Phú Thọ: Chủ động kiểm soát, ngăn chặn nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Siết chặt từng mắt xích trong chuỗi thực phẩm

Một bữa ăn an toàn không bắt đầu từ căn bếp mà bắt đầu từ nguồn nguyên liệu. Bởi vậy, thay vì chỉ tập trung xử lý khi xảy ra sự cố, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang được triển khai theo hướng kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở, từng bước bịt kín những “kẽ hở” có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm.

Trong những tháng đầu năm 2026, Sở Y tế chỉ đạo Chi cục An toàn thực phẩm tập trung nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra, hậu kiểm và giám sát nguy cơ. Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các sự kiện chính trị, văn hóa - xã hội, lễ hội cũng được chú trọng, cùng với việc chủ động xây dựng các phương án phòng, chống ngộ độc thực phẩm.

Đoàn kiểm tra liên ngành về ATTP do Sở Y tế Phú Thọ chủ trì kiểm tra cơ sở kinh doanh thực phẩm tại xã Cẩm Khê.

Đáng chú ý, toàn ngành đã thành lập 177 đoàn kiểm tra, hậu kiểm, tiến hành kiểm tra 2.278 cơ sở thuộc lĩnh vực quản lý. Kết quả, 2.096 cơ sở đạt yêu cầu, chiếm 92%; 182 cơ sở vi phạm, chiếm 7,9%.

Các vi phạm chủ yếu liên quan đến điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ, điều kiện đối với người trực tiếp sản xuất, kinh doanh và chất lượng sản phẩm.

Đằng sau tỷ lệ 7,9% cơ sở vi phạm không chỉ là những con số xử lý hành chính. Quan trọng hơn, mỗi cuộc kiểm tra là một lần nhận diện nguy cơ, nhắc nhở và chấn chỉnh để cơ sở khắc phục thiếu sót trước khi những nguy cơ ấy trở thành sự cố ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Đây cũng là lý do công tác hậu kiểm ngày càng được coi trọng. Nếu kiểm tra giúp phát hiện những điểm chưa đạt thì hậu kiểm giúp theo dõi việc khắc phục, tạo chuyển biến thực chất trong ý thức tuân thủ quy định của các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Cùng với ngành Y tế, ngành Nông nghiệp và Môi trường triển khai kiểm soát từ “gốc”, gắn bảo đảm an toàn thực phẩm với quản lý vật tư nông nghiệp, sản xuất, chăn nuôi, giết mổ và lưu thông nông sản.

Trong những tháng đầu năm, ngành đã triển khai 3 cuộc kiểm tra, gồm 1 cuộc kiểm tra chuyên ngành và 2 cuộc kiểm tra liên ngành; kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại 12 Ban Chỉ đạo liên ngành cấp xã và 39 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Tạo “lá chắn” từ trang trại đến bàn ăn

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm, kiểm dịch và kiểm soát giết mổ là một trong những khâu quan trọng nhằm ngăn thực phẩm không bảo đảm an toàn lọt vào thị trường.

Toàn tỉnh đã cấp 12.984 giấy chứng nhận kiểm dịch, gồm 10.823 giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và 2.161 giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm động vật. Tại 7 cơ sở giết mổ đã được cấp chứng nhận an toàn thực phẩm, lực lượng chức năng kiểm soát 696.684 con gia súc, gia cầm.

Việc kiểm soát được thực hiện trước khi động vật, sản phẩm động vật lưu thông, qua đó góp phần hạn chế nguy cơ đưa mầm bệnh, sản phẩm không bảo đảm vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm đến người tiêu dùng.

Không chỉ kiểm soát bằng hồ sơ và quy trình, ngành chức năng còn tăng cường lấy mẫu để “đo” mức độ an toàn của thực phẩm trên thị trường.

Trong những tháng đầu năm, 435 mẫu nông sản được lấy để phân tích các chỉ tiêu an toàn thực phẩm. Kết quả, 100% mẫu bảo đảm an toàn đối với các chỉ tiêu được phân tích. Đặc biệt, trong 300 mẫu được test nhanh để phát hiện tồn dư các chất cấm Salbutamol, Clenbuterol và Ractopamine, không phát hiện tồn dư chất cấm.

Kết quả này là tín hiệu tích cực, song cũng cho thấy yêu cầu giám sát phải được duy trì thường xuyên. Bởi nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể xuất hiện ở bất cứ mắt xích nào, từ sản xuất, chăn nuôi, giết mổ đến chế biến, vận chuyển, kinh doanh và tiêu dùng.

Thực tế kiểm tra cũng cho thấy vẫn còn những trường hợp cố tình hoặc thiếu trách nhiệm trong việc tuân thủ quy định. Các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 7 trường hợp giết mổ, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật không bảo đảm yêu cầu vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm để kinh doanh; đồng thời buộc tiêu hủy 5.117kg động vật, sản phẩm động vật không bảo đảm quy định.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bùi Duy Linh, đây là những biện pháp mang tính phòng ngừa từ sớm, từ xa. Kiểm soát an toàn thực phẩm phải được thực hiện xuyên suốt từ sản xuất, chăn nuôi, giết mổ, chế biến đến lưu thông và tiêu dùng.

Các xã, phường cũng đang từng bước thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo phân cấp, tập trung vào những nhóm có nguy cơ cao như cơ sở nhỏ lẻ, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Điều đáng ghi nhận là sự chuyển dịch từ tư duy “có sự cố mới xử lý” sang “nhận diện nguy cơ để phòng ngừa” đang được thể hiện rõ qua cách thức tổ chức kiểm tra, giám sát trên địa bàn tỉnh.

Nhân viên nhà bếp Trường Tiểu học Bồ Lý, xã Đại Đình (Phú Thọ) thực hiện lưu mẫu thức ăn theo quy định

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các ngành, địa phương và cơ sở sản xuất, kinh doanh, trong những tháng đầu năm 2026, Phú Thọ không xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm lớn; các sự kiện chính trị, văn hóa - xã hội, lễ hội được kiểm soát an toàn.

Để giữ vững kết quả này, cùng với sự quyết liệt của cơ quan quản lý, ý thức của từng cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng vẫn là yếu tố then chốt. Khi mỗi mắt xích đều được kiểm soát, từ nguồn nguyên liệu đến bàn ăn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ được nhận diện và ngăn chặn ngay từ trước khi xảy ra.

Đó cũng chính là cách Phú Thọ từng bước dựng một “lá chắn” an toàn thực phẩm bền vững - chủ động hơn, sát cơ sở hơn và phòng ngừa từ sớm, từ xa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.