Bác sĩ bật mí 3 từ khoá 'vàng' phòng đột quỵ, nhồi máu cơ tim từ gốc

Biến cố không "đột ngột" như nhiều người nghĩ

Mới đây, một nam tài xế taxi 49 tuổi tại TPHCM được phát hiện tử vong trên xe ô tô khi đang di chuyển trên đường Phạm Văn Đồng, nguyên nhân ban đầu nghi do đột quỵ.

Trường hợp này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về các bệnh lý tim mạch - vốn thường bị hiểu nhầm là xảy ra đột ngột.

Tuy nhiên, theo ThS.BS Trần Ngọc Thanh - phụ trách điều hành Bộ môn Sinh lý - Sinh lý bệnh - Miễn dịch, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch: "Đột quỵ và nhồi máu cơ tim không phải là những sự cố bất ngờ mà là kết quả của một quá trình tổn thương mạch máu âm thầm, kéo dài, thường liên quan đến chế độ ăn uống, sinh hoạt và lối sống mà chúng ta không nhận ra hoặc không kiểm soát tốt. Nếu kiểm soát sức khỏe tốt sẽ không dẫn đến những hậu quả này".

Theo bác sĩ Thanh, gốc của đột quỵ và nhồi máu cơ tim nằm ở hệ mạch máu. Trong khi đó, mạch máu rất dễ bị tổn thương bởi các yếu tố như đường, mỡ hay các chất oxy hóa. Những thành phần này tích tụ dần và trở thành "rác" bám vào thành mạch, khiến mạch máu xơ cứng, hẹp lại hoặc trở nên dễ vỡ.

Nếu không bảo vệ mạch máu tốt, chúng ta sẽ phải đối diện với bốn hậu quả lớn là đột quỵ, tổn thương mắt, nhồi máu cơ tim và suy thận. Ảnh: MK.

Khi các yếu tố này tác động lên hệ mạch máu, những mạch máu nhỏ phân bố tại những cơ quan quan trọng như não, tim, mắt và thận sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên.

"Khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ sẽ dẫn đến đột quỵ; khi mạch vành tim bị tắc sẽ gây nhồi máu cơ tim. Tổn thương mạch máu ở đáy mắt có thể gây nhìn mờ, nhìn đôi, thậm chí mù lòa; tổn thương mạch máu ở thận có thể dẫn đến suy thận. Vì vậy, nếu không bảo vệ mạch máu tốt, chúng ta sẽ phải đối diện với bốn hậu quả lớn là đột quỵ, tổn thương mắt, nhồi máu cơ tim và suy thận", ThS.BS Trần Ngọc Thanh cho hay.

Nguy cơ trẻ hóa do lối sống hiện đại

Cũng theo ThS.BS Trần Ngọc Thanh, một vấn đề đáng lo ngại hiện nay là các yếu tố nguy cơ như đường, mỡ, căng thẳng… đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt ở người trẻ, khiến mạch máu bị tổn thương sớm, kéo theo xu hướng trẻ hóa các bệnh như đột quỵ, nhồi máu cơ tim.

Thực trạng này gắn liền với lối sống hiện đại, khi nhiều người duy trì chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo, chịu áp lực kéo dài từ học tập, công việc, gia đình và lối sống ít vận động thể lực, qua đó làm gia tăng nguy cơ tổn thương hệ mạch máu.

Theo ThS.BS Trần Ngọc Thanh: "Để sống khỏe mạnh, phòng đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, giảm thị lực, cần nhớ ba chữ 'mạch máu khỏe'. Để bảo vệ mạch máu, người dân nên theo dõi huyết áp thường xuyên; kiểm tra đường huyết định kỳ; kiểm tra mỡ máu; duy trì chỉ số BMI hợp lý; đồng thời quản lý tốt căng thẳng trong cuộc sống".

"Nếu kiểm soát tốt huyết áp, bảo vệ mạch máu và theo dõi sức khỏe đầy đủ, có thể cả đời cũng không phải nhập viện vì đột quỵ hay nhồi máu cơ tim. Đó là chăm sóc sức khỏe tối ưu. Chủ động là tốt, nhưng chủ động phòng ngừa còn tốt hơn nữa", bác sĩ Thanh nhấn mạnh.

Theo Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao, với khoảng 222.000 ca mỗi năm.

Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trong nhóm bệnh không lây nhiễm. Đáng chú ý, tỷ lệ mắc và tử vong do đột quỵ tại Việt Nam có xu hướng xảy ra ở độ tuổi trẻ hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Theo Sức khoẻ & Đời sống