Cảnh báo chiêu trò lừa đảo online (kỳ 2)

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được công bố tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng” mới đây, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhận định rằng, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia, tình hình tội phạm mạng – đặc biệt là các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản – đang gia tăng mạnh, với tính chất ngày càng phức tạp, tinh vi, có tổ chức và mang yếu tố xuyên quốc gia.

 Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội và làm suy giảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp.

Ngoài ra, từ số liệu và thông tin của Bộ Công an cho thấy, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng nguy hiểm, khó dự báo, chủ yếu tập trung vào bốn nhóm hành vi: giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân; lừa đảo tình cảm; dụ dỗ, kêu gọi đầu tư; và phát tán mã độc nhằm chiếm đoạt tài sản.

Trước thực trạng đó, thời gian qua, NHNN cùng các cơ quan liên quan đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, qua đó góp phần phòng ngừa, ngăn chặn và hỗ trợ xử lý hiệu quả các hành vi gian lận, lừa đảo trên không gian mạng.

Theo cơ quan Công an và Bộ Tài chính, các hình thức lừa đảo trên không gian mạng hiện nay có xu hướng kết hợp nhiều thủ đoạn: từ tạo niềm tin (giả mạo cơ quan nhà nước), dẫn dụ (trúng thưởng lớn), đến ép buộc (yêu cầu chuyển phí nhiều lần).

Đặc biệt, các hoạt động như “cào vé số online”, “livestream trúng quà”, “dự đoán may mắn”, hay các trang “hỗ trợ pháp lý thu hồi tiền” đều có dấu hiệu lừa đảo, người dân tuyệt đối không tham gia.

Cần đặc biệt cảnh giác với các đối tượng mạo danh cơ quan công an để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Công an nhân dân Việt Nam không làm việc hay yêu cầu chuyển tiền qua mạng xã hội, tin nhắn trực tuyến. Khi gặp trường hợp này, hãy ngừng ngay mọi liên hệ, tuyệt đối không chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân như tài khoản ngân hàng, căn cước công dân. Đồng thời, cần trình báo ngay cho cơ quan công an gần nhất hoặc liên hệ đường dây nóng chính thức. Để xác minh, có thể liên hệ trực tiếp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Cơ quan chức năng khuyến cáo: “Không chuyển tiền cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào khi chưa xác minh rõ ràng. Không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng qua mạng xã hội. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần trình báo ngay cơ quan Công an gần nhất”.

Theo Luật sư Nguyễn Đăng Tư (Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh), hành vi của các đối tượng trong vụ việc có dấu hiệu của tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Luật sư Tư nhận định: Việc dựng lên kịch bản trúng thưởng, yêu cầu nộp phí để nhận tiền là thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, hành vi giả mạo cơ quan nhà nước, sử dụng hình ảnh cán bộ Quân đội có thể bị xử lý với tình tiết tăng nặng. Số tiền chiếm đoạt càng lớn, mức hình phạt càng nghiêm khắc, có thể lên đến nhiều năm tù.

Đồng thời, luật sư cũng khuyến nghị người dân cần nâng cao cảnh giác, không để lòng tham và sự thiếu hiểu biết trở thành “cánh cửa” cho tội phạm mạng lợi dụng.

“Qua vụ việc của anh K.N, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo: trong không gian mạng, mọi “cơ hội đổi đời nhanh chóng” đều cần được kiểm chứng. Chỉ một cú nhấp chuột, một lần chuyển khoản thiếu kiểm soát, cái giá phải trả có thể là toàn bộ tài sản tích cóp của cả gia đình”, Luật sư Nguyễn Đăng Tư nhấn mạnh.