Thời điểm vàng để tầm soát can thiệp khi trẻ nhỏ thấp còi

Theo bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, nhiều phụ huynh vẫn cho rằng việc con thấp bé đơn thuần là do di truyền, nên chủ quan chờ trẻ “tự lớn”. Tuy nhiên, thấp còi ở trẻ nhỏ không chỉ là vấn đề dinh dưỡng hay gen, mà có thể là biểu hiện của những rối loạn nội tiết và bệnh lý cần được phát hiện sớm.

Việc bỏ lỡ “giai đoạn vàng” để can thiệp có thể khiến trẻ mất đi cơ hội cải thiện chiều cao và phát triển thể chất bình thường.

Bên cạnh ảnh hưởng về thể chất, trẻ thấp lùn còn dễ gặp phải những vấn đề tâm lý. Ảnh minh họa

Điển hình, Bệnh viện vừa tiếp nhận một bệnh nhi nữ 14 tuổi chỉ cao 1m34 và chưa có bất kỳ dấu hiệu dậy thì. Trong khi chiều cao trung bình của trẻ cùng lứa tuổi thường đạt từ 1m50 đến 1m60, trẻ thấp hơn gần 30cm so với bạn bè.

Qua thăm khám và làm các xét nghiệm di truyền, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc hội chứng Turner thể khảm – một rối loạn nhiễm sắc thể X khiến trẻ không thể dậy thì bình thường và có nguy cơ thấp lùn kéo dài.

Đáng lưu ý, gia đình đã nhận thấy con thấp hơn so với bạn bè từ nhỏ, nhưng do bố mẹ và ông bà đều có vóc dáng khiêm tốn nên cho rằng đó là yếu tố di truyền, không đưa trẻ đi thăm khám sớm. Hệ quả là “giai đoạn vàng” can thiệp đã bị bỏ lỡ.

Bác sĩ thăm khám và điều trị cho bệnh nhi. Ảnh: BVCC

TS. BS Ngô Thị Thu Hương, Phó Trưởng Khoa Nhi Tiêu hóa - Dinh dưỡng – Lây, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết, việc phát hiện bất thường về chiều cao và nội tiết cần được phát hiện sớm, lý tưởng nhất là trước tuổi dậy thì. Bởi việc can thiệp hormone tăng trưởng mang lại kết quả tối ưu cho trẻ.

Khi trẻ đã qua tuổi dậy thì, việc điều trị vẫn có thể thực hiện nhưng hiệu quả đạt được chậm và chi phí cao. Bên cạnh ảnh hưởng về thể chất, trẻ thấp lùn còn dễ gặp phải những vấn đề tâm lý như tự ti, nhút nhát, hạn chế giao tiếp, từ đó tác động đến kết quả học tập và hòa nhập xã hội.

Do đó, tầm soát chiều cao không chỉ nhằm mục tiêu “cao hơn”, mà còn giúp phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa, nội tiết, đồng thời được tư vấn dinh dưỡng và hỗ trợ tâm lý phù hợp.

Tại phòng khám chuyên khoa, trẻ sẽ được đánh giá toàn diện về sức khỏe, tâm lý, chế độ ăn uống và các yếu tố nguy cơ. Việc can thiệp sớm không chỉ giúp cải thiện chiều cao mà còn góp phần giảm gánh nặng kinh tế lâu dài cho gia đình.

Ngoài ra, phụ huynh nên đưa trẻ đi tầm soát sớm nếu thấy con có một trong các dấu hiệu như: Thấp hơn rõ rệt so với bạn bè cùng lớp; tốc độ tăng chiều cao chậm qua các năm; có biểu hiện chậm dậy thì, học tập kém, dễ mệt mỏi, thiếu tự tin.

Bác sĩ khuyến cáo, thấp còi có thể là một bệnh lý mạn tính cần được theo dõi và điều trị lâu dài, không đơn thuần là vấn đề dinh dưỡng hay di truyền. Việc tầm soát sớm không chỉ giúp trẻ cải thiện chiều cao mà còn hỗ trợ điều chỉnh hormone thay thế, giúp trẻ có hình thể và sự phát triển tâm sinh lý bình thường như bạn bè cùng trang lứa.

Chính vì vậy, thay vì chờ đợi con “tự lớn”, phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi tầm soát chiều cao định kỳ, đặc biệt trong giai đoạn 5-10 tuổi. Đây là thời điểm vàng để bảo vệ tương lai và chất lượng cuộc sống của trẻ.

Nguồn: Báo Đại biểu Nhân dân