Cận Tết, nhiều thực phẩm được làm đẹp quá mức để hút khách, nhưng vẻ ngoài bắt mắt không phản ánh độ an toàn. Chỉ một phút chủ quan, người tiêu dùng có thể mang rủi ro về sức khỏe cho cả gia đình.
Trong những tháng gần đây, cơ quan chức năng đã liên tục phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm an toàn thực phẩm, tạo cơ sở để người tiêu dùng cảnh giác hơn khi lựa chọn thực phẩm cuối năm.
Mới đây nhất, lợi dụng nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các chủ kho lạnh đã thu gom thực phẩm không rõ nguồn gốc từ mạng xã hội, vận chuyển về tiêu thụ cho quán ăn. Hơn 1,1 tấn hàng “bẩn” vừa bị Công an phường Hạc Thành (Thanh Hóa) phát hiện, xử lý.
Không chỉ doanh nghiệp nhỏ gặp vấn đề, ngay cả các hệ thống đồ ăn nhanh nổi tiếng cũng từng bị xử phạt 146 triệu đồng do vi phạm nghiêm trọng các quy định về xử lý thực phẩm, dẫn đến nguy cơ ngộ độc cho khách hàng.
Các nghiên cứu và thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy trong năm 2025, hơn 22.000 cơ sở bị phát hiện vi phạm an toàn thực phẩm, với hàng nghìn xử phạt và hàng chục vụ khởi tố hình sự. Điều này khẳng định mức độ nghiêm trọng và sự quyết liệt trong xử lý các hành vi gây nguy hại cho sức khỏe cộng đồng.
Tâm lý chuẩn bị Tết luôn gắn liền với sự đủ đầy, chỉn chu và đẹp mắt. Người mua có xu hướng chọn thực phẩm có màu tươi, hình dạng đẹp, phom dáng đồng đều vì nghĩ rằng như vậy mới đáng tin. Tuy nhiên, chính tâm lý này lại trở thành điểm yếu mà không ít gian thương lợi dụng. Những món mứt có màu rực rỡ bất thường, những miếng thịt bóng mỡ, hay các loại hạt được đánh bóng bằng hóa chất đều được tạo ra nhằm đánh lừa thị giác và cảm xúc người mua.
Trong những ngày cận Tết, nhiều người quá bận rộn nên chỉ mua theo cảm tính, ít khi kiểm tra nguồn gốc hay tìm hiểu kỹ càng. Sự vội vàng ấy khiến không ít gia đình mang về những thực phẩm chứa phẩm màu công nghiệp, chất bảo quản quá liều hoặc nguyên liệu đã qua xử lý không an toàn.
Thực phẩm càng đẹp mắt, càng rực rỡ thì nguy cơ bị can thiệp càng lớn. Điều đáng lo hơn là nhiều chất tạo màu, tạo mùi hoặc giữ độ bóng bề mặt không thể nhận biết bằng mắt thường. Nhiều gia đình chỉ phát hiện ra sự bất thường khi đã sử dụng và gặp các triệu chứng ngộ độc, dị ứng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Một trong những sai lầm lớn nhất là đặt niềm tin quá nhiều vào vẻ ngoài sản phẩm. Thịt đỏ tươi bất thường, hải sản bóng loáng, mứt và bánh kẹo có màu sặc sỡ thường đánh lừa người mua ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Thực tế, màu đẹp không nói lên độ tươi; thậm chí nhiều loại thịt được ngâm hóa chất giúp giữ màu mà không còn giá trị dinh dưỡng ban đầu. Người tiêu dùng chỉ nhìn thấy lớp “mỹ phẩm” bên ngoài chứ không thể thấy những tồn dư hóa chất bên trong.
Sai lầm tiếp theo là ham rẻ và mua số lượng lớn để tích trữ. Cuối năm, nhiều cửa hàng tung ra các combo giá hời, xả hàng tồn hoặc thực phẩm cận date. Dù giá thấp hơn nhiều so với thị trường, nhưng các sản phẩm này có thể tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng, bị biến đổi mùi vị hoặc dễ nhiễm khuẩn. Thậm chí, một số cơ sở còn thay đổi bao bì, dán lại hạn sử dụng để qua mặt khách hàng.
Nhiều người cũng tin rằng thực phẩm được bày bán trong siêu thị là hoàn toàn an toàn. Mặc dù siêu thị có quy trình kiểm soát nghiêm ngặt hơn, nhưng cũng đã có không ít trường hợp thực phẩm không đạt chuẩn bị phát hiện ngay trên quầy kệ. Thái độ chủ quan khiến người tiêu dùng không kiểm tra kỹ ngày sản xuất, cách bảo quản hay nguồn gốc nhà cung cấp.
Không ít gia đình còn mắc sai lầm khi mua thực phẩm trôi nổi trên mạng. Chỉ cần một hình ảnh được chụp đẹp mắt và một vài lời quảng cáo “nhà làm”, “đặc sản quê”, người mua lập tức tin tưởng dù hoàn toàn không có bằng chứng về an toàn thực phẩm. Việc giao dịch online càng khó kiểm chứng chất lượng, và khi có vấn đề xảy ra, người mua rất khó khiếu nại hoặc truy vết.
Hậu quả rõ ràng nhất của việc chọn mua thực phẩm không an toàn là các vấn đề về đường tiêu hóa. Ngộ độc thực phẩm xảy ra nhiều nhất vào dịp cuối năm khi các bữa tiệc liên miên và thực phẩm thường được chuẩn bị số lượng lớn. Các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy có thể khiến cả gia đình kiệt quệ trong những ngày đáng ra phải vui vẻ nhất.
Đáng lo hơn, nhiều chất hóa học sử dụng trong việc bảo quản hoặc nhuộm màu thực phẩm không chỉ gây ngộ độc cấp tính mà còn tích tụ lâu dài trong cơ thể. Một số loại phẩm màu công nghiệp, chất tẩy rửa hoặc phụ gia không nằm trong danh mục cho phép có nguy cơ gây tổn thương gan, thận và thậm chí liên quan đến các bệnh mãn tính.
Với trẻ em, người cao tuổi hay phụ nữ mang thai, rủi ro càng lớn hơn. Hệ miễn dịch yếu khiến họ dễ bị ảnh hưởng bởi thực phẩm kém an toàn, dẫn đến tình trạng suy nhược, mất nước hoặc các biến chứng nguy hiểm khác. Một sai lầm trong mua sắm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cả gia đình trong nhiều ngày.
Khi chọn các loại thực phẩm tươi sống như thịt, cá, hải sản, yếu tố quan trọng nhất là độ đàn hồi, mùi tự nhiên và màu sắc trung tính, không quá rực rỡ. Với thực phẩm khô như mứt, hạt, bánh kẹo, cần ưu tiên những sản phẩm có bao bì rõ ràng, nhãn mác minh bạch và không có màu quá chói.
Một yếu tố quan trọng khác là mua hàng từ các cơ sở uy tín. Các cửa hàng chuyên doanh thực phẩm sạch, chuỗi siêu thị lớn hoặc địa điểm có chứng nhận an toàn luôn là lựa chọn tốt hơn so với những điểm bán nhỏ lẻ không rõ nguồn gốc. Với các sản phẩm online, người mua nên yêu cầu hình ảnh thật, đánh giá từ người mua trước và tránh những quảng cáo có giá quá rẻ so với mặt bằng chung.
Ngoài ra, việc bảo quản thực phẩm cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Dù mua sản phẩm chất lượng đến đâu, nếu không bảo quản đúng cách trong những ngày cuối năm với tần suất nấu nướng cao, thực phẩm vẫn có thể hỏng nhanh và gây hại cho sức khỏe.
Một cái Tết trọn vẹn không nằm ở mâm cỗ nhiều màu sắc hay bàn ăn lung linh, mà nằm ở sự an toàn và bình an cho cả gia đình. Đẹp mắt chỉ là bề ngoài, và nếu quá chú trọng vào nó, người tiêu dùng rất dễ mắc sai lầm. Sự tỉnh táo trong lựa chọn thực phẩm chính là cách để gìn giữ sức khỏe, niềm vui và ý nghĩa sum vầy của những ngày cuối năm.
Khi thị trường ngày càng phức tạp, mỗi người tiêu dùng càng cần trang bị kiến thức, sự cảnh giác và kỹ năng phân biệt thực phẩm an toàn. Bởi chỉ một phút lơ là, một món ăn tưởng chừng vô hại lại có thể gây ra hậu quả khó lường.
Nguồn: Báo Tiêu Dùng
https://tapchidieuduong.vn/thi-truong-thuc-pham-cuoi-nam-dep-mat-chua-chac-an-toan-7778.html
Link bài gốc Lấy link
