Quốc hội thông qua đầu tư trọng tâm cho y tế cơ sở và hệ thống phòng bệnh giai đoạn 2026–2035

Sáng 11/12, Quốc hội đã biểu quyết thông qua chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2035. Đây là chương trình có quy mô lớn, định hướng xây dựng nền y tế dự phòng hiện đại, chú trọng chăm sóc sức khỏe ban đầu và nâng cao chất lượng dân số. Kết quả biểu quyết cho thấy 420/423 đại biểu có mặt tán thành, chiếm 88,79% tổng số đại biểu.

Trước phiên biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý nội dung chương trình sau khi nghe các ý kiến từ đại biểu Quốc hội. Nhiều đại biểu thống nhất cao với định hướng của chương trình nhưng đề nghị xác định rõ trọng tâm để tránh dàn trải nguồn lực. Các ý kiến cũng yêu cầu tăng hiệu quả đầu tư, đẩy mạnh xã hội hóa và giám sát chặt chẽ phòng chống tham nhũng.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết

Theo Chính phủ, chương trình đã xác định rõ các nội dung ưu tiên: nâng cao năng lực y tế cơ sở, tăng cường hệ thống y tế dự phòng, thúc đẩy công tác dân số và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Đây là những lĩnh vực nền tảng, có tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và đang cần nguồn lực để tháo gỡ “nút thắt” lâu nay. Các mục tiêu này cũng phù hợp với định hướng của nhiều nghị quyết Trung ương, trong đó có Nghị quyết 20, 21 và 72 về chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Quốc hội đánh giá cao việc chương trình tập trung vào đúng các vấn đề cốt lõi thay vì đầu tư phân tán. Nhiều đại biểu đề nghị ưu tiên phòng bệnh, tiêm chủng, y tế trường học, dinh dưỡng và nước sạch, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh mới nổi, già hóa dân số và gia tăng bệnh không lây nhiễm. Theo Chính phủ, toàn bộ những nội dung này đã được tích hợp vào hai dự án chính của chương trình.

Dự án 1 – Nâng cao năng lực y tế cơ sở – tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nhân lực cho trạm y tế xã, đảm bảo khả năng cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đồng thời, dự án cũng tăng cường y tế học đường và quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời. Đây được xem là nền tảng để xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe liên tục và bền vững.

Dự án 2 – Nâng cao hiệu quả hệ thống phòng bệnh – ưu tiên các hoạt động tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh, dinh dưỡng học đường và nước sạch, vệ sinh môi trường. Dự án cũng chú trọng kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh trong cộng đồng, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và cải thiện sức khỏe toàn dân. Cách thiết kế theo dự án giúp tập trung nguồn lực vào các mục tiêu then chốt và tạo hiệu quả lan tỏa rộng.

Trong quá trình thẩm tra, một số ý kiến đề nghị làm rõ tính khả thi của mục tiêu chương trình trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Chính phủ cho biết hệ thống mục tiêu và chỉ tiêu đã được xây dựng dựa trên đánh giá đầy đủ về thực trạng sức khỏe người dân, năng lực hệ thống y tế và khả năng cân đối ngân sách của trung ương và địa phương. Chương trình được chia thành hai giai đoạn 2026–2030 và 2031–2035 để đảm bảo triển khai theo lộ trình, giảm áp lực nguồn lực.

Một trong những trọng tâm quan trọng của chương trình là chú trọng chuyển đổi số y tế cơ sở. Chính phủ nhấn mạnh rằng việc triển khai chương trình không bắt đầu lại từ đầu mà kế thừa toàn bộ nền tảng đã hình thành từ các chương trình mục tiêu trước đây. Định hướng là chuẩn hóa, nâng cấp và hiện đại hóa hạng mục còn thiếu, tích hợp các nền tảng số và kết nối dữ liệu giữa y tế cơ sở và tuyến trên. Điều này giúp quản lý sức khỏe người dân toàn diện, liên tục và hiệu quả hơn.

Chính phủ cũng cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách để hỗ trợ việc triển khai, đồng thời huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa. Kiểm toán Nhà nước trong báo cáo thẩm định đã đánh giá chương trình phù hợp với nguyên tắc đầu tư công, có tính khả thi và bảo đảm cân đối nguồn vốn. Các mục tiêu và chỉ tiêu của chương trình đã được rà soát nhiều vòng cùng các địa phương, bộ ngành liên quan để đảm bảo khả năng thực thi trong thực tế.

Với sự đồng thuận cao từ Quốc hội, CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2035 được kỳ vọng sẽ tạo đột phá mạnh mẽ trong củng cố y tế cơ sở, nâng cao năng lực phòng bệnh và cải thiện chất lượng dân số. Chương trình sẽ góp phần xây dựng hệ thống y tế bền vững hơn, đáp ứng tốt các thách thức y tế trong giai đoạn mới.