Cảnh báo dịch bệnh đậu mùa khỉ quay lại
Bệnh đậu mùa khỉ (Mpox) đang có dấu hiệu bùng phát trở lại tại nhiều quốc gia châu Phi với số ca tử vong gia tăng nhanh chóng. Dù Việt Nam chưa ghi nhận ổ dịch lớn, nhưng các chuyên gia cảnh báo nguy cơ xâm nhập và lan rộng nếu không kiểm soát chặt từ sớm.
Bệnh Mpox là gì và vì sao nguy hiểm?
Mpox – tên chính thức của bệnh đậu mùa khỉ – là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus thuộc họ Orthopoxvirus gây ra. Bệnh vốn từng là căn bệnh hiếm gặp ở châu Phi, nay đang tái xuất với mức độ nghiêm trọng hơn, do biến thể virus mới dễ lây lan, nguy hiểm hơn.
Hai chủng virus chính của Mpox là Clade I (Trung Phi) và Clade II (Tây Phi). Trong đó, Clade I thường gây bệnh nặng hơn, với tỷ lệ tử vong từ 3–7%, trong khi Clade II nhẹ hơn, dưới 0,1%. Tuy nhiên, kể từ năm 2023, Clade Ib – một biến thể phụ của Clade I – đã bắt đầu gây ra làn sóng lây nhiễm dữ dội, đặc biệt tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và lan sang nhiều nước châu Phi khác.
Đại dịch Mpox 2023–2025: Cảnh báo khẩn cấp từ WHO
Thống kê đến giữa năm 2025 cho thấy, châu Phi đã ghi nhận hơn 21.000 ca mắc Mpox, vượt qua số ca của cả năm 2024. Riêng tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đã có hơn 24.000 ca bệnh và gần 900 ca tử vong kể từ đầu năm 2024. Đây là con số báo động với bất kỳ quốc gia nào, đặc biệt là khi hệ thống y tế tại châu Phi vốn đã yếu kém, nay lại thiếu hụt vaccine và nhân lực y tế nghiêm trọng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá dịch Mpox hiện là mối đe dọa y tế cộng đồng nghiêm trọng, do virus có khả năng lây lan qua tiếp xúc gần, qua giọt bắn hoặc quan hệ tình dục. Một số nghiên cứu mới còn ghi nhận khả năng tồn tại virus trên đồ vật cá nhân như khăn tắm, ga giường.
WHO dự kiến cần ít nhất 135 triệu USD để kiểm soát dịch, thông qua tăng cường năng lực xét nghiệm, phân phối vaccine và truyền thông phòng ngừa cộng đồng.
Biến thể mới và nguy cơ lan rộng toàn cầu
Điều đáng lo ngại là một biến chủng Clade Ia mới của virus Mpox đã được phát hiện gần đây tại DRC, có khả năng lây lan nhanh hơn và gây triệu chứng nặng hơn. Biến thể này đang được WHO theo dõi chặt chẽ. Một số cụm dịch nhỏ đã xuất hiện tại Kenya, Uganda và đặc biệt Sierra Leone, quốc gia chiếm tới 41% số ca mắc Mpox gần đây tại lục địa đen.
Không chỉ châu Phi, Trung Quốc và Mỹ cũng đã ghi nhận các ca mắc mới do biến thể Clade Ib. Tại Mỹ, một trường hợp tại New York được xác nhận mắc Mpox từ biến chủng mới, dù chưa có dấu hiệu lây lan trong cộng đồng.
Đây là dấu hiệu cho thấy Mpox không còn là bệnh nhiệt đới giới hạn trong châu Phi. Sự di chuyển toàn cầu sau đại dịch COVID-19 và thiếu kiểm soát y tế tại các cửa khẩu khiến nguy cơ dịch lan ra toàn cầu là rất lớn.
Việt Nam: Đã có hơn 200 ca, chưa ghi nhận ổ dịch cộng đồng
Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận ổ dịch lớn, nhưng các ca bệnh Mpox vẫn đang gia tăng nhẹ. Tính đến tháng 4/2025, nước ta ghi nhận 202 ca mắc và 8 ca tử vong, chủ yếu là các trường hợp nhập cảnh từ vùng dịch. Tỷ lệ lây lan trong cộng đồng còn thấp nhờ việc cách ly, theo dõi tốt các ca nghi ngờ.
Các tỉnh thành ghi nhận nhiều ca bệnh nhất bao gồm TP.HCM, Bình Dương, và một số địa phương phía Nam. Nhóm nguy cơ cao vẫn là nam giới có quan hệ tình dục đồng giới (MSM), tương tự xu hướng ở nhiều quốc gia khác.
Bộ Y tế hiện đang áp dụng các hướng dẫn phòng ngừa của WHO, đồng thời giám sát chặt chẽ người nhập cảnh, tăng cường truyền thông về phòng tránh bệnh, cách nhận biết triệu chứng sớm để người dân chủ động đi khám và cách ly.
Làm gì để phòng tránh bệnh đậu mùa khỉ?
Bệnh Mpox có thời gian ủ bệnh từ 6 đến 21 ngày, với các triệu chứng điển hình gồm: sốt, nổi hạch, đau đầu, đau cơ và nổi mụn nước trên da. Mụn thường xuất hiện trên mặt, lòng bàn tay, bàn chân, sau đó lan rộng. Một số trường hợp có biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm não hoặc tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng vaccine JYNNEOS (2 liều) đã được cấp phép ở nhiều nước và cho thấy hiệu quả phòng bệnh tương đối tốt.
Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả gồm:
- Tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng nghi ngờ.
- Không dùng chung vật dụng cá nhân như khăn, ga giường.
- Quan hệ tình dục an toàn, có sử dụng bao cao su, hạn chế số bạn tình.
- Đeo khẩu trang nếu tiếp xúc gần người nghi nhiễm.
- Chủ động tiêm vaccine nếu thuộc nhóm nguy cơ cao (nhân viên y tế, người đồng tính, người từng tiếp xúc người bệnh).
- Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn thường xuyên.
Việc chủ động giám sát, phòng bệnh và tiêm vaccine cho nhóm nguy cơ là yếu tố then chốt để ngăn chặn đợt bùng phát mới. Người dân cần cảnh giác với các dấu hiệu bất thường trên da, không nên chủ quan, nhất là khi từng tiếp xúc với người về từ vùng dịch hoặc có hoạt động quan hệ tình dục không an toàn.
Tin liên quan
-
Theo báo Sức khỏe & Đời sống, sốt xuất huyết Dengue ngày càng khó dự đoán về thời...
-
Mỗi tuần có hơn 200 ca sốt xuất huyết mới ở Khánh Hòa, chuyên gia khuyến cáo việc cần làm ngay
Theo báo Sức khỏe & Đời sống, số ca mắc sốt xuất huyết mới ở Khánh Hòa đang... -
TPHCM: Sốt xuất huyết gia tăng báo động, 6 ca tử vong
Theo Báo Sức khỏe và Đời sống, sốt xuất huyết tại TPHCM đang diễn biến phức tạp, số...
Tin mới
-
Dấu mốc mới trên hành trình nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh của Trung tâm Y tế khu vực Yên Lạc
Được UBND tỉnh Phú Thọ quyết định công nhận bệnh viện hạng II từ ngày 15/10/2026 là dấu...07/11/2026 11:10 -
Trao tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho 2 lãnh đạo xã Nguyệt Đức
Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, đồng chí Lê Hồng Trung – Tỉnh ủy viên, Giám đốc...07/11/2026 11:56 -
Ba loại nước ép giúp bổ sung vitamin C ngoài nước cam
Nước ép cà chua, dứa và bưởi đều có thể cung cấp vitamin C cho cơ thể. Tuy...07/11/2026 10:41 -
Chuyển đổi số ở vùng cao giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi
Cán bộ y tế vùng cao Thái Nguyên từng bước làm chủ công nghệ, đưa dịch vụ khám...07/11/2026 10:31 -
Bộ Y tế công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc và Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương
Sáng ngày 06/11/2026, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Bộ Y tế tổ chức Lễ công...07/11/2026 10:11 -
Khánh thành Dự án Nhà máy sản xuất vật liệu hoàn thiện nhôm Việt Dũng
Sáng 6/11, đồng chí Hoàng Long Biên, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp...06/11/2026 13:47 -
Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, tạo dựng niềm tin của người dân
Từ những ca cấp cứu nguy kịch được xử trí kịp thời đến hoạt động phối hợp với...06/11/2026 09:40 -
BSCKII Nguyễn Minh Sơn được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông
Chiều ngày 02/11/2026, tại Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông, Sở Y tế tỉnh Phú Thọ...06/11/2026 09:20 -
Phẫu thuật cấp cứu thành công bệnh nhân viêm phúc mạc ruột thừa
Trung tâm Y tế khu vực Yên Lạc (Phú Thọ) vừa phẫu thuật cấp cứu thành công cho...06/11/2026 09:14 -
Khoảnh khắc bác sĩ giành giật lại sự sống cho bệnh nhân ngừng tuần hoàn vì sặc thức ăn
Bệnh viện Đa khoa Phúc Yên (Phú Thọ) vừa cấp cứu thành công bệnh nhân N.V.K. (57 tuổi,...06/11/2026 09:09 -
Trang trọng Lễ trao tặng Huy hiệu Đảng cho 39 đảng viên
Chiều 5/11, Đảng ủy xã Thổ Tang (Phú Thọ) tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu Đảng đợt...06/11/2026 09:59 -
Tổ chức khám sức khỏe và phát thuốc miễn phí cho người dân
Trong 2 ngày 04 và 05/11, Trung tâm Y tế khu vực Bình Xuyên (Phú Thọ) phối hợp...06/11/2026 09:45 -
Suýt mất khả năng vận động sau buổi xoa bóp cổ vai gáy
Sau khi được thực hiện các động tác xoay, lắc và kéo giãn cột sống cổ tại một...06/11/2026 09:34 -
Xót xa hoàn cảnh cựu thanh niên xung phong sống trong ngôi nhà xuống cấp
Ở tuổi 70, khi đáng lẽ được an hưởng tuổi già bên con cháu, bà Hà Thị Thức,...05/11/2026 20:15
















