Hội thảo nâng cao năng lực quản lý điều dưỡng năm 2026

Chuẩn hóa từng mũi tiêm, giảm rủi ro từ những thao tác nhỏ

Tại Hội thảo "Nâng cao năng lực quản lý điều dưỡng" do Sở Y tế TP. Cần Thơ tổ chức giữa tháng 4 vừa qua, một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn là báo cáo của ThS. Nguyễn Trần Ngọc Trân – Trưởng Phòng Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ về "Cải tiến tiêm truyền an toàn theo tiêu chuẩn INS của Hoa Kỳ".

Theo báo cáo, tiêm truyền qua catheter tĩnh mạch ngoại biên (PIVC) là thủ thuật rất phổ biến trong bệnh viện, với số lượng thực hiện lên tới hàng trăm nghìn ca mỗi năm. Riêng tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, năm 2024 ghi nhận hơn 232.000 ca đặt catheter, tới năm 2025 con số này đã tăng lên hơn 248.000 ca.

ThS. Nguyễn Trần Ngọc Trân – Trưởng Phòng Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ báo cáo tại hội thảo. Ảnh: Bích Thiện

Tuy nhiên, đây cũng là thủ thuật tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Các biến chứng thường gặp bao gồm viêm tĩnh mạch, tắc nghẽn catheter, thoát mạch hay nhiễm trùng máu. Nhiều nghiên cứu trong nước cho thấy tỷ lệ viêm tĩnh mạch có thể dao động từ khoảng 17% đến hơn 30% tùy cơ sở và điều kiện thực hành.

"Điểm chung của các biến chứng này là hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và kiểm soát nhiễm khuẩn" - ThS. Ngọc Trân nhấn mạnh.

Theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Điều dưỡng Truyền dịch Hoa Kỳ (INS), một quy trình tiêm truyền an toàn không chỉ dừng lại ở thao tác đặt kim, mà là một "chuỗi chăm sóc liên tục" gồm hai giai đoạn: Đặt và duy trì catheter.

Trong đó, các yếu tố then chốt bao gồm: Vệ sinh tay nghiêm ngặt trước và sau khi thao tác; Sát khuẩn da đúng dung dịch, đúng thời gian; Duy trì hệ thống kín để hạn chế nhiễm khuẩn; Đánh giá định kỳ tình trạng catheter...

Đáng chú ý, mô hình "gói chăm sóc" (bundle) – tập hợp các biện pháp thực hành dựa trên bằng chứng – đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Một số nghiên cứu quốc tế ghi nhận tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết và viêm tĩnh mạch giảm đáng kể sau khi triển khai đồng bộ các biện pháp này.

"Chỉ cần sai một bước nhỏ, như không sát khuẩn đúng cách hay không theo dõi thường xuyên, nguy cơ biến chứng có thể tăng lên đáng kể" - ThS. Ngọc Trân lưu ý.

Điều dưỡng – "mắt xích" then chốt trong đảm bảo an toàn người bệnh

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường – Giám đốc Sở Y tế TP. Cần Thơ – nhấn mạnh, điều dưỡng không chỉ là lực lượng thực hiện y lệnh, mà còn đóng vai trò trụ cột trong chăm sóc, theo dõi và đảm bảo an toàn người bệnh.

PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường – Giám đốc Sở Y tế TP. Cần Thơ (giữa) cùng các thành viên đoàn chủ tọa tại hội thảo. Ảnh: Bích Thiện

Theo ông, các cơ sở y tế cần chủ động: Kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị; Nhân rộng các mô hình cải tiến chất lượng; Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác điều dưỡng; Chuẩn hóa quy trình chuyên môn theo tiêu chuẩn tiên tiến…

Thực tế tại hội thảo cho thấy, điều dưỡng đang đảm nhiệm ngày càng nhiều vai trò: Từ kỹ thuật chuyên môn, quản lý chất lượng, đến phản ứng nhanh trong cấp cứu như "báo động đỏ" nội viện và liên viện.

Đây cũng là lực lượng "ở gần người bệnh nhất", theo dõi sát diễn biến lâm sàng từng giờ. Chính vì vậy, bất kỳ sai sót nào trong thực hành điều dưỡng đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn người bệnh.

Áp lực nhân lực và yêu cầu chuẩn hóa ngày càng cao

Dù đóng vai trò then chốt, lực lượng điều dưỡng hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức.

Tại phần thảo luận, đại diện nhiều bệnh viện cho biết tình trạng thiếu nhân lực điều dưỡng vẫn diễn ra, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến tỉnh và khu vực. Khối lượng công việc lớn, áp lực ca trực kéo dài khiến việc tuân thủ đầy đủ các quy trình chuẩn đôi khi gặp khó khăn.

Trong khi đó, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao: Phải cập nhật liên tục các tiêu chuẩn quốc tế; Thành thạo kỹ thuật mới; Tham gia quản lý chất lượng và cải tiến quy trình; Ứng dụng công nghệ số trong chăm sóc người bệnh…

Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ chăm sóc bệnh nhân nặng.

Những yêu cầu này đòi hỏi một hệ thống đào tạo và bồi dưỡng liên tục, cũng như cơ chế hỗ trợ phù hợp để điều dưỡng có thể phát huy năng lực. Từ góc độ chuyên môn, ThS. Nguyễn Trần Ngọc Trân cho rằng, việc chuẩn hóa quy trình theo các hướng dẫn quốc tế như INS không chỉ giúp giảm biến chứng, mà còn góp phần "giảm tải" áp lực cho điều dưỡng.

"Khi quy trình được chuẩn hóa, mọi thao tác đều rõ ràng, có công cụ hỗ trợ đánh giá và ra quyết định, điều dưỡng sẽ làm việc hiệu quả hơn, giảm sai sót và tăng sự an toàn" - ThS. Ngọc Trân phân tích.

Hội thảo, các chuyên gia cho rằng, để nâng cao vai trò điều dưỡng trong hệ thống y tế, cần những giải pháp đồng bộ. Đó là, tăng cường đào tạo và chuẩn hóa năng lực theo tiêu chuẩn quốc tế; Cải thiện tỷ lệ điều dưỡng/bệnh nhân; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số; Xây dựng văn hóa an toàn trong bệnh viện…

Chuyên gia nêu ý kiến tại hội thảo. Ảnh: Bích Thiện