Tiêu chuẩn bác sĩ tuyến cuối từ thực tế tuyển dụng chuyên ngành đặc thù

Thực tế từ yêu cầu tuyển dụng chất lượng cao tại cơ sở

Mới đây, Bệnh viện (BV) Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đã ban hành Thông báo số 656/TB-BVBNĐ ngày 11/3 về kết quả tuyển dụng viên chức. Đáng chú ý, văn bản chính thức xác nhận không có ứng viên đạt kết quả phỏng vấn cho vị trí bác sĩ hạng III, dù trước đó đơn vị đã thực hiện đầy đủ các quy trình xét duyệt và tổ chức phỏng vấn vào ngày 5/3.

Căn cứ theo Thông báo tuyển dụng số 236/TB-BVBNĐ, để đáp ứng nhu cầu thực tế và đề án vị trí việc làm, bệnh viện đưa ra hệ thống tiêu chuẩn khắt khe nhằm tuyển chọn nhân sự cho đơn vị chuyên khoa đầu ngành.

Theo đó, bên cạnh các tiêu chuẩn chung về đạo đức và định hướng gắn bó lâu dài, ứng viên phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn cụ thể về chuyên môn: Tốt nghiệp bác sĩ đa khoa trở lên, có giấy phép hành nghề, sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh bậc 4 (VSTEP B2), chứng chỉ ứng dụng CNTT cơ bản, nghiệp vụ sư phạm và an toàn tiêm chủng.

Đặc biệt, bệnh viện ưu tiên những bác sĩ dưới 35 tuổi, tốt nghiệp các cơ sở đào tạo y khoa danh tiếng và có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học với ít nhất 2 bài báo chuyên ngành.

Sự vất vả và rủi ro lây nhiễm luôn thường trực đối với đội ngũ bác sĩ chuyên ngành truyền nhiễm. Ảnh tư liệu.

Đi cùng với yêu cầu đầu vào khắt khe là một bản mô tả công việc đòi hỏi năng lực đa nhiệm rất cao. Một bác sĩ hạng III tại đây không chỉ đảm đương công tác lâm sàng, trực chiến chuyên môn và cấp cứu mà còn phải gánh vác trách nhiệm trong 12 nhóm nhiệm vụ phức tạp từ thống kê, phân tích dịch tễ, xây dựng kế hoạch hoạt động đến nghiên cứu khoa học và đào tạo chỉ đạo tuyến.

Đáng chú ý, đội ngũ y bác sĩ còn trực tiếp tham gia các mảng việc hành chính, dịch vụ công, tiếp đoàn kiểm tra và đặc biệt là công tác giải trình xuất toán bảo hiểm y tế - những phần việc vốn đòi hỏi sự tỉ mỉ và áp lực tâm lý không nhỏ.

Kết quả tuyển dụng vừa qua đã tạo ra nhiều luồng tranh luận. Một số ý kiến cho rằng tiêu chuẩn tuyển dụng đang dần vượt quá khả năng tiếp cận của các bác sĩ trẻ trong bối cảnh thực tế.

Bên cạnh đó, việc áp dụng bảng lương A1 theo quy định hiện hành, dù có thêm phụ cấp theo quy chế nội bộ vẫn được nhìn nhận là chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc đa nhiệm và đặc thù rủi ro của khối điều trị truyền nhiễm. Đây chính là "nút thắt" khiến các đơn vị tuyến cuối gặp khó trong việc thu hút nhân tài y tế.

Nhận diện áp lực đa nhiệm và rào cản thu hút nhân lực

Nhìn nhận dưới góc độ đào tạo và phân tích chuyên môn, PGS.TS Vũ Quốc Đạt, giảng viên Bộ môn Truyền nhiễm, Trường Đại học Y Hà Nội cho rằng dư luận cần có cái nhìn thấu đáo và khách quan hơn.

Theo PGS.TS Vũ Quốc Đạt, những yêu cầu mà BV Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đưa ra không đơn thuần là tiêu chuẩn tuyển dụng mà chính là bản mô tả công việc sát thực tế giúp ứng viên hiểu rõ ràng về công việc mà họ ứng tuyển. Với một vị trí bác sĩ làm việc trong chuyên ngành truyền nhiễm tại tuyến cuối, các nhiệm vụ này hoàn toàn phù hợp với tính chất vất vả mà các bác sĩ phải thường xuyên đối mặt.

PGS.TS Vũ Quốc Đạt, giảng viên Bộ môn Truyền nhiễm, Trường Đại học Y Hà Nội.

PGS.TS Vũ Quốc Đạt lý giải thêm rằng thực tế nghề y không chỉ dừng lại ở chẩn đoán và điều trị mà còn bao hàm cả công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản lý hành chính y tế.

Tiếp tục phân tích về định hướng của đơn vị tuyển dụng, giảng viên Bộ môn Truyền nhiễm, Trường Đại học Y Hà Nội nhấn mạnh việc xác định ưu tiên cho những người tốt nghiệp, có năng lực cao từ các trường đại học lớn và có năng lực nghiên cứu là bước đi đúng đắn nhằm đảm bảo chất lượng chuyên môn cao nhất cho hệ thống y tế dự phòng và điều trị. Những yêu cầu này cũng hoàn toàn tương thích với các quy định tại Thông tư 41/2025/TT-BYT về mã số và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bác sĩ.

Tuy nhiên, PGS.TS Vũ Quốc Đạt cũng thẳng thắn chỉ ra rằng nhân viên y tế từ lâu đã có nhiều kiến nghị liên quan đến lương, phụ cấp do mức thu nhập hiện tại có phần chưa tương xứng với tính chất công việc của họ, nhưng xã hội đôi khi chưa hiểu hết được những đặc thù lao động này vì không phải lúc nào mọi người đều biết đến các công việc đằng sau việc khám chữa bệnh.

Đề cập đến những bất cập trong cơ chế hiện nay, PGS.TS Vũ Quốc Đạt cho biết mặc dù Luật Khám bệnh, chữa bệnh đã xác định sự ưu tiên phát triển nhân lực, có chính sách về cấp học bổng khuyến khích học tập cho người học chuyên ngành tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, truyền nhiễm và hồi sức cấp cứu nhưng thực tiễn triển khai chính sách vẫn còn khoảng cách.

Ông dẫn chứng Nghị quyết 261/2025/QH15 về chế độ tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế vẫn chưa xếp mức phụ cấp của chuyên ngành truyền nhiễm tương đương với các khối đặc thù như tâm thần, pháp y hay hồi sức cấp cứu.

Theo PGS.TS Vũ Quốc Đạt, khi mức lương vốn đã thấp, chế độ phụ cấp thiếu hấp dẫn, trong khi nghề nghiệp lại có nguy cơ cao và vất vả, việc không tuyển dụng được người làm việc là điều có thể hiểu được.

Cảnh báo về những hệ lụy dài hạn, giảng viên Trường Đại học Y Hà Nội nhận định sự thiếu hụt nhân lực dẫn tới những kịch bản tiêu cực cho cả hệ thống. Ông cho rằng thay vì tuyển một người có năng lực thực sự và đa nhiệm, bệnh viện buộc phải tăng số lượng vị trí việc làm để san sẻ công việc, làm tăng quỹ lương và giảm cơ hội tăng thu nhập cho đội ngũ hiện tại. Đáng lo ngại hơn, áp lực gia tăng sẽ thúc đẩy nguy cơ nhân viên y tế rời bỏ môi trường nhà nước.

PGS.TS Vũ Quốc Đạt khẳng định việc hạ thấp tiêu chuẩn tuyển dụng để lấp chỗ trống là tình huống xấu nhất vì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chuyên môn và an toàn người bệnh. "Chính vì vậy, vai trò điều tiết của Nhà nước rất quan trọng, thể hiện qua cơ chế đãi ngộ và thu hút đảm bảo cho các bác sĩ chuyên ngành có thu nhập tốt mới giữ chân được họ cho lĩnh vực khó khăn này", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Theo Sức khoẻ & Đời sống