Lộ trình giảm “tiền túi” của người dân chi cho y tế: Giai đoạn 2028–2030 phấn đấu xuống dưới 30%

Giảm “tiền túi” xuống dưới 30%: Mốc 2028–2030

Trong đề xuất mới, Bộ Y tế xác định mục tiêu quan trọng là hạ tỷ lệ chi trực tiếp từ túi người dân (tức phần người bệnh tự trả ngoài BHYT và các hỗ trợ khác) xuống còn 30% trở xuống trong giai đoạn 2028–2030. Đây được xem là bước trung gian then chốt trước khi tiến tới miễn viện phí cơ bản cho toàn dân trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản theo BHYT.

Tiếp nhận người bệnh đến khám sàng lọc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Cùng với mục tiêu giảm tiền túi, giai đoạn 2028–2030 còn bao gồm các định hướng: tiếp tục tăng tỷ lệ và mức thanh toán của BHYT, đồng thời tiến hành thanh toán BHYT cho dịch vụ phòng bệnh (tức mở rộng vai trò của BHYT theo hướng hỗ trợ phòng bệnh, không chỉ chi trả khi đã điều trị).

Lộ trình 3 giai đoạn: Từ khám miễn phí đến miễn viện phí cơ bản

Bộ Y tế đề xuất thực hiện theo 3 chặng:

Giai đoạn 1 (2026–2027): Khám định kỳ/sàng lọc miễn phí theo nhóm ưu tiên

Từ năm 2026, người dân sẽ được tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, triển khai theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Đây là bước chuyển sang hướng “phòng bệnh từ sớm”, phát hiện nguy cơ bệnh tật trước khi trở nặng, giảm gánh nặng điều trị và giảm chi phí phát sinh.

Song song đó, Bộ Y tế nêu thêm chính sách liên quan quyền lợi BHYT:

• Người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo, và

• người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
  sẽ được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT.

Giai đoạn 2 (2028–2030): Giảm tiền túi, tăng chi trả BHYT

Giai đoạn này nhấn mạnh 3 việc lớn:

1. Giảm tiền túi xuống 30% trở xuống;

2. Tăng tỷ lệ/mức thanh toán BHYT;

3. BHYT thanh toán cho dịch vụ phòng bệnh theo lộ trình.

Giai đoạn 3 (sau 2030): Bao phủ BHYT toàn dân, miễn viện phí cơ bản

Sau năm 2030, mục tiêu là bao phủ BHYT toàn dân, tiến tới miễn viện phí cho toàn dân trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản, đồng thời mở rộng dần tùy theo nguồn lực.

“Miễn viện phí” vẫn cần nâng mức đóng BHYT

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết ngay cả khi thực hiện miễn viện phí hay không, hệ thống vẫn cần tăng mức đóng BHYT. Lý do là mức đóng hiện nay còn thấp, trong khi nhu cầu khám chữa bệnh tăng và mô hình bệnh tật thay đổi khiến chi tiêu tiền túi có xu hướng tăng nếu không có cơ chế tài chính đủ mạnh để “đỡ” người bệnh.

Bác sĩ của Bệnh viện Bạch Mai khám và tư vấn cho người bệnh

Nói cách khác, miễn viện phí cơ bản không phải là “miễn chi phí”, mà là chuyển gánh nặng chi trả sang các cơ chế bền vững hơn (quỹ BHYT, ngân sách hỗ trợ, và các nguồn lực hợp pháp khác), để người dân ít phải tự trả trực tiếp khi đi khám chữa bệnh.

11 nhóm đã được BHYT thanh toán 100% và 3 trường hợp được “nâng” lên 100%

Theo thông tin trong đề xuất, với việc bổ sung hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội vào nhóm hưởng 100%, hiện đã có 11 nhóm được Quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Ngoài ra, với các nhóm thông thường được BHYT chi trả 80–95%, người bệnh vẫn có thể được thanh toán 100% nếu rơi vào một trong ba trường hợp:

1. Chi phí cho một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở;

2. Khám chữa bệnh tại trạm y tế và một số cơ sở y tế ban đầu như y học gia đình, quân–dân y, y tế cơ quan/đơn vị…;

3. Tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên và số tiền cùng chi trả trong năm lớn hơn 6 lần mức tham chiếu (năm 2026 nêu là 14,04 triệu đồng).

TH (VOV)