc hội thông qua cần sớm có nghị định, thông tư hướng dẫn để tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho công tác ứng phó với bại liệt cũng như các dịch bệnh nguy hiểm khác.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương khẳng định việc bảo vệ thành quả thanh toán bại liệt là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế và sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương nhằm bảo vệ sức khỏe trẻ em và cộng đồng.