Tập thể dục nhiều hơn có giúp giảm nguy cơ ung thư? Nghiên cứu mới hé lộ cơ chế bất ngờ

Ngày càng nhiều bằng chứng khoa học chỉ ra rằng tập thể dục không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và kiểm soát cân nặng mà còn có thể làm giảm nguy cơ mắc ung thư. Tuy nhiên, vì sao vận động lại ảnh hưởng đến sự phát triển của khối u vẫn là câu hỏi được nhiều chuyên gia đặt ra. Một nghiên cứu mới của Đại học Yale (Mỹ), đăng tải trên Science Alert, đã hé lộ những cơ chế tiềm năng giải thích mối liên hệ này.

Trong thí nghiệm, nhóm nghiên cứu phân tích phản ứng chuyển hóa ở chuột mang khối u ung thư vú hoặc u hắc tố. Chuột được chia thành các nhóm dựa trên chế độ ăn và mức độ vận động. Kết quả cho thấy sau bốn tuần, những con chuột ăn nhiều chất béo nhưng được tập luyện thường xuyên lại có khối u nhỏ hơn đáng kể so với nhóm có chế độ ăn tương tự nhưng ít vận động.

Theo bác sĩ – nhà khoa học Brooks Leitner, những con chuột béo phì chạy tự nguyện trên bánh xe trong bốn tuần sau khi được tiêm tế bào ung thư có kích thước khối u giảm gần 60% so với nhóm không tập thể dục. Điều này gợi ý rằng hoạt động thể chất có thể kích hoạt các thay đổi chuyển hóa ngăn cản sự phát triển của khối u trong cơ thể.

Hoạt động thể chất có thể là một yếu tố quan trọng giúp tối ưu hóa cơ hội ngăn ngừa bệnh ung thư xuất hiện.

Trong số các phát hiện đáng chú ý, nhóm nghiên cứu xác định 417 gene liên quan đến chuyển hóa có sự biểu hiện khác biệt rõ rệt ở những con chuột năng vận động. Những thay đổi gene này được cho là tác động lên môi trường nội bào và hệ miễn dịch, từ đó khiến khối u phát triển chậm hơn. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng hiệu quả này có thể phụ thuộc vào thời lượng và cường độ vận động.

Ung thư là bệnh lý phức tạp với nhiều cơ chế sinh học liên quan đến sự hình thành và phát triển của khối u. Vì vậy, không thể kết luận rằng chỉ cần tập thể dục là đủ để tránh ung thư. Tuy nhiên, vận động thể chất có thể đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phòng bệnh tổng thể, đặc biệt khi kết hợp với dinh dưỡng hợp lý, kiểm soát cân nặng và tầm soát định kỳ.

Một điểm thú vị khác từ nghiên cứu là chuột béo phì được tập luyện trong hai tuần trước khi cấy khối u cũng phát triển khối u nhỏ hơn so với nhóm ít vận động. Điều này cho thấy lợi ích của việc tập luyện có thể bắt đầu trước cả khi ung thư hình thành, giúp cơ thể tăng khả năng đề kháng với sự phát triển bất thường của tế bào.

Dù kết quả trên chuột rất đáng khích lệ, các nhà nghiên cứu thừa nhận rằng vẫn cần thêm thời gian để xác định liệu cơ chế tương tự có xảy ra ở người hay không. Ung thư ở người phức tạp hơn nhiều, phụ thuộc vào yếu tố di truyền, môi trường, lối sống và tình trạng sức khỏe tổng thể. Do đó, việc xác định loại hình vận động, thời lượng và cường độ phù hợp để đạt hiệu quả phòng ngừa ung thư là bước tiếp theo mà giới khoa học đang theo đuổi.

Nhóm nghiên cứu cho biết họ sẽ mở rộng khảo sát trên mô ung thư người, đồng thời nghiên cứu chi tiết hơn tác động của vận động lên hệ miễn dịch và hệ chuyển hóa. Nếu các kết quả ban đầu được xác nhận ở người, điều này có thể mở đường cho các khuyến nghị y tế mới nhằm tối ưu hóa hoạt động thể chất như một phần trong chiến lược phòng ngừa ung thư toàn diện.

Dù còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, nghiên cứu này thêm một lần nữa nhấn mạnh vai trò thiết yếu của vận động đối với sức khỏe. Không chỉ giúp kiểm soát cân nặng, giảm stress và tăng cường chức năng tim phổi, tập thể dục đều đặn có thể mang lại những lợi ích sâu xa hơn ở mức tế bào. Với những phát hiện mới, các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên duy trì hoạt động thể chất đều đặn như một thói quen sống để bảo vệ sức khỏe lâu dài.