Nhận diện dấu hiệu để cấp cứu đột quỵ kịp thời

Tuy nhiên, điều khiến các bác sĩ trăn trở không chỉ là số ca bệnh tăng, mà là số ca đến viện quá muộn.

Những tín hiệu dễ bị đánh lừa

Quy tắc F.A.S.T từ lâu đã được sử dụng để nhận diện đột quỵ, với các dấu hiệu điển hình như méo miệng, yếu tay, nói khó và cần gọi cấp cứu ngay. Tuy nhiên, theo TS.BS Đào Việt Phương, không phải mọi trường hợp đột quỵ đều biểu hiện rõ ràng theo cách này.

Trên thực tế, có những trường hợp “FAST âm tính”, tức là không có biểu hiện điển hình nhưng não bộ vẫn đang bị tổn thương nghiêm trọng. Đây chính là nhóm bệnh nhân dễ bị bỏ sót nhất.

Một trong những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý là mất thị lực đột ngột. Người bệnh có thể nhìn mờ hoặc mất thị lực ở một bên mắt trong thời gian ngắn. Nhiều người nhầm lẫn đây là vấn đề về mắt, trì hoãn việc thăm khám, đến khi phát hiện thì đã quá muộn.

Chóng mặt dữ dội cũng là một cảnh báo quan trọng. Không giống với cảm giác chóng mặt thông thường, đột quỵ gây mất thăng bằng rõ rệt, đi đứng loạng choạng, thậm chí không thể giữ vững tư thế.

Đặc biệt, cơn đau đầu “sét đánh” – xuất hiện đột ngột, dữ dội – có thể là dấu hiệu của xuất huyết não. Đây là tình trạng nguy hiểm, đòi hỏi can thiệp y tế ngay lập tức.

Sai lầm có thể trả giá bằng tính mạng

Một cảnh báo được các bác sĩ nhấn mạnh là tuyệt đối không tự lái xe khi nghi ngờ đột quỵ. Thực tế đã ghi nhận những trường hợp bệnh nhân chỉ tê bì nhẹ một bên người nhưng vẫn cố gắng lái xe đến bệnh viện và gặp tai nạn khi dừng đèn đỏ. Nếu tình huống xảy ra ở tốc độ cao, hậu quả sẽ là thảm kịch không chỉ cho bản thân mà còn cho người khác.

Ngoài ra, nhiều người vẫn áp dụng các biện pháp truyền miệng như trích máu đầu ngón tay, cho uống nước chanh hoặc tự ý dùng thuốc. Đây là những hành động không có cơ sở khoa học, thậm chí làm tình trạng bệnh nặng hơn. Người bị đột quỵ rất dễ sặc, việc cho uống bất cứ thứ gì qua đường miệng có thể gây suy hô hấp cấp.

Một sai lầm khác là mất thời gian đo huyết áp hoặc chờ đợi “ổn định” rồi mới đưa đi viện. Trong khi đó, tế bào não đang bị tổn thương từng phút. Mỗi giây trôi qua là một phần chức năng não có thể mất đi vĩnh viễn.

Nhận diện nhanh để không bỏ lỡ “thời gian vàng”

Các chuyên gia khuyến cáo, khi nghi ngờ đột quỵ, cần kiểm tra nhanh trong vòng 30 giây bằng những thao tác đơn giản. Hãy yêu cầu người bệnh nói tên mình để kiểm tra khả năng ngôn ngữ, giơ hai tay, nhấc chân và quan sát nụ cười xem có bị méo miệng hay không. Quan trọng nhất là xác định thời điểm khởi phát triệu chứng.

Thời gian khởi phát là yếu tố then chốt quyết định việc có thể sử dụng các phương pháp điều trị hiện đại như thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối. Nếu đến viện trong “thời gian vàng”, khả năng phục hồi sẽ cao hơn rất nhiều.

Trong mọi trường hợp nghi ngờ, cần gọi cấp cứu ngay lập tức thay vì tự xử lý tại nhà. Đây là nguyên tắc sống còn.

Theo Đại Đoàn Kết