Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: Hoàn thiện quy định hiến ghép mô, tạng để cứu sống nhiều người bệnh hơn

Quang cảnh buổi họp báo

Phát biểu tại buổi họp báo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người nhằm tháo gỡ bất cập, mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, đồng thời tiếp tục lắng nghe ý kiến để hoàn thiện các quy định liên quan.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan bày tỏ mong muốn thông qua buổi họp báo, Bộ Y tế có thể cung cấp thông tin đầy đủ, đồng thời lắng nghe ý kiến trao đổi của các cơ quan báo chí về dự án luật quan trọng này.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan; Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà; Ông Tống Văn Thanh - Vụ trưởng Vụ Báo chí xuất bản, Ban Tuyên giáo Trung ương; TS Angela Pratt - Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam và Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh Hà Anh Đức tại buổi họp báo.

Theo Bộ trưởng, tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, khối lượng công việc của Bộ Y tế rất lớn khi trình Quốc hội 4 dự án luật, liên quan đến việc sửa đổi tổng cộng 9 luật. Tinh thần chung của các dự án luật là tạo hành lang pháp lý để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, giải quyết những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của ngành y tế, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

"Chúng tôi xây dựng các dự án luật với tinh thần làm những gì có lợi cho dân, cho nước, cho sự phát triển của đất nước và cho nhân dân", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Lắng nghe ý kiến để hoàn thiện dự án luật

Liên quan đến những ý kiến xung quanh dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án luật đang trong quá trình tiếp tục tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và chuẩn bị các bước tiếp theo để trình Quốc hội xem xét.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng dự án luật, Bộ Y tế luôn lắng nghe ý kiến của các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, người dân và cơ quan báo chí. Những ý kiến đóng góp, dù ở góc độ nào, cũng cần được xem xét kỹ lưỡng, tiếp thu phù hợp và báo cáo tại diễn đàn Quốc hội.

Bộ trưởng cho rằng, những trao đổi, thảo luận trong thời gian qua là cơ sở để cơ quan soạn thảo nhìn nhận những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là các quy định chưa được truyền tải đến người dân một cách đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu.

Mục tiêu xây dựng dự án luật là khắc phục những vướng mắc, bất cập của pháp luật hiện hành sau khoảng 20 năm triển khai, trong bối cảnh khoa học, công nghệ và lĩnh vực y tế đã có nhiều thay đổi. Những tiến bộ trong ghép mô, bộ phận cơ thể người đang mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý nặng, suy tạng giai đoạn cuối.

Theo Bộ trưởng, phía sau những quy định của pháp luật là những người bệnh đang từng ngày chờ đợi cơ hội được sống. Với bệnh nhân suy tạng mạn tính ở giai đoạn cuối, ghép tạng có thể là cơ hội quan trọng để kéo dài sự sống. Đặc biệt, nhiều trẻ em mắc bệnh nặng cũng đang cần được ghép tạng để tiếp tục cuộc sống.

Bộ trưởng nhấn mạnh, những người làm chính sách và xây dựng pháp luật không thể thờ ơ trước nhu cầu điều trị của người bệnh. Việc hoàn thiện pháp luật cần hướng tới mục tiêu mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời bảo đảm các quy định được xây dựng chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn.

Mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh nhưng không được ép buộc

Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm trong quá trình thảo luận dự án luật là đề xuất liên quan đến việc hiến mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi. Đây là nội dung cần được xem xét thận trọng, bởi liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích và khả năng nhận thức của trẻ em.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan:Tinh thần của dự án luật là mở rộng cơ hội cứu sống nhiều người bệnh hơn, trong đó có các bệnh nhi đang chờ ghép tạng

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, tinh thần của dự án luật là mở rộng cơ hội cứu sống nhiều người bệnh hơn, trong đó có các bệnh nhi đang chờ ghép tạng. Đồng thời, dự án không đặt ra mục tiêu áp đặt hay ép buộc bất kỳ ai tham gia hiến mô, bộ phận cơ thể.

Theo Bộ trưởng, hiến tạng là sự chia sẻ mang tính nhân văn, xuất phát từ tinh thần tự nguyện, không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Vì vậy, việc thảo luận các quy định liên quan cần đặt trong đúng bối cảnh, tránh cách hiểu rằng mở rộng đối tượng hiến đồng nghĩa với việc buộc người dân phải hiến.

Bộ trưởng cũng cho rằng, nếu có những nội dung trong dự thảo chưa thể hiện đầy đủ các yêu cầu cần thiết, đó là vấn đề cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến đóng góp.

Đối với đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi, yêu cầu đặt ra là phải làm rõ phạm vi áp dụng, các điều kiện và cơ chế bảo vệ cần thiết. Việc mở rộng cơ hội ghép tạng cho người bệnh không thể tách rời trách nhiệm bảo vệ người hiến, đặc biệt khi đối tượng được đề cập là trẻ em, nhóm chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tâm lý và khả năng nhận thức như người trưởng thành.

Trong khuôn khổ chương trình họp báo, Bộ trưởng Đào Hồng Lan chia sẻ câu chuyện xúc động về Bé Khế là nhân vật được nhắc đến trong Gala kỷ niệm năm thứ 18 chương trình “Trái tim cho em” của Đài Truyền hình Việt Nam. Bé mắc bệnh cơ tim hạn chế, kèm tăng áp phổi và đã ngất 3 lần trong vòng 2 tháng. Tình trạng bệnh khiến thời gian chờ đợi cơ hội ghép tim của bé trở nên đáng lo ngại.

Đại biểu tham dự chương trình họp báo

Từ thực tế điều trị, bác sĩ cho biết, trong 2 năm qua, ê-kíp đã ghép tim cho 9 trẻ em bị suy tim giai đoạn cuối, nhưng tất cả trái tim được hiến đều đến từ người trưởng thành. Trái tim ghép phải có kích thước phù hợp với lồng ngực người nhận; trong khi đó, với những trẻ nhỏ chỉ nặng hơn chục kilôgam như bé Khế, việc tìm được nguồn tim tương thích rất khó khăn. Có trường hợp đã có tim hiến nhưng không thể sử dụng vì không phù hợp với thể trạng của trẻ. Điều này khiến thời gian chờ ghép kéo dài, trong khi không phải bệnh nhi nào cũng đủ sức chờ đợi. "Nếu chúng ta là người xây dựng  luật mà thờ ơ, bàng quan trước những nỗi đau như vậy thì chúng ta mới là người có tội!"- Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan xúc động chia sẻ.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh hai nguyên tắc cốt lõi: "Mở" và "chặt" khi xây dựng dự án Luật.

Khái quát tinh thần của dự án luật, Bộ trưởng nhấn mạnh hai nguyên tắc cốt lõi: "Mở" và "chặt". "Mở" là mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, trong đó có những bệnh nhi đang cần được ghép tạng. "Chặt" là chặt chẽ về điều kiện, các điều khoản cấm, quy trình xác định chết não; đồng thời ngăn chặn thương mại hóa và các hành vi trục lợi.

Theo Bộ trưởng, hai nguyên tắc này phải được thực hiện xuyên suốt, với mục tiêu duy nhất là cứu chữa người bệnh, không vì bất kỳ mục đích nào khác.

Bộ trưởng cũng bác bỏ những thông tin suy diễn cho rằng ngành y tế hoặc các cơ quan liên quan thúc đẩy xây dựng dự án luật vì mục đích thiếu trong sáng. Bộ trưởng Bộ Y tế mong muốn các cơ quan báo chí đóng vai trò cầu nối, truyền tải chính xác tinh thần và nội dung của dự thảo đến người dân.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, tinh thần xuyên suốt của dự án luật là hướng tới lợi ích của người bệnh, không vì bất kỳ mục đích nào khác. Những ý kiến khác nhau trong quá trình thảo luận cần được xem xét nghiêm túc để hoàn thiện quy định trước khi dự thảo Luật được thông qua./.

Theo Bộ Y tế