Bộ Y tế đề xuất xây dựng gói bảo hiểm y tế bổ sung tự nguyện

Bộ Y tế đang xây dựng chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) bổ sung tự nguyện như một công cụ tài chính mới nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, đồng thời giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh từ tiền túi.

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Định hướng xây dựng chính sách BHYT bổ sung” tổ chức ngày 18/12. Theo bà Vũ Nữ Anh, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), các gói BHYT bổ sung đang được thiết kế để người dân có thêm lựa chọn bên cạnh BHYT bắt buộc, nhưng không thay thế vai trò của loại hình bảo hiểm xã hội này.

4 nhóm quyền lợi dự kiến của BHYT bổ sung

Người dân đén khám bệnh tại Bệnh viện mắt TP HCM, tháng 7/2025.

Theo dự thảo ban đầu, BHYT bổ sung có thể gồm 4 nhóm quyền lợi chính:

1. Hỗ trợ phần đồng chi trả của BHYT bắt buộc.

2. Thanh toán các dịch vụ ngoài phạm vi BHYT hoặc dịch vụ theo yêu cầu.

3. Gói cho bệnh hiểm nghèo, chi phí điều trị lớn, kéo dài.

4. Gói thỏa thuận riêng giữa người tham gia và đơn vị cung cấp bảo hiểm.

Đối tượng của BHYT bổ sung là những người đã tham gia BHYT bắt buộc, qua đó bảo đảm tính nền tảng của hệ thống an sinh xã hội và tránh việc “hai tầng bảo hiểm” tách rời.

Giảm chi tiền túi, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao

Theo Bộ Y tế, tỷ lệ bao phủ BHYT tại Việt Nam hiện đã vượt 94% dân số, song gói quyền lợi cơ bản vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu ngày càng đa dạng, đặc biệt với kỹ thuật cao, chăm sóc dự phòng và quản lý bệnh mạn tính.

Trong khi đó, mức đóng BHYT hiện nay chỉ 4,5% lương cơ sở, được đánh giá là thấp nhất khu vực và khó theo kịp tốc độ gia tăng chi phí y tế. Việc phát triển BHYT bổ sung được kỳ vọng sẽ nâng tỷ lệ chi trả, giảm áp lực tài chính trực tiếp cho người bệnh.

Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho biết, hiện chi tiền túi của người dân chiếm trên 40% tổng chi phí y tế, cao hơn mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Điều này khiến nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật vẫn hiện hữu, nhất là với người thu nhập thấp và bệnh nhân điều trị dài ngày.

Học hỏi kinh nghiệm quốc tế, nhưng cần hành lang pháp lý rõ ràng

Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Khánh Phương, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), cho biết nhiều quốc gia đã triển khai thành công mô hình BHYT bổ sung như Đức, Hà Lan, Thụy Sĩ, Nhật Bản. Tại các nước này, bảo hiểm bổ sung thường do khu vực tư nhân cung cấp, chi trả cho các dịch vụ ngoài gói cơ bản như nha khoa, nhãn khoa, phòng điều trị riêng.

Một số mô hình yêu cầu người bệnh sử dụng hết quyền lợi BHYT xã hội trước khi được thanh toán từ BHYT bổ sung, như tại Philippines. Ở Pháp, BHYT bổ sung bao phủ tới 96% dân số, trong đó Nhà nước hỗ trợ phí cho người thu nhập thấp, giúp giảm mạnh gánh nặng chi phí y tế.

Từ kinh nghiệm quốc tế, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, xác định đúng vai trò “bổ sung” của loại hình bảo hiểm này, tránh trùng lặp quyền lợi, đồng thời không tạo ra bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Kỳ vọng tăng tính bền vững cho hệ thống y tế

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, quyền lợi BHYT hiện nay tương đối toàn diện so với mức đóng, song chưa đáp ứng kỳ vọng của nhóm người có thu nhập trung bình khá và cao. BHYT bổ sung được kỳ vọng trở thành công cụ tài chính linh hoạt, vừa đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân, vừa góp phần tăng tính bền vững và công bằng cho hệ thống an sinh y tế trong dài hạn.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành, chuyên gia và doanh nghiệp bảo hiểm để hoàn thiện đề xuất chính sách trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

TH