Cảnh báo dịch bệnh đậu mùa khỉ quay lại
Bệnh đậu mùa khỉ (Mpox) đang có dấu hiệu bùng phát trở lại tại nhiều quốc gia châu Phi với số ca tử vong gia tăng nhanh chóng. Dù Việt Nam chưa ghi nhận ổ dịch lớn, nhưng các chuyên gia cảnh báo nguy cơ xâm nhập và lan rộng nếu không kiểm soát chặt từ sớm.
Bệnh Mpox là gì và vì sao nguy hiểm?
Mpox – tên chính thức của bệnh đậu mùa khỉ – là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus thuộc họ Orthopoxvirus gây ra. Bệnh vốn từng là căn bệnh hiếm gặp ở châu Phi, nay đang tái xuất với mức độ nghiêm trọng hơn, do biến thể virus mới dễ lây lan, nguy hiểm hơn.
Hai chủng virus chính của Mpox là Clade I (Trung Phi) và Clade II (Tây Phi). Trong đó, Clade I thường gây bệnh nặng hơn, với tỷ lệ tử vong từ 3–7%, trong khi Clade II nhẹ hơn, dưới 0,1%. Tuy nhiên, kể từ năm 2023, Clade Ib – một biến thể phụ của Clade I – đã bắt đầu gây ra làn sóng lây nhiễm dữ dội, đặc biệt tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và lan sang nhiều nước châu Phi khác.
Đại dịch Mpox 2023–2025: Cảnh báo khẩn cấp từ WHO
Thống kê đến giữa năm 2025 cho thấy, châu Phi đã ghi nhận hơn 21.000 ca mắc Mpox, vượt qua số ca của cả năm 2024. Riêng tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đã có hơn 24.000 ca bệnh và gần 900 ca tử vong kể từ đầu năm 2024. Đây là con số báo động với bất kỳ quốc gia nào, đặc biệt là khi hệ thống y tế tại châu Phi vốn đã yếu kém, nay lại thiếu hụt vaccine và nhân lực y tế nghiêm trọng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá dịch Mpox hiện là mối đe dọa y tế cộng đồng nghiêm trọng, do virus có khả năng lây lan qua tiếp xúc gần, qua giọt bắn hoặc quan hệ tình dục. Một số nghiên cứu mới còn ghi nhận khả năng tồn tại virus trên đồ vật cá nhân như khăn tắm, ga giường.
WHO dự kiến cần ít nhất 135 triệu USD để kiểm soát dịch, thông qua tăng cường năng lực xét nghiệm, phân phối vaccine và truyền thông phòng ngừa cộng đồng.
Biến thể mới và nguy cơ lan rộng toàn cầu
Điều đáng lo ngại là một biến chủng Clade Ia mới của virus Mpox đã được phát hiện gần đây tại DRC, có khả năng lây lan nhanh hơn và gây triệu chứng nặng hơn. Biến thể này đang được WHO theo dõi chặt chẽ. Một số cụm dịch nhỏ đã xuất hiện tại Kenya, Uganda và đặc biệt Sierra Leone, quốc gia chiếm tới 41% số ca mắc Mpox gần đây tại lục địa đen.
Không chỉ châu Phi, Trung Quốc và Mỹ cũng đã ghi nhận các ca mắc mới do biến thể Clade Ib. Tại Mỹ, một trường hợp tại New York được xác nhận mắc Mpox từ biến chủng mới, dù chưa có dấu hiệu lây lan trong cộng đồng.
Đây là dấu hiệu cho thấy Mpox không còn là bệnh nhiệt đới giới hạn trong châu Phi. Sự di chuyển toàn cầu sau đại dịch COVID-19 và thiếu kiểm soát y tế tại các cửa khẩu khiến nguy cơ dịch lan ra toàn cầu là rất lớn.
Việt Nam: Đã có hơn 200 ca, chưa ghi nhận ổ dịch cộng đồng
Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận ổ dịch lớn, nhưng các ca bệnh Mpox vẫn đang gia tăng nhẹ. Tính đến tháng 4/2025, nước ta ghi nhận 202 ca mắc và 8 ca tử vong, chủ yếu là các trường hợp nhập cảnh từ vùng dịch. Tỷ lệ lây lan trong cộng đồng còn thấp nhờ việc cách ly, theo dõi tốt các ca nghi ngờ.
Các tỉnh thành ghi nhận nhiều ca bệnh nhất bao gồm TP.HCM, Bình Dương, và một số địa phương phía Nam. Nhóm nguy cơ cao vẫn là nam giới có quan hệ tình dục đồng giới (MSM), tương tự xu hướng ở nhiều quốc gia khác.
Bộ Y tế hiện đang áp dụng các hướng dẫn phòng ngừa của WHO, đồng thời giám sát chặt chẽ người nhập cảnh, tăng cường truyền thông về phòng tránh bệnh, cách nhận biết triệu chứng sớm để người dân chủ động đi khám và cách ly.
Làm gì để phòng tránh bệnh đậu mùa khỉ?
Bệnh Mpox có thời gian ủ bệnh từ 6 đến 21 ngày, với các triệu chứng điển hình gồm: sốt, nổi hạch, đau đầu, đau cơ và nổi mụn nước trên da. Mụn thường xuất hiện trên mặt, lòng bàn tay, bàn chân, sau đó lan rộng. Một số trường hợp có biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm não hoặc tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng vaccine JYNNEOS (2 liều) đã được cấp phép ở nhiều nước và cho thấy hiệu quả phòng bệnh tương đối tốt.
Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả gồm:
- Tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng nghi ngờ.
- Không dùng chung vật dụng cá nhân như khăn, ga giường.
- Quan hệ tình dục an toàn, có sử dụng bao cao su, hạn chế số bạn tình.
- Đeo khẩu trang nếu tiếp xúc gần người nghi nhiễm.
- Chủ động tiêm vaccine nếu thuộc nhóm nguy cơ cao (nhân viên y tế, người đồng tính, người từng tiếp xúc người bệnh).
- Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn thường xuyên.
Việc chủ động giám sát, phòng bệnh và tiêm vaccine cho nhóm nguy cơ là yếu tố then chốt để ngăn chặn đợt bùng phát mới. Người dân cần cảnh giác với các dấu hiệu bất thường trên da, không nên chủ quan, nhất là khi từng tiếp xúc với người về từ vùng dịch hoặc có hoạt động quan hệ tình dục không an toàn.
Tin liên quan
-
Theo báo Sức khỏe & Đời sống, sốt xuất huyết Dengue ngày càng khó dự đoán về thời...
-
Mỗi tuần có hơn 200 ca sốt xuất huyết mới ở Khánh Hòa, chuyên gia khuyến cáo việc cần làm ngay
Theo báo Sức khỏe & Đời sống, số ca mắc sốt xuất huyết mới ở Khánh Hòa đang... -
TPHCM: Sốt xuất huyết gia tăng báo động, 6 ca tử vong
Theo Báo Sức khỏe và Đời sống, sốt xuất huyết tại TPHCM đang diễn biến phức tạp, số...
Tin mới
-
Xã Thổ Tang củng cố thế trận quốc phòng toàn dân qua diễn tập chiến đấu phòng thủ năm 2026
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Phú Thọ và Ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng...19/11/2026 20:46 -
Hơn 1.000 đại biểu tham dự Hội nghị Khoa học Quốc tế Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức năm 2026
Ngày 19/11, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tổ chức Hội nghị Khoa học Quốc tế năm 2026...19/11/2026 20:54 -
Bộ Y tế công bố Quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP. Hồ Chí Minh
Sáng ngày 19/11/2026, tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP. Hồ Chí Minh, Bộ Y tế...19/11/2026 18:31 -
Những mẹo hiệu quả để phòng ngừa thiếu máu, mệt mỏi, chóng mặt
Thiếu sắt không chỉ khiến bạn mệt mỏi, chóng mặt mà còn có thể dẫn đến thiếu máu...19/11/2026 14:25 -
Chuyển đổi số trong công tác người có công: Mệnh lệnh từ trái tim và bước đột phá của tư duy quản trị hiện đại
Chuyển đổi số quốc gia không chỉ đo đếm bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế số hay...19/11/2026 11:02 -
Nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định thuộc lĩnh vực y tế theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW
Sáng ngày 18/11/2026, tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp Ban soạn...19/11/2026 09:20 -
Thành lập Trường THPT HIC: Thêm lựa chọn giáo dục phổ thông chất lượng tại Phú Thọ
Ngày 18/11, tại phường Vĩnh Yên (Phú Thọ) Trường THPT HIC tổ chức lễ công bố Quyết định...18/11/2026 19:33 -
SAVITA: Mô hình chăm sóc ban ngày chuẩn y tế cho người cao tuổi, giúp ông bà “sống tự tại” giữa lòng Hà Nội
Trong bối cảnh nhiều gia đình đô thị loay hoay tìm giải pháp chăm sóc cha mẹ lớn...18/11/2026 16:21 -
Thực trạng tự chăm sóc của người bệnh đái tháo đường Típ 2 điều trị ngoại trú tại bệnh viện đa khoa Thiệu Hoá tỉnh Thanh Hoá năm 2026
Mô tả thực trạng tự chăm sóc và phân tích một số yếu tố liên quan ở người...18/11/2026 15:36 -
Hai bác sĩ Việt hỗ trợ cấp cứu hành khách trên chuyến bay đi Bắc Kinh
Khi một nam hành khách người Lithuania đau bụng dữ dội trên chuyến bay từ TP.HCM đi Bắc...18/11/2026 09:32 -
Quan tâm đến chất lượng thực phẩm, bữa ăn cho học sinh nội trú
Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)...18/11/2026 09:17 -
5 lợi ích sức khỏe của bí đỏ
Bí đỏ cung cấp beta-carotene, vitamin C, kali và chất xơ. Khi được đưa vào khẩu phần ăn...18/11/2026 09:02 -
Nêu cao tinh thần "Vì nhân dân phục vụ", Công an xã Nguyệt Đức kịp thời trao trả tài sản cho công dân
Với tinh thần trách nhiệm cao và phương châm "Vì nhân dân phục vụ", Công an xã Nguyệt...17/11/2026 22:19 -
Ttập trung tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả hoạt động cho Trạm Y tế xã
Ngày 17/11/2026, lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Vĩnh Phú (Phú Thọ) đã có buổi làm việc với...17/11/2026 22:32












.png)
.jpg)


